۱ در سال ۲۰۲۴، نزدیک به ۲۵ انتخابات ریاست جمهوری و دولتی در سرتاسر جهان برگزار گردید. انتخابات ایالات متحده که پس از انتخابات ریاستجمهوری در ایران قرار دارد، بهواسطه تاثیرات عمیقش برای ایران از اهمیت ویژهای برخوردار است. این امر به دلیل نفوذ اقتصادی، سیاستی و نظامی آمریکا در سطح بینالمللی و همچنین به واسطه تاثیراتی که این کشور به ویژه در منطقه خاورمیانه و ارتباطاتش با همسایگان ایران در طی دهههای گذشته گذاشته، است.
بدیهی است که نتایج این انتخابات بر ایران تأثیرگذار خواهد بود، خصوصاً که یکی از نامزدها شخصی است که توافق هستهای بین ایران و آمریکا، یا همان برجام، را به هم زده و روابط تهران و واشنگتن را به دوره قبل از برجام بازگردانده است. بنابراین، انتخابات ایالات متحده برای ایران از دو جنبه اهمیت ویژه ای دارد.
نخست به دلیل تاثیرگذاری آمریکا بر محیط پیرامون ایران و آینده سیاست همسایگی کشور که از دولت سیزدهم آغاز گردید و در دولت چهاردهم نیز ادامه یافته است. دلیل دوم شعار مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران و وزیر امور خارجهاش در خصوص مدیریت منازعه با آمریکا میباشد. بنابراین، انتخاب دونالد ترامپ یا کامالا هریس میتواند بر هر دو برنامه کلیدی سیاست خارجی تهران، یعنی مدیریت روابط همسایگی و منازعه با آمریکا، تأثیر بسزایی داشته باشد.
۲- حقیقت این است که هیچیک از این دو نامزد بهعنوان گزینهای مطلوب برای مقامهای ایرانی یا حتی جامعه ایران به شمار نمیروند. شهروندان ما نیز در این انتخابات حق انتخاب ندارند. اما نهایتاً، انتخاب یکی از این دو نامزد ممکن است به گزینهای بد یا بدتر برای ایران تبدیل شود. در حال حاضر در عرصه سیاستها، اعم از سیاست داخلی یا بینالمللی، گزینههای مناسبی برای ما وجود ندارد. همواره باید بین گزینههایی که در دست داریم، بررسی کنیم که کدامیک بهمراتب بهتر از دیگری است.
۳- پیشبینی رفتار و سیاستهای احتمالی دولت دوم دونالد ترامپ کار دشواری است. دلیل اصلی این امر آن است که خود دونالد ترامپ و مشاورین نزدیکش معتقدند که دولت او قرار است بهطرزی کاملاً غیرقابل پیشبینی عمل کند. عنصر غیرقابل پیشبینی بودن (Unpredictability) یا رویکرد جسورانه آمریکا در سطح بینالمللی یکی از ویژگیهای بارز دولت احتمالی دوم دونالد ترامپ خواهد بود.
اگر بخواهیم مقایسهای بین دو نامزد ریاستجمهوری ایالات متحده داشته باشیم، بهنظر میرسد وضعیت برای ایران در دولت احتمالی ترامپ دشوارتر خواهد بود. مهمترین دلیل این موضوع این است که روابط ایران و آمریکا علیرغم موانع اساسی موجود، با موانع مضاعفی در صورت برقراری دولت ترامپ روبهرو خواهد شد.
یکی از بزرگترین موانع مضاعف این است که هرگونه ارتباط با دونالد ترامپ منجر به بروز هزینههای حیثیتی و پریستیژ بالایی برای ایران خواهد بود، چرا که تهران در چنین رابطهای ناگزیر با آمر عملیات ترور شهید سلیمانی به مذاکره خواهد پرداخت؛ با فردی که از برجام خارج شده و کسی که بهطور کامل غیرقابل پیشبینی است و برای تعامل با ایران رویکردی کاسبکارانه خواهد داشت.
23302
