دکتر محمد معینی در این زمینه بیان کرد: در حال حاضر متاسفانه دخانیات به عنوان شناختهشدهترین و از نظر تاثیرگذاری، موثرترین عامل خطر مرتبط با بروز سرطان شناخته میشود و از طرفی خوشبختانه این فاکتور قابل کنترل ترین عامل نیز به شمار میآید.
وی افزود: ما بر این باوریم که سرطان به طور کلی یک بیماری چند عاملی است و یکی از بارزترین و شاید رایجترین عوامل خطری که در تمامی کشورهای جهان و در انواع مختلف سرطانها تاثیرگذار است، مصرف دخانیات است.
استادیار دانشگاه علوم پزشکی در مشهد همچنین عنوان کرد: بسیاری از عوامل دیگر که با بروز سرطان مرتبط هستند، ممکن است نتوانند به راحتی کنترل شوند؛ از جمله عوامل ژنتیکی یا محیطی که شامل آلودگی هوا و تغذیه ناسالم مرتبط با سبک زندگی افراد است. اما در مورد سیگار و دیگر محصولات دخانی، خوشبختانه راحتتر میتوان آن را کنترل کرد و این موضوع میتواند نه تنها به نفع اقتصاد خانواده باشد، بلکه سلامتی خود فرد و اطرافیانش را نیز به شدت تحت تاثیر قرار میدهد. به عبارت دیگر، افراد سیگاری نه تنها به خود آسیب میزنند، بلکه به خانواده و دیگر نزدیکان خود نیز آسیب میرسانند، زیرا کسانی که در کنار آنان زندگی میکنند نیز از عوارض دود سیگار مصون نیستند و به عنوان افراد زیرمجموعه سیگاریها در معرض خطر ابتلا به سرطان و بیماریهای دیگر قرار میگیرند. بنابراین بسیار خوب است که افراد سیگاری با کمک دوستان و خانواده و مشورت با پزشک اقدام به ترک سیگار نمایند.
وی همچنین با یادآوری اینکه مصرف دخانیات صرفاً محدود به سیگار نیست، خاطرنشان کرد: در زبان انگلیسی، هنگامی که از اصطلاح اسموکینگ در ارتباط با سرطان صحبت میکنیم، این مفهوم تنها به سیگار اشاره ندارد، بلکه هر نوع دخانیاتی که شامل سوختن تنباکو باشد و دود ایجاد کند، و همچنین محصولات حاصل از احتراق کربن و چوب را هم در بر میگیرد. افرادی که در مناطق روستایی زندگی میکنند و یا سن بالایی دارند، معمولاً از قلیان چوب استفاده میکنند و باور دارند که این نوع مصرف تنباکو نیست؛ اما باید آگاه باشند که قلیان چوب نیز همان خطرات تنباکو را به همراه دارد.
فوق تخصص خون و سرطان بالغین اذعان داشت: برخی افراد بر این باورند که مصرف قلیان خطر کمتری نسبت به سیگار دارد که این دیدگاه اشتباه است و در حقیقت مضرات قلیان میتواند حتی بیشتر از سیگار باشد، زیرا یک نوبت استفاده از قلیان میتواند معادل مصرف یک تا ۱۰ پاکت سیگار باشد (که بستگی به این دارد که آیا استفاده به صورت فردی است یا گروهی). دکتر معینی در ادامه، ارتباط میان آسیبهای ناشی از دخانیات و سرطان را توضیح داد و گفت: این ارتباط به مدت زمان و شدت سیگار کشیدن وابسته است؛ برای مثال، فردی که یک پاکت سیگار را میکشد، آسیب بیشتری نسبت به شخصی که تنها یک نخ سیگار میکشد به خود وارد میکند؛ بنابراین میتوان گفت که رابطه مستقیمی بین مقدار مصرف سیگار و مدت زمان آن با خطر ابتلا به سرطان وجود دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین افزود: یکی از شایعترین سرطانهای مربوط به مصرف سیگار، سرطان ریه است و بر اساس این عامل خطر، غربالگریهایی برای آن تعیین شده است. افرادی که سالانه بیش از ۲۰ پاکت سیگار مصرف میکنند و بالای ۵۵ سال سن دارند (بین ۵۵ تا ۷۵ سال) باید تحت غربالگری سرطان ریه قرار بگیرند.
این مقوله نشاندهنده این است که دخانیات چه میزان میتواند مضر باشد، بنابراین به شدت توصیه میشود که اولاً افراد به سمت مصرف آن نروند و دوم اینکه کسانی که هماکنون در حال استفاده هستند، با کمک اطرافیان و پزشکان و با اراده قوی خود به ترک سیگار اقدام کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر داروهایی در بازار موجود است که میتواند به طور موقت جایگزین نیکوتین شود (مانند آدامس نیکوتین یا برچسب نیکوتین) تا افرادی که تمایل به ترک سیگار دارند، بتوانند با استفاده از این داروها روند ترک را آغاز کنند. همچنین داروهایی وجود دارد که به کاهش وسوسههای ذهنی کمک میکند و مانع از بازگشت شخص به مصرف مجدد سیگار در دوران ترک میشود.
منبع: فرتاک نیوز
