ایسنا/اصفهان پس از کوشش‌های مستمر علاقمندان به حفظ میراث فرهنگی، رسانه‌ها و شهروندان اصفهانی و به دنبال پیگیری‌های ستاد معاونت وزارت میراث فرهنگی، دادستان عمومی و انقلاب استان اصفهان دستور توقف تخریب مسجد کازرونی را صادر کرد؛ اما نکته قابل توجه این است که باید این مسجد به فهرست میراث ملی افزوده شده و تحت حمایت قانون قرار گیرد.
از این رو، وجود یک اقدام فوری از سوی علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفاظت و احیای میراث معنوی و طبیعی کشور بسیار حائز اهمیت است. او که قبلاً مدیریت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اصفهان را بر عهده داشته و موضوع تخریب مسجد کازرونی، به ویژه در دوران مسئولیتش در این استان به چشم آمده، اکنون باید برای ثبت این بنا در فهرست میراث ملی به صورت جدی تلاش کند و اقداماتی سریع برای حفاظت از مسجد کازرونی انجام دهد.
در این گزارش، «سیدمحمد بهشتی» عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری، «علیرضا انیسی» عضو شورای ثبت آثار تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و «مرتضی فرشته‌نژاد» معمار و مرمتگر با تجربه، ضرورت ثبت مسجد کازرونی در فهرست میراث ملی را مورد تأکید قرار داده‌اند.
مسجد کازرونی دارای سرمایۀ اجتماعی است
سیدمحمد بهشتی، عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری به ایسنا اظهار داشت: در طول مدتی، مباحث مختلفی از سوی کارشناسان در خصوص مسجد کازرونی به بحث گذاشته شده و افرادی که در این زمینه اظهارنظر کرده‌اند، ناآشنا به موضوع نیستند. لذا وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی باید به این مباحث اهمیت بیشتری دهد.
وی ادامه داد: شواهد نشان می‌دهد که مسجد کازرونی دارای سرمایۀ اجتماعی است و جامعه اصفهانی به حمایت از این اثر رغبت دارد و فقط تعداد محدودی هستند که با تخریب این بنا موافقند، که خود به نوعی منافع مالی در این باره دارند. بنابراین وزارتخانه نباید در برابر مسجد کازرونی و ثبت آن در فهرست میراث ملی بی‌تفاوت باشد.
اولین رئیس سازمان میراث فرهنگی کشور ادامه داد: نکته دیگری که نیازمند توجه ویژه است، این است که مسجد کازرونی به عنوان یک نمونه از تجربه معاصر شدن سنت‌های معماری گذشته ما به شمار می‌رود که از ارزش و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نمونه‌هایی از این قبیل معماری که تعدادشان بسیار هم کم نیست شامل کاخ سبز و کاخ مرمر هستند، که در دوره جدید ساخته شده و نشان‌دهنده ادامه همان سنت گذشته هستند که به طور معاصر طراحی و ساخته شده‌اند و نیازهای جدید را برآورده می‌کنند. از این رو، باید حفظ کرده و شایسته است که به فهرست میراث ملی اضافه شده و از حمایت قانونی برخوردار شوند.
بهشتی تأکید کرد: من پیگیر ثبت مسجد کازرونی در فهرست میراث ملی خواهم بود تا مشخص شود که چه کسانی با ثبت این بنا مخالف‌اند و استدلال آنها چه بوده است!
مسجد کازرونی، واجد ارزش برای ثبت در فهرست میراث ملی است
در همین راستا، علیرضا انیسی، عضو شورای ثبت آثار تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نیز درگفت‌وگو با ایسنا بر لزوم ثبت مسجد کازرونی در فهرست میراث ملی تأکید کرد و بیان داشت: مدتی پیش، موضوع ثبت این اثر در شورای ثبت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مطرح شد و انتظار می‌رفت که پرونده آن تکمیل شود، اما متأسفانه هنوز این اقدام انجام نشده است. در حالی که مسجد کازرونی از ارزش‌های بالایی برخوردار بوده و لازم است به عنوان بخشی از میراث معاصر ما ثبت گردد.
