سلامت جسم، روان، شناخت و تلومراز فرد، به طور قابل توجهی وابسته به نکات سادهای است که بسیاری از افراد به سادگی از کنار آنها عبور میکنند. یکی از این نکات، تأثیرات شگرف تنفس عمیق بر جنبههای مختلف وجود انسان است. تنفس بهعنوان یک عملکرد خودکار در بدن، تحت کنترل مرکز تنفسی در مغز انجام میشود. وظیفه اصلی تنفس، جذب اکسیژن و دفع دی اکسید کربن از طریق حرکت ریهها است. در زمانهایی که فرد احساس خشم، ترس یا تنش دارد، سرعت و الگوی تنفس او تغییراتی را تجربه میکند که جزئی از واکنشهای جسمی به شمار میرود. لازم به ذکر است که تلومراز، آنزیمی است که موجب کندی فرآیند پیری در انسان میگردد.
تحقیقات نشان میدهد که تنفس عمیق، حتی به مدت چند دقیقه، اثرات شگفتانگیزی به همراه دارد. این نوع تنفس موجب کاهش استرس و التهاب (از طریق کاهش سیتوکینها)، برطرفسازی خستگی، کاهش وزن اضافی، جلوگیری از تحلیل و انقباض عضلانی و همچنین بهبود فشار خون بالا میشود. افزون بر این، تنفس عمیق به تقویت سیستم ایمنی بدن، بهبود عملکرد دستگاه گوارش و سمزدایی از بدن کمک میکند. این موضوع زمانی بیشتر اهمیت پیدا میکند که بدانیم نزدیک به ۷۰ درصد سموم بدن از طریق تنفس طرد میشود و باقیمانده سموم نیز توسط مثانه و سایر اعضای بدن پاکسازی میگردند.
علاوه بر این، با انجام تنفس عمیق، سطح ترشح اندورفین نیز افزایش مییابد و از آنجا که این هورمون یا پپتید به عنوان یک مسکن طبیعی در بدن شناخته میشود، حس شادی و راحتی را به ارمغان میآورد. همچنین تنفس عمیق میتواند به کاهش سطح اسیدیته بدن و افزایش قلیایی آن کمک کند که این عامل در تسهیل تحمل درد مؤثر است. به علاوه، تنفس عمیق به ترشح هورمونی مغزی به نام گابا افزوده میشود که به عنوان آرامشبخش و ضد اضطراب شناخته میشود و بر افسردگی تأثیر چشمگیری دارد، به ویژه در خصوص بیماریهای رایج امروزی.
با ادامه تنفس عمیق، ظرفیت و حجم ریهها به تدریج افزایش مییابد و این موضوع به نوبه خود تأثیرات مثبتی بر جسم و روح انسان خواهد گذاشت. ضمن اینکه این نوع تنفس جذب مواد مغذی و ویتامینها را از طریق افزایش سطح اکسیژن بهبود میبخشد و این پروسه به بهبودی بسیاری از بیماریها و عفونتها منجر میگردد. حتی گزارشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه شخصی با بهکارگیری تکنیکهای تنفس عمیق، توانسته است بیماری سرطان خود را درمان کند.
در نهایت باید گفت تنفس عمیق، روشی ساده برای استراحت و همچنین رهایی از تنشها و نگرانیها است. این امکان در هر مکان و زمانی فراهم است و تنها چند دقیقه از وقت را به خود اختصاص میدهد. به یاد داشته باشیم که تنش میتواند باعث شود فرد در انتخابهای خود دچار مشکل گردد؛ انتخابهایی نظیر انتخاب مواد غذایی مناسب، نوع رفتار و تصمیمگیریهایی که همهی ما روزانه با آنها سر و کار داریم. در واقع، در زمان آرامش، تمرکز فرد به شکل قابل توجهی افزایش مییابد. آموزش تکنیک تنفس عمیق به کودکان و دانشآموزان از سوی والدین و معلمان میتواند یکی از مؤثرترین روشها باشد. آرامش، هدیهای از کائنات است، به شرطی که انسان خواهان آن باشد.
