به گزارش بهداشت نیوز، تاریخچه فرآیند کنسروسازی به اواخر قرن هجدهم میلادی باز میگردد، زمانی که ناپلئون بناپارت بهدلیل نگرانی درباره تأمین غذای سربازانش، جایزهای را برای شخصی که بتواند روشی مؤثر برای نگهداری مواد غذایی ارائه دهد، تعیین کرد. با توسعه این صنعت و افزایش کنجکاویهای مربوطه، این فنآوری به ایالات متحده نیز راه یافت و نخستین کارخانه تولید کنسرو برای صدف، گوشت، میوه و سبزیجات در این کشور تأسیس گردید.
بیش از نیمقرن بعد، لوئیس پاستور توانست دلایل تأثیرگذاری کنسرو سازی را تبیین کند. او نشان داد که رشد میکروارگانیسمها عامل اصلی فساد مواد غذایی است و روش کنسرو کردن مانع از این رشد میشود.
با پیشرفت زندگی صنعتی، سرعت فعالیتهای انسانی به طرز چشمگیری تغییر کرد و این شتاب در زندگی روزمره موجب شد که بسیاری از افراد فرصتی برای تهیه و پخت مواد غذایی پیدا نکنند و ناگزیر به استفاده از غذاهای آماده و کنسروی روی آورند.
سعیده شجاعی علیآبادی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به مضرات مصرف کنسروهای آماده از جمله ربگوجهفرنگی، خطرات عدم جوشاندن کنسرو تنماهی و آسیبدیدگی قوطی کنسرو اشاره نمود.
او با اشاره به اینکه ربگوجهفرنگی در دسته مواد غذایی اسیدی قرار دارد، افزود: پس از باز شدن درب قوطی کنسرو، شرایط مناسبی برای رشد کپکها ایجاد میشود. کپکها میتوانند توکسینهایی به نام مایکوتوکسین تولید کنند که معمولاً موجب مسمومیتهای مزمن ناشی از مصرف طولانیمدت غذاهای آلوده به این توکسینها میگردند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه بیان کرد: در ربگوجهفرنگی، رشد کپکها ممکن است موجب تولید مایکوتوکسینهایی نظیر آلترناریول و پاتولین شود و از آنجا که این ترکیبات ممکن است به بخشهایی از رب گوجه که ظاهراً آلوده نیستند، نفوذ کنند، لذا توصیه میشود که از مصرف رب کپکزده خودداری شود.
او در ادامه بیان کرد که کنسرو تنماهی جزء غذاهای کماسید محسوب میشود و فرآیند کنسرو کردن آن در قوطی باعث ایجاد شرایطی برای رشد باکتری کلستریدیوم بوتولینوم میگردد. این باکتری قادر است نوروتوکسین بسیار سمی تولید کند؛ با این حال، در صنعت از طریق استریلیزاسیون تجاری در دمای بالای ۱۰۰ درجه سانتیگراد، اسپور این باکتری و به تبع آن، توانایی تولید توکسین به میزان قابل توجهی کاهش مییابد، بهطوریکه کنسرو تنماهی میتواند بدون نیاز به نگهدارنده، در دمای محیط حفظ شود.
این استاد دانشگاه بر نگرانیهای مربوط به تولید بوتولیسم، بهویژه در کنسروهای خانگی و غذاهای کماسید تأکید کرد و گفت: بهدلیل ناکافی بودن فرآیند حرارتی ممکن است در کنسروهای خانگی توکسین تولید شود.
شجاعی همچنین به شیوه مصرف باقیمانده کنسرو ماهی اشاره کرد و افزود: بهتر است باقیمانده تنماهی مورد استفاده قرار نگیرد، اما در صورت لزوم، میتوان آن را در دمای یخچال (حداکثر ۳ درجه سانتیگراد) برای مدت سه تا چهار روز نگهداری کرد.
او ادامه داد: کفایت فرآیند حرارتی در صنعت تولید کنسرو تنماهی، خطر وجود توکسین در قوطیها را به حداقل میرساند، اما بهطور جدی توصیه میشود که قبل از مصرف، کنسرو ماهی را به مدت ۲۰ دقیقه بجوشانید.
او هشدار داد: باید از مصرف کنسروهایی که قوطیهای آنها متورم، چرب یا نشتی دارند و یا قوطیهایی که ظاهر غیرطبیعی و حبابدار شدهاند، خودداری کنید.
این عضو هیأت علمی دانشگاه تأکید کرد: در نظر داشته باشید که اگر قوطی کنسرو دارای مشکلاتی نظیر بادکردگی، چربی در سطح یا نمای غیرعادی باشد، هنگام دور انداختن آن نیز دقت کنید و این کنسروها را در بستهبندی پلاستیکی با دو لایه انجام داده و توجه داشته باشید که قوطی و محتویات آن بهجای زبالههای قابل بازیافت حذف شوند.
