دکتر شاران شارما، پزشک متخصص در زمینه قلب و عروق، اظهار می‌دارد که اگر بتوانیم از عوامل تهدیدکننده پیشگیری کنیم، می‌توانیم به‌طرز چشمگیری از بروز بیماری‌های قلبی جلوگیری کنیم. یکی از موثرترین توصیه‌ها از سوی متخصصان قلب، افزایش میزان خواب است. برخلاف وراثت که خارج از کنترل ماست، این مورد قابل مدیریت می‌باشد. با این حال، مشکلاتی که در خواب مشاهده می‌شود ممکن است نشان‌دهنده این باشد که شما در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری‌های قلبی قرار دارید. خبر خوب این است که برای این مشکلات راهکارهایی وجود دارد، در اینجا تمام آنچه باید بدانید آورده شده است.
مشکلات خواب می‌تواند نشانه خطر ابتلا به بیماری قلبی باشد
خروپف تنها برای افرادی که در نزدیکی شما خوابیده‌اند آزاردهنده نیست؛ دکتر شارما توضیح می‌دهد که خروپف می‌تواند نشانه‌ای از آپنه خواب باشد. امروزه دانسته‌ایم که آپنه خواب می‌تواند با بیماری‌های قلبی متعددی مانند فیبریلاسیون دهلیزی، فشار خون بالا و نارسایی قلبی مرتبط باشد.
شاید درباره آپنه خواب چیزی شنیده باشید. اما واقعاً این اصطلاح به چه معناست؟
آپنه خواب چیست؟
تحقیقات منتشر شده در مجله Nature در سال ۲۰۲۴ که شامل بیش از ۱۲ هزار نفر بود، نشان داده است که خروپف دائمی، خطر افزایش فشار خون بالا در افراد را بالا می‌برد.
دکتر سانجی راجاگوپالان، مدیر موسسه تحقیقات قلب و عروق و دانشکده پزشکی در دانشگاه کیس وسترن رزرو آمریکا می‌گوید: آپنه خواب به معنای عدم جریان هوای کامل برای حداقل ۱۰ ثانیه است.
وی همچنین اشاره کرد که خروپف ممکن است به معنای کاهش شدید جریان هوا باشد که به آن «کم‌دَمی» اطلاق می‌شود و این نیز می‌تواند به مدت ۱۰ ثانیه یا بیشتر ادامه یابد. هر دو این وضعیت‌ها می‌توانند عواقب مضر برای قلب داشته باشند.
دکتر لئونارد پیانکو، متخصص قلب و عروق، بیان کرد که این وقفه‌ها می‌تواند منجر به افزایش استرس و ترشح هورمون‌های مربوط به پاسخ جنگ و گریز، از جمله کورتیزول و آدرنالین شود. این افزایش هورمونی می‌تواند فشار خون و ضربان قلب را بالا برده و فشار مداومی بر سیستم قلبی عروقی وارد کند و به‌تدریج موجب آنژین یا حمله قلبی شود. همچنین، یکی از پیامدهای دیگر، مختل شدن خواب است که می‌تواند به خواب آلودگی طی روز، دشواری در تمرکز و تغییرات خلق و خو منجر شود.
علاوه بر این، این وقفه‌ها ممکن است خطر ابتلا به بیماری قلبی را نیز افزایش دهند. به‌عنوان مثال، یک تحقیق در سال ۲۰۲۳ که در مجله Hypertension منتشر شده است، نشان داد که اختلالات خواب با افزایش احتمال فشار خون مرتبط می‌باشد.
آیا خروپف همیشه علامت بیماری قلبی است؟
اگر به شما گفته شود که شب قبل خروپف کرده‌اید، آیا باید به خاطر این مسأله از خوابیدن در شب بعد اجتناب کنید؟ خیر. نکته حائز اهمیت به گفته دکتر شارما این است که خروپف همیشه نشان‌دهنده آپنه خواب یا افزایش خطر بیماری قلبی نیست.
او بیان کرد که علاوه بر آپنه خواب، عوامل دیگری نیز ممکن است به خروپف منجر شوند؛ احتقان بینی، انحراف تیغه بینی و مصرف الکل از جمله علل شایع دیگر است.
دکتر راجاگوپالان به مردم توصیه می‌کند که به خروپف خود توجه ویژه‌ای داشته باشند، به‌ویژه اگر با علائم زیر همراه باشد:
• توقف واضح تنفس در حین خواب؛
• خواب آلودگی مفرط در طول روز؛
• مشکل در تمرکز؛
• سردرد در صبح؛
• گلودرد پس از بیدار شدن؛
• بی‌قراری در خواب؛
• نفس نفس زدن یا احساس وجود مانعی در گلو که مانع تنفس در شب می‌شود؛
• فشار خون بالا.
• بلندی صدای خروپف به حدی که خواب شریک‌تان را مختل کند.
دکتر شارما تصریح کرد که اگر می‌خواهید دلایل خروپف خود را شناسایی کنید، مراجعه به یک مرکز خواب می‌تواند مفید باشد.
چگونه می‌توان خطر آپنه خواب را کاهش داد؟
به باور دکتر پیانکو، احتمال ابتلا به آپنه خواب را می‌توان کاهش داد و بسیاری از توصیه‌های موثر برای کاهش خطر بیماری قلبی یکسان هستند. این توصیه‌ها شامل:
• تمرین بدنی منظم؛
• نگهداری وزن در حد مناسب؛
• ترک سیگار؛ و
• محدود کردن مصرف الکل.
در صورتی که آپنه خواب داشته باشید، درمان‌های مؤثری وجود دارد. دکتر پیانکو توضیح می‌دهد که آپنه خواب با استفاده از ماسک فشار مثبت مداوم راه هوایی (دستگاه کمک تنفسی CPAP) قابل درمان است. این دستگاه هوای تحت فشار را از طریق یک شیلنگ و ماسک به راه‌های هوایی فوقانی منتقل می‌کند تا آنها باز بمانند.
عوامل خطر دیگر ابتلا به بیماری قلبی که باید به آنها توجه کرد
خروپف نکردن نشانه‌ای مثبت است. با این حال، دکتر پیانکو یادآور می‌شود که علائم هشداردهنده دیگری نیز وجود دارند که ممکن است شما را در معرض خطر بیماری قلبی قرار دهند.
او افزود: علائم منتسب به بیماری قلبی شامل ضربان نامنظم یا سریع قلب، تنگی نفس، خستگی غیر معمول یا ورم در پاها یا مچ پا است.
اگر در مورد سلامت قلب خود نگران هستید، احتیاط بهتر از پشیمانی است. دکتر پیانکو توضیح می‌دهد که بهترین راه برای حفاظت از خود این است که اگر سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارید یا علائمی را در هر سنی تجربه می‌کنید، یک ملاقات با متخصص قلب ترتیب دهید.