معامله سودآور بین ماسک و ترامپ!

حمایت بی‌دریغ ایلان ماسک، بنیان‌گذار و مدیرعامل چندین شرکت فناوری پیشرفته از دونالد ترامپ که حالا به سمت ریاست جمهوری ایالات متحده نائل آمده، از طریق اقداماتی مانند برگزاری قرعه‌کشی روزانه یک میلیون دلار برای کسانی که از این طومار حمایتی امضا می‌کنند، به طور قطع با اهداف مشخصی محقق شده که به پیشبرد آرزوهای ماسک کمک می‌کند.

بسیاری بر این باورند که این حمایت تمام‌قد ایلان ماسک از دونالد ترامپ می‌تواند به عنوان یکی از هوشمندانه‌ترین و موفق‌ترین سرمایه‌گذاری‌های او در طول حیاتش شمرده شود.

تاثیر پیروزی ترامپ بر برنامک‌های فضایی ایلان ماسک

پیروزی ترامپ و تاثیر آن بر برنامه‌های ایلان ماسک را می‌توان از جنبه‌های مختلف بررسی کرد. در هر صورت، دوستی میان این دو شخصیت تأثیر قابل‌توجهی بر زندگی بشر و به‌ویژه بر صنایع فناور از جمله صنعت فضایی خواهد داشت. به گفته ترامپ در ساعات اولیه اعلام پیروزی‌اش در انتخابات ریاست جمهوری، «ما یک ستاره جدید داریم، ستاره‌ای به نام ایلان ماسک».

با بازگشت دوباره ترامپ به کاخ سفید، اسپیس‌ایکس، شرکت تحت مدیریت ماسک، خود را نزدیک‌تر از همیشه به ناسا می‌بیند و در تلاش است تا به عنوان یکی از پیمانکاران اصلی قراردادهای ناسا نقش بیشتری ایفا کند.

چند وقت پیش، نشریه اکونومیک تایمز اعلام کرد که انتخاب دوباره دونالد ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌تواند به نفع ایلان ماسک باشد.

بر اساس گزارش این نشریه، ترامپ ممکن است ماسک را به عنوان رهبر یک کمیسیون که مسئولیت بهینه‌سازی عملیات دولتی را به عهده دارد، معرفی کند. همچنین سیاست‌های مالیاتی و رویکرد نظارتی ترامپ می‌تواند برای شرکت‌های ماسک، به خصوص اسپیس‌ایکس و تسلا، مفید باشد.

برایان هیوز مشاور ارشد در ستاد انتخاباتی ترامپ، تصریح کرده است که ترامپ قصد دارد ماسک را به رهبری کمیسیونی منصوب کند که هدف آن افزایش کارایی دولت و اطمینان از مصرف بهتر درآمدهای مالیاتی است.

وی به تعریف و تمجید از ماسک پرداخته و او را یک نابغه و مبتکر توصیف کرده است. بنا به گفته او، ماسک با ایجاد سیستم‌های نوآورانه، پیشرفته و کارآمد، تاریخ‌ساز شده و ترامپ بر این باور است که او می‌تواند به بهبود کارایی دولت کمک کند.

ترامپ حتی به فاکس‌نیوز نیز گفته بود که مایل است ماسک را به عنوان «وزیر کاهش هزینه‌ها» منصوب کند.

این نشریه همچنین خاطرنشان می‌کند که وعده ترامپ مبنی بر کاهش مالیات می‌تواند به شکل قابل توجهی درآمدهای ماسک را افزایش دهد.

گفته می‌شود ایلان ماسک نزدیک به 120 میلیون دلار برای پیروزی ترامپ هزینه کرده است.

الکس بین، مدرس سواد مالی در دانشگاه تنسی، اظهار داشت که در صورت پیروزی ترامپ، ماسک به احتمال زیاد قدرت تجاری بیشتری در دولت ترامپ خواهد داشت و سرمایه‌گذاران ممکن است بر اساس این وضعیت عمل کنند که می‌تواند به افزایش ارزش سهام تسلا و اسپیس‌ایکس منجر شود و به زودی عواقب فوری برای این دو شرکت به همراه داشته باشد.

