هشدار درباره دسترسی آسان به دارو‌ها؛
فلوشیپ سم‌شناسی بالینی بیمارستان لقمان حکیم با اشاره به بالا بودن آمار مسمومیت‌های دارویی و مرتبط با مواد مخدر در کشور، بر ضرورت بازنگری در نحوه دسترسی به برخی دارو‌ها و مواد مخدر تأکید کرد و گفت: بخش قابل‌توجهی از بیماران مسموم بستری در این بیمارستان، به این گروه از مسمومیت‌ها مربوط می‌شوند؛ موضوعی که ضرورت تقویت اقدامات پیشگیرانه و مدیریت دسترسی به این اقلام را نشان می‌دهد.
دکتر پیمان عرفان‌طلب در نشست خبری «هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها» که امروز (۳ آبان) برگزار شد، اظهار کرد: تعداد زیادی فلوشیپ در بیمارستان لقمان از زمان آغاز فعالیت سم‌شناسی بالینی در این بیمارستان تربیت شده‌اند و در سطح کشور مشغول به فعالیت هستند. همچنین شهر‌های مختلفی مانند ارومیه و اهواز دارای مراکز مسمومیت هستند.
او با بیان اینکه ارائه خدمات مسمومیت در تهران فقط به بیمارستان لقمان محدود نمی‌شود، گفت: علاوه بر بیمارستان لقمان، بیمارستان‌های بهارلو، فیروزگر، شهرری و شهیار نیز در این حوزه فعالیت می‌کنند.
فلوشیپ سم‌شناسی بالینی بخش مسمومین بیمارستان لقمان با بیان اینکه نامگذاری هفته پیشگیری از مسمومیت گواهی از اهمیت این موضوع است، توضیح داد: بیمارستان لقمان حکیم با حدود ۲۴ هزار بستری در سال از مراکز مهم بستری بیماران مسموم در جهان به شمار می‌رود.
عرفان‌طلب با بیان اینکه آمار و ارقام مسمومیت‌های دارویی و مسمومیت‌های مرتبط با مواد مخدر در کشور بالاست، توضیح داد: مسمومیت‌های دیگری مانند مارگزیدگی، عقرب‌گزیدگی و سموم شیمیایی نیز وجود دارد که در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرند. مسمومیت باید در کانون توجه قرارگیرد و در همین راستا اقدامات متعددی در زمینه مقابله با مسمومیت‌ها انجام شده، اما به برنامه‌ریزی و اقدامات بیشتری برای پیشگیری از بروز مسمومیت‌ها نیاز داریم.
فلوشیپ سم‌شناسی بالینی بخش مسمومین بیمارستان لقمان ادامه داد: بازنگری در شرایط دسترسی به برخی دارو‌ها و مواد مخدر، یکی از اقدامات اساسی است که باید در این زمینه انجام شود. در حال حاضر، دارو‌ها و برخی از موادمخدر به‌راحتی در دسترس افراد قرار می‌گیرند، موضوعی که می‌تواند زمینه‌ساز بروز مسمومیت باشد.
این فلوشیپ سم‌شناسی بالینی درباره پیامد‌های دسترسی آسان به برخی دارو‌ها و مواد مخدر تصریح کرد: بخش قابل‌توجهی از بیماران مسموم بیمارستان لقمان حکیم مربوط به گروه‌های مسمومان دارویی و موادمخدر است. بنابراین، لازم و ضروری است در ارتباط با موضوع نحوه دسترسی به دارو‌ها و مواد مخدر بازنگری شود تا این اقلام به‌راحتی در اختیار افراد قرار نگیرند.
او با بیان اینکه افزایش آگاهی عمومی برای مسمومیت ضروری است، گفت: نقش آموزش عمومی و رسانه‌ها برای پیشگیری از مسمومیت‌ها غیرقابل انکار است. اقدامات متعددی در زمینه آموزش انجام شده، اما همچنان لازم است رسانه‌ها نیز نقش فعال‌تری ایفا کنند. به طور مثال، هنگام پاندمی کرونا با ادعای نقش الکل برای درمان کرونا در شبکه‌های اجتماعی مواجه شدیم. به دلیل ترس و واهمه مردم از ابتلا به کرونا، موج گسترده‌ای از مصرف الکل شکل گرفت؛ موضوعی که به بروز مسمومیت‌های متعدد منجر شد.
عرفان‌طلب با بیان اینکه اطلاع‌رسانی نادرست درباره دارو‌ها و مواد مختلف می‌تواند سلامت افراد را به خطر اندازد، خاطرنشان کرد: برخی دارو‌ها و مواد، با وجود کاربرد‌های مفید در شرایط مشخص، در صورت مصرف نادرست یا دسترسی آسان و بدون نظارت می‌توانند خطرآفرین باشند. به طور مثال آسپرین و استامینوفن جزو این دارو‌ها به شمار می‌روند؛ بنابراین آگاهی‌بخشی عمومی و مدیریت دسترسی به این دارو‌ها می‌تواند نقش موثری در پیشگیری از مسمومیت داشته باشد.
او گفت: متاسفانه، بخش زیادی از مسمومین دارویی که اقدام به خودکشی کرده‌اند، افرادی هستند که از دارو‌های بدون نسخه استفاده کرده‌اند. به طور قطع، وزارت بهداشت باید در زمینه دسترسی به دارو‌ها چاره‌اندیشی و بازنگری کند.
او درباره تغییر الگوی مسمومیت‌ها در سال‌های اخیر توضیح داد: هنگامی که یک ماده مخدر جدید وارد بازار می‌شود، میزان مسمومیت با آن ماده افزایش می‌یابد. به طور مثال، هنگامی که قیمت ماده مخدر «شیشه» ارزان بود با افزایش مسمومیت‌ها مواجه بودیم. در مجموع، مسمومیت با تریاک و متادون زیاد است و اغلب افرادی که دچار مسمومیت با متادون شده‌اند از عطاری‌ها تهیه کرده‌اند.