فرشته فزونی درمورد اهمیت تغذیه در پیشگیری از پوکی استخوان گفت: گرچه وقوع پوکی استخوان به وضعیت فیزیولوژیک بدن وابسته است، لیکن با تغذیه صحیح میتوان از توسعه این بیماری جلوگیری کرد.
تأکید بر اهمیت دریافت کلسیم کافی و فعالیت بدنی برای افزایش ذخایر استخوانی کلسیم
وی اظهار داشت که دریافت مقدار مناسب کلسیم به همراه فعالیت جسمانی، به تقویت ذخایر استخوانی کلسیم کمک میکند و افزود: کمبود فعالیت جسمانی و رژیم غذایی فقیر در کلسیم به تدریج منجر به کاستی کلسیم از استخوانها و آسیبپذیری آنها میشود.
رییس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت تصریح کرد: رعایت یک رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی بهویژه در سنین کودکی، نوجوانی و جوانی میتواند به پیشگیری و تأخیر در بروز پوکی استخوان در دوران سالمندی یاری دهد.
به گفته او، تحقیقات نشان میدهد که مصرف ناکافی شیر در دوران کودکی و نوجوانی به کاهش نمایان دانسیته استخوانی لگن و افزایش ریسک شکستگی در سنین بالاتر منجر میشود.
فزونی با اشاره به تسریع روند از دست دادن توده استخوانی در زنان پس از یائسگی، خاطرنشان کرد: زنان به طور خاص در معرض خطر کاهش توده استخوانی و پوکی استخوان قرار دارند.
وی لبنیات را به عنوان منبع خوبی از کلسیم معرفی کرد و گفت: شیر مادر و هر نوع فرآورده تهیهشده از شیر مانند پنیر، دوغ، ماست و غیره سرشار از کلسیم هستند.
رییس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت با تأکید بر مصرف لبنیات کمچرب، دقت کرد: در صورت مصرف لبنیات پرچرب، جذب کلسیم کاهش خواهد یافت؛ بنابراین توصیه میشود که افراد در برنامه غذایی روزانه خود از مقدار کافی لبنیات پاستوریزه کمچرب بهرهمند شوند.
مقدار نیاز روزانه به کلسیم برای کودکان و بزرگسالان
فرشته فزونی نیاز کلسیم برای بزرگسالان را روزانه بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم عنوان کرد.
به گفته او، کودکان یک تا پنج ساله باید روزانه دو واحد از محصولات لبنی همچون شیر و ماست مصرف کنند، افراد پنج تا ۱۸ سال روزانه سه واحد، برای افراد ۱۸ تا ۵۹ سال تعداد دو تا سه واحد، برای افراد بالای ۶۰ سال حداقل سه واحد و زنان باردار و شیرده نیز روزانه باید سه تا چهار واحد از محصولات لبنی بهرهبرداری کنند.
این کارشناس تغذیه یک واحد از گروه شیر و لبنیات را معادل یک لیوان شیر یا ماست، ۴۵ تا ۶۰ گرم پنیر یا دو لیوان دوغ کمنمک دانست.
رییس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت از انواع حبوبات (نخود، لوبیا، عدس، ماش)، میوهها و سبزیجاتی مانند جعفری، کلم پیچ، گل کلم، کلم بروکلی، پرتقال، بادام و کنجد به عنوان دیگر منابع حاوی کلسیم یاد کرد و تاکید کرد که باید به مقدار کافی و مناسب از این منابع غذایی استفاده شود.
وی هشدار داد که مقدار کلسیم دریافتی از طریق این منابع به هیچ وجه تأمینکننده نیاز بدن نیست و صرفاً نوعی روش کمکی به حساب میآید و همچنین زیادهروی در مصرف مغزدانهها ممکن است به اضافه وزن و چاقی منجر شود.
فزونی به وجود فیتات در حبوبات که موجب تداخل در جذب کلسیم میشود اشاره کرده و توصیه کرد حبوبات را حتماً یک شب در آب خیس کرده و آب آن را دور بریزند تا فیتات کاهش یابد.
وی بر مصرف غذاهای حاوی امگا، منیزیم، ویتامین K و پروتئین برای حفظ سلامت استخوانها و مفاصل تأکید کرد.
رییس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت در ادامه گفت: ویتامین D به جذب کلسیم و فسفر از روده کمک میکند و کمبود مزمن این ویتامین موجب کاهش جذب کلسیم میشود و خطر بروز پوکی استخوان را افزایش میدهد.
فرشته فزونی بیان کرد که هماکنون برنامهی مکمل یاری با ویتامین D در حال اجرا است و کلیه افراد میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه استفاده از این مکملها به مراکز، پایگاهها و خانههای بهداشت مراجعه کنند.
این کارشناس تغذیه همچنین تأکید کرد که مصرف منیزیم برای پیشگیری از پوکی استخوان ضروری است و توصیه کرد که افراد به میزان متناسب از منابع حاوی منیزیم مانند آجیل و سبزیهای برگ سبز تیره استفاده کنند.
پرهیز از مصرف غذاهای شور و نوشابههای گازدار
وی مصرف زیاد نمک را عامل افزایش خطر پوکی استخوان دانست و اظهار داشت: خوردن غذاهای پرنمک، تنقلات شور و غذاهای کنسروی سبب افزایش دفع کلسیم از بدن میشود و در نهایت در کاهش تراکم استخوانها و افزایش شکنندگی آنها مؤثر است.
فرشته فزونی به افراد توصیه میکند که از غذاهای کمنمک استفاده نمایند و به جای نمک از ادویهها، گیاهان معطر، سیر و لیمو برای طعمدهی به غذاها بهره ببرند.
این کارشناس بر لزوم پرهیز از نوشابههای گازدار تأکید کرد و یادآور شد: نوشابههای گازدار حاوی اسید فسفریک هستند که مانع جذب کلسیم موجود در مواد غذایی میشود.
فزونی منابع غذایی کلسیم را مؤثرتر از مکملهای کلسیم معرفی کرد و افزود: اگر به هر دلیلی افراد نتوانند در رژیم غذایی خود کلسیم کافی را دریافت کنند، میتوانند تحت نظر پزشک از مکملها بهرهبرداری کنند.
او در پايان سخنان خود به افراد توصیه کرد که با رعایت نکات تغذیهای ارائهشده برای پیشگیری از بروز پوکی استخوان و شکستگیها، وزن خود را در محدوده مناسب حفظ کنند و از نوسانهای شدید وزن پرهیز نموده و روزانه حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه پیادهروی داشته باشند.