وی افزود: پیروزی ترامپ نه تنها به معنی برقراری ارتباط قوی‌تر ایلان ماسک با کاخ سفید است، بلکه به معنای توانایی او برای اثرگذاری بر پیشنهادات سیاستی خواهد بود که بدون شک به نفع شرکت‌ها و مأموریت‌های آنها خواهد بود.

ایلان ماسک پیش از این بیان کرده بود که در صورت منصوب شدن به عنوان مشاور ترامپ، قصد دارد 2 تریلیون دلار از بودجه فدرال را کاهش دهد.

کارشناسان بر این باورند که تاثیر پیروزی ترامپ بر سهام تجاری ماسک می‌تواند منجر به یک جهش اولیه شود، هرچند در بلندمدت به احتمال زیاد اثرات آن کاهش خواهد یافت.

سیاست‌های ترامپ معمولاً بر منابع انرژی سنتی تمرکز دارد که ممکن است با دیدگاه‌های ماسک در این زمینه مطابقت نداشته باشد، اما حمایت بی‌دریغ ماسک از ترامپ می‌تواند او را وادار کند تا در تصمیمات پیشین خود تجدید نظر کند.

طبق گزارش نیویورک تایمز، اسپیس‌ایکس طی ده سال گذشته حداقل 15.4 میلیارد دلار از قراردادهای دولتی را به دست آورده است، از جمله یک قرارداد طبقه‌بندی‌شده به ارزش 1.8 میلیارد دلار در سال 2021.

به نقل از نشریه کانورسیشن، حدود سه ماه قبل، گزارشی منتشر شد که در آن به بررسی تاثیر پیروزی ترامپ بر سیاست فضایی ایالت متحده و ایلان ماسک پرداخته شده بود. به گفته این نشریه، شراکت ترامپ و ماسک می‌تواند به طور قابل توجهی آینده اکتشافات و دفاع فضایی ایالات متحده را تحت تأثیر قرار دهد و همچنین تعادل قدرت را بین بخش‌های دولتی و خصوصی در فضا جابجا کند.

سیاست فضایی فعلی ایالات متحده

سیاست فضایی یک کشور نمایانگر چشم‌انداز و اولویت‌های آن برای فعالیت در فضا است. سیاست فعلی فضایی ایالات متحده بر حفظ رهبری این کشور در عرصه فضایی، محافظت از دارایی‌های فضایی و همکاری با شرکای تجاری و بین‌المللی برای ترویج رفتار ایمن و مسئولانه در فضا تمرکز دارد و عناصر کلیدی آن شامل رشد بخش فضایی تجاری آمریکا و بازگشت فضانوردان به ماه می‌باشد.

شرکت اسپیس‌ایکس در پیشبرد این اهداف نقش کلیدی ایفا کرده و از ناسا و نیروی فضایی ایالات متحده، که جدیدترین شاخه ارتش این کشور است، در ماموریت‌های خود پشتیبانی می‌کند.

نوآوری‌های اسپیس‌ایکس مانند موشک‌های قابل استفاده مجدد «فالکون 9»، اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و موشک قدرتمند استارشیپ، به طرز شگفت‌انگیزی دسترسی به فضا را دگرگون کرده است.

ایلان ماسک که در انظار عمومی به عنوان یک قهرمان جوانان شناخته می‌شود، می‌تواند نقشی کلیدی در افزایش و تسریع رقابت فضایی دوم جهان، به‌ویژه در برابر بازیگران دولتی مانند چین، ایفا کند.

جاه‌طلبی‌های مشترک ترامپ و ماسک

دولت قبلی ترامپ در سال‌های 2016 تا 2020 بسیاری از اهداف سیاست فضایی فعلی ایالات متحده را پیش برد که بعضی از آنها با جاه‌طلبی‌های ماسک در رابطه با فضا همخوانی دارند.

اکنون به نظر می‌رسد که ترامپ و ماسک بر سر سه هدف اصلی در فضا توافق کرده‌اند.

نخستین هدف گسترش حضور انسان در فضا است. «دستورالعمل سیاست فضایی 1» که ترامپ در 11 دسامبر 2017 امضا کرد، ایالات متحده را در مسیری قرار داد تا فضانوردان را دوباره به ماه بازگرداند و حضور دائمی در آنجا برقرار کند و سپس به انجام ماموریت‌های انسانی به مریخ و فراتر از آن خواهد پرداخت.