او افزود: اگرچه مسجد کازرونی به دوران معاصر تعلق دارد اما با توجه به ارزش‌های فراوانش باید به عنوان یک جزء از میراث معاصر ما به ثبت برسد.
انیسی در ادامه اشاره کرد که در فرآیند ثبت آثار تاریخی، فهرستی تحت عنوان میراث معماری معاصر وجود دارد و تصریح کرد: ما اعتقاد داریم که در راستای ثبت تاریخ معماری، باید آثاری را در نظر گرفت که در دوره خود ویژگی‌های مختلفی داشته‌اند، از جمله این که تأثیرات معماری گذشته را در خود جای داده و به ارزش‌های معماری گذشته احترام می‌گذارند. در مسجد کازرونی نیز مشاهده می‌شود که با وجود سادگی، توانسته است یک اثر معماری متمایز را به نمایش بگذارد.
عضو شورای ثبت آثار تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تأکید کرد: مسجد کازرونی بنایی با ارزش در سطح محله است و به عنوان یکی از بناهای با ارزش محسوب می‌شود که در طول زمان اعتبار یافته و دارای ارزش‌هایی برای ثبت در فهرست میراث ملی است. در واقع بسیاری از آثار قدیمی که به ثبت ملی رسیده‌اند، در گذر زمان ارزشمند شده و ما توجه ویژه‌ای به آنها داشته‌ایم. مسجد کازرونی نیز از جمله بناهایی است که علی‌رغم ساخت در دوره معاصر، دارای ارزش‌های برجسته‌ای است و باید به آن توجه جدی شود.
معمار مسجد کازرونی، خَلَف استاد محمد رضا اصفهانی است
مرتضی فرشته‌نژاد، معمار و مرمتگر پیشکسوت اظهار داشت: بارها گفته‌ایم که این بنا در واقع یک مسجد و خانه‌ای برای خداوند است. آیا هیئت‌امنای حاضر ارث‌بر خدایند؟ این افراد هیچ ارتباطی با این بنا ندارند. چرا قوانین را زیر پا گذاشته و نسبت به ضوابط میراث فرهنگی بی‌اعتنایی می‌شود؟!
او با تأکید بر اینکه مسجد کازرونی از نظر هنری و مذهبی واجد ارزش است، ادامه داد: همواره نظر خود را درباره این بنا ارائه داده‌ام و بار دیگر تصریح می‌کنم که معماری این بنا منحصر به فرد است و در کشور کمتر ساختمانی به این شکل می‌توان یافت که پیوندی میان (معماری سنتی گذشته تا اواخر قاجار) و سبک معماری معاصر داشته باشد.
فرشته‌نژاد تأکید کرد: باید ذکر کرد که معمار مسجد کازرونی، خَلَف استاد علی اکبر و نیز خلف استاد محمد رضا اصفهانی است که طراحی مسجد شیخ لطف‌الله را بر عهده داشته. معمار مسجد کازرونی کار برجسته‌ای در ساخت این اثر انجام داده، اما کسانی که قصد تخریب آن را دارند و به ثبتش در فهرست میراث ملی اعتقادی ندارند، به این مسائل نیز بی‌توجهند.
او همچنین افزود: متأسفانه تلاش دارند تا این بنا را به هر قیمتی به شکل انتفاعی درآورند! این افراد از کجا اختیار گرفته و بخشی از مسجد را تخریب کرده‌اند؟ آیا سرمایه‌گذاران این پروژه ایمان دارند؟! کارشناسان مختلفی تأکید کرده‌اند که مسجد کازرونی نه‌تنها نباید تخریب شود، بلکه بایستی به ثبت ملی برسد و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی باید اقدامات لازم برای ثبت این اثر تاریخی را تسریع کند.