این دستورالعمل با چشم‌انداز ماسک در خصوص استعمار مریخ، که نیازمند توسعه موشک استارشیپ است، همخوانی دارد.

استارشیپ به عنوان قدرتمندترین و بزرگ‌ترین فضاپیما تاکنون ساخته شده، به گونه‌ای طراحی شده که کاملاً قابل استفاده مجدد باشد. این موشک محموله‌های بزرگی را حمل کرده و قادر است به اعماق فضا سفر کند و بر روی ماه و مریخ فرود آید.

برنامه آرتمیس ناسا که از همین «دستورالعمل سیاست فضایی 1» ترامپ نشئت می‌گیرد، درصدد است تا سال 2026 انسان‌ها را به کره ماه بازگرداند. به همین منظور، ناسا در سال 2021 با اسپیس‌ایکس قرارداد همکاری برای توسعه استارشیپ که فضانوردان و محموله‌ها را به ماه می‌برد و برگشت می‌دهد، امضا کرده است.

دوم، ترامپ و ماسک از مشارکت شرکت‌های خصوصی و فعالیت‌های تجاری در فضای خارج حمایت می‌کنند. «دستورالعمل سیاست فضایی 1» ترامپ به طور مشخص خواستار مشارکت‌های تجاری و بین‌المللی شده که بیانگر تغییر رویکرد نسبت به دولت‌های پیشین است. جو بایدن نیز در این تلاش‌ها برای توسعه بخش تجاری فضا همکاری کرده است.

نقش محوری صنایع خصوصی در اکتشافات فضایی، با پیشینه ماسک به عنوان یک کارآفرین و مبتکر مطابقت دارد. تحت رهبری ماسک، اسپیس‌ایکس نه تنها خدمات ارزشمندی به ناسا ارائه کرده، بلکه سطح نوآوری را نیز به مراحل جدیدی سوق داده است. این شرکت هزینه‌های سرمایه‌گذاری فضایی را به شکل چشمگیر کاهش داده و فضا را برای جستجوگران فضایی بیشتری در دسترس قرار داده است.

سوم، ترامپ و ماسک هر دو طرفدار کاهش موانع نظارتی هستند. دولت ترامپ در تلاش برای کاهش موانع قانونی از طریق دستورالعمل‌هایی نظیر «دستورالعمل سیاست فضایی 2» بود که هدف آن ساده‌سازی قوانین فضای تجاری برای تشویق رشد و نوآوری سریع‌تر در صنعت خصوصی فضا بود.

ماسک نیز مکرراً مقررات موجود در صنایع فضایی را محدودکننده می‌داند و همواره خواستار «مقررات‌زدایی کلی» در این صنعت است.

تفاوت دیدگاه‌های فضایی میان ماسک و ترامپ

ماسک در زمینه اولویت‌های فضایی از سه منظر مهم با دیدگاه ترامپ تفاوت دارد.

نخست، ماسک روی هدف بلندمدت تبدیل بشریت به یک نوع چند سیاره‌ای تمرکز دارد که با استعمار مریخ و برقراری یک حضور پایدار انسانی در آنجا آغاز می‌شود.

در مقابل رویکرد ترامپ بیشتر بر حفظ رهبری ایالات متحده و دستیابی به موفقیت‌های نزدیک به زمین تأکید دارد، نظیر بازگشت فضانوردان آمریکایی به ماه. به همین دلیل، ترامپ در دوران ریاست‌جمهوری خود، برنامه آرتمیس را در اولویت قرار داد و نیروی فضایی را برای حفظ توانایی ایالات متحده در فضا تأسیس کرد.

دوم، اگرچه هر دو نفر به ارزش بخش خصوصی ارادت دارند، ماسک از طریق اسپیس‌ایکس در تلاش است تا با کاهش هزینه‌ها، نوآوری و انجام تغییرات سریع در فناوری‌های فضایی، پیشرو باشد. موشک‌های فالکون این شرکت تاکنون بیش از 300 بار به پرواز درآمده و هزینه سفرهای فضایی را به شکل چشمگیری تقلیل داده‌اند.

اسپیس‌ایکس همچنین موفق به دستیابی به نقاط عطف مهمی در پروازهای فضایی تجاری شده است، از جمله تبدیل شدن به اولین شرکت خصوصی که فضانوردان را به ایستگاه فضایی بین‌المللی فرستاد و همچنین نخستین بازیابی موشک در همان نقطه‌ای که پرتاب شده بود.

در مقابل، ترامپ به دنبال افزایش قابل توجه بودجه ناسا برای تأمین مالی برنامه آرتمیس بود و این اقدام بر سرمایه‌گذاری‌های تحت رهبری دولت در راستای دستیابی به اهداف فضایی تاکید داشت.

سوم اینکه ماسک به اشتراک‌گذاری اطلاعات اختراعات، حتی با رقبای خود، نگاهی مثبت و آزاداندیشانه دارد. او بر این باور است که مخفی‌کاری در این مسائل مانع از نوآوری و پیشرفت خواهد شد و به همین دلیل گفته است که «حقوق ثبت اختراعات برای افراد ضعیف هستند.

در حالی که ماسک به ثبت اختراعات، شامل اختراعات و موفقیت‌های مرتبط با اسپیس‌ایکس ادامه می‌دهد، همچنین به حمایت از نوآوری از طریق دسترسی به اطلاعات و همکاری با دیگران تأکید می‌کند.

به contrarily, the space policy of Trump focuses on national security and strategic competition. The establishment of the Space Force reflects Trump’s view of space as a military battlefield where the United States needs to protect its assets and maintain its competitive position.

اثر محتمل ماسک بر سیاست فضایی آینده ایالات متحده

اگر ماسک نقشی رسمی‌تر و بزرگتر در دولت دوم ترامپ بر عهده بگیرد، به احتمال زیاد برای پیشبرد مأموریت‌های فضایی و تقویم‌های بلندپروازانه تلاش بیشتری خواهد کرد. با این حال، تمرکز اولیه همچنان بر روی برنامه آرتمیس و سکونت‌های ماه خواهد بود و در نهایت توجه به ماموریت‌های انسانی به مریخ و فراتر از آن معطوف خواهد شد.

شراکت بین ترامپ و ماسک دستاوردهای تجاری بیشتری را در فضا رقم خواهد زد. ماسک می‌تواند به حمایت از مقررات‌زدایی بیشتر در عملیات فضایی بپردازد و به طور بالقوه استانداردهای ایمنی و امنیت موجود را به چالش بکشد.

در حالي كه ماسك به احتمال زیاد بر كاهش هزینه‌ها، نوآوری و کارایی تمرکز می‌كند، جالب خواهد بود تا ببینیم که تلا‌ش‌های وی در برابر بوروکراسی دولتی چگونه خواهد بود.

اینکه آیا ماسک بر سیاست فضایی ایالات متحده در قبال کشورهایی مانند چین تأثیر می‌گذارد یا خیر، هنوز مشخص نیست. با این حال، حضور ماسک در دولت دوم ترامپ می‌تواند مشخص کند که آیا بازیگران فضایی تجاری می‌توانند به کاهش تنش‌ها میان کشورها در فضا کمک کنند یا خیر.

ماسک سیاستمدار نیست. او یک رویاپرداز و حل‌کننده مسائل است که بر آینده بشریت تمرکز دارد. این ویژگی‌ها به احتمال فراوان تأثیر او را بر سیاست فضایی ایالات متحده شکل می‌دهد.

استارلینک

طبق گزارشی از واشنگتن پست، ترامپ به عنوان حامی فعالیت‌های فضایی خود را معرفی کرده و متعهد شده است که برای تاسیسات امنیت ملی در مدار حمایت مالی کند و به ماسک کمک کند تا از بوروکراسی‌های اداری بکاهد.

دولت ترامپ می‌تواند برای استارلینک و شرکت مادر آن، اسپیس‌ایکس، فرصت‌های بیشتری فراهم آورد، زیرا این دو به رقابت برای میلیاردها دلار قراردادهای امنیت ملی علیه رقبایی نظیر آمازون در سال‌های آتی ادامه خواهند داد.

ماسک سعی کرده است تا این شراکت را به‌عنوان یک شریک قابل اعتماد معرفی کند. کارشناسان این حوزه معتقدند که استارلینک به سرعت در حال توسعه یک سیستم نظارتی ماهواره‌ای پیشرفته است که می‌تواند قدرتمندترین سامانه در تاریخ باشد.

استارلینک در حال حاضر شامل حدود 6400 ماهواره اینترنتی فعال در مدار زمین است که ده برابر بیشتر از نزدیک‌ترین رقیب خود می‌باشد.

یکی از مدیران سابق اسپیس‌ایکس به شرط ناشناس ماندن گفت که دولت ترامپ برای تأمین مالی سکوهای پرتاب جدید اسپیس‌ایکس، همکاری خواهد کرد و به استارلینک کمک خواهد کرد تا به سرعت شبکه ماهواره‌ای خود را گسترش دهد و جلوتر از رقبا باقی بماند.

پتانسیل کسب درآمد بیشتر برای ماسک در کنار رونق بازار قراردادهای فضایی بیشتر که ترامپ وعده داده، وجود دارد. این وضعیت می‌تواند میلیاردها دلار به کسب‌ و کار موشکی اسپیس‌ایکس بیفزاید. سایر شرکت‌های ماسک مانند تسلا و ایکس نیز ممکن است از پیروزی ترامپ منتفع شوند.

ترامپ در یک گردهمایی در تابستان وعده داد که زندگی را برای ماسک آسان کند و در حقیقت، جو بایدن، رئیس‌جمهور قبلی و کامالا هریس، معاون او، در قبال ایلان ماسک بی‌توجهی کردند.

استارلینک در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ به اوج خود رسید. مقامات جمهوری‌خواه از این فرصت و ماهواره‌های اینترنتی جدید ماسک برای ارائه یک گزینه اینترنتی جدید به مصرف‌کنندگان و ایجاد مزیت نظامی و جمع‌آوری اطلاعات برای دولت بهره‌برداری کردند.

ترامپ در زمان ریاست‌جمهوری قبلی خود به پایگاه فضایی کیپ کاناورال رفت تا شاهد پرتاب موشک اسپیس‌ایکس باشد و ماسک را به عنوان «مردی باهوش» تحسین کرد.

کمیسیون ارتباطات فدرال در سال 2018 در زمان ترامپ به استارلینک مجوز داد تا اولین بخش از 4425 ماهواره اینترنتی خود را پرتاب کند. با وجود اعتراضات رقبای دیگر در خصوص اینکه چنین تعداد بی‌سابقه‌ای مشکلی برای آسمان ایجاد خواهد کرد، این تصمیم جسورانه‌ای بود.

اگرچه استارلینک به عنوان گزینه‌ای مقرون به صرفه برای مردم به بازار ارائه شده است، مقامات دفاعی بلافاصله از کاربرد نظامی آن قدردانی کردند و به همین دلیل پنتاگون به سرعت با این شرکت قرارداد بست.

آژانس توسعه فضایی آمریکا در سال 2020 قراردادی به ارزش 149 میلیون دلار به اسپیس‌ایکس اعطا کرد تا اولین نسل از ماهواره‌های ردیاب را بسازد که توانایی شناسایی پرتاب موشک‌های مافوق صوت را دارند.

به گزارش رویترز، اسپیس‌ایکس همچنین در دوران نخستین دوره ترامپ به طراحی نمونه اولیه ماهواره‌های جاسوسی برای اداره ملی شناسایی و بخش جاسوسی پنتاگون پرداخت که بر اساس گزارشی از وال استریت ژورنال، ارزش این قرارداد طبقه‌بندی شده برابر با 1.8 میلیارد دلار بود.

براساس گزارشی از واشنگتن پست، پس از آنکه ماسک در ماه ژوئیه به حمایت از ترامپ پرداخت، کمپین هریس او را یکی از میلیاردرهای متکبر و خودخواه قلمداد کرده و اذعان کردند که چنین سرمایه‌دارانی بر آنچه آمریکا به آن نیاز دارد، تاثیر ندارند.

در عوض، جمهوری‌خواهان نیز دولت بایدن را به جانب‌داری از ماسک متهم کردند.

حال باید منتظر ماند و دید که این رابطه دوستانه میان ایلان ماسک و دونالد ترامپ به کجا خواهد انجامید و چه پیامدها و دستاوردهایی، به ویژه در عرصه فناوری فضایی، برای جهان به همراه خواهد داشت. این همکاری که دنیا به نظاره آن نشسته است، چه نتایجی را به‌همراه خواهد داشت؟