اگرچه به نظر میرسد پرواز به مقاصد داخلی، گزینهای سریع برای سفر به حساب میآید، اما با احتساب زمان مورد نیاز برای رسیدن به فرودگاه و فرآیند حمل و نقل چمدانها در مقصد، در حقیقت زمان کل سفر با استفاده از قطارهای سریعالسیر کنونی شبیه به هم است.
برنامه برقی کردن خطوط آهن در ایران، با وجود مباحثات طولانیمدت، همچنان بر زمین مانده و به مرحله اجرا نرسیده است. در حال حاضر، طول کل خطوط برقی ریلی ایران کمتر از ۲۰۰ کیلومتر است که تنها شامل مسیرهای جلفا – تبریز و تبریز – آذرشهر میباشد. در سالهای گذشته، دولتها وعدههای مختلفی برای توسعه راهآهن برقی، به ویژه در مسیر پرتردد و استراتژیک تهران – مشهد مطرح کردهاند، اما متأسفانه این قطار برقی هنوز به بهرهبرداری نرسیده است. به همین دلیل، ایسنا در سری مقالاتی به بررسی قطارهای برقی و وضعیت آنها در کشورهای مختلف پرداخته است.
در گزارشهای پیشین، به معرفی انواع قطارهای برقی در چین و همچنین تحلیل اولین راهآهن برقی و مسیرهای ریلی برقی در جهان پرداخته و به نقش این نوع قطارها در کاهش گازهای گلخانهای اشاره شد. در گزارش دوم، لیستی از سریعترین قطارهای مغناطیسی دنیا معرفی شد و در گزارش سوم، عوامل جذابیت قطارهای سریعالسیر در چین مورد بررسی قرار گرفت. همچنین در مقالات بعدی، به بررسی سریعترین قطارهای جهانی در سال ۲۰۲۴، کشورهایی که دارای راهآهن سریعالسیر هستند و نیز چالشهای موجود در راهآهن سریعالسیر چین پرداخته خواهد شد.
پس از راهاندازی قطار گلولهای شینکانسن در ژاپن، دیگر کشورها نیز به استقبال استفاده از خطوط آهن سریعالسیر به عنوان وسیلهای مؤثر در حمل و نقل میروند. این نوع قطارها نه تنها کارایی چشمگیری در صرفهجویی زمان و هزینه دارند، بلکه به عنوان گزینهای سبزتر و محرکی برای رشد اقتصادی در نواحی نزدیک به ایستگاهها نیز به شمار میآیند.
کشورهای جنوب شرق آسیا بهطور حتم از این تلاشها متاثر شده و در پی پیشرفتهای جذابی در گسترش سیستمهای قطار سریعتر و وسیعتر هستند. برای افرادی که به دنبال تجربه سفر با قطارهای سریع در این منطقه هستند، هفت قطار که سریعترینهای این مناطق محسوب میشوند، احتمالا توجه شما را به خود جلب خواهد کرد.
قطار ووش با سرعت ۳۵۰ کیلومتر در ساعت (اندونزی)
ووش، به عنوان نخستین قطار پرسرعت در آسیای جنوب شرقی، مسافتی برابر با ۱۴۲.۳ کیلومتر را در مدت تقریباً ۵۰ دقیقه ظرف ۲۱.۹ دلار از پایتخت شلوغ جاکارتا به سومین شهر بزرگ اندونزی، یعنی باندونگ، متصل میکند.
قطار لائوس چین با سرعت ۱۶۰ کیلومتر در ساعت (لائوس)
این قطار نیمه سریع نمایانگر یک دستاورد بزرگ و انقلابی در سیستم حمل و نقل لائوس است. این پروژه، بخشی از ابتکار کمربند و جاده چین (BRI) و همچنین سیستم راهآهن سریعالسیر به جنوب شرق آسیا بوده و قرار است به سنگاپور ختم شود. انتظار میرود خط ریلی به طول ۱۰۰۰ کیلومتر پایتخت وینتیان را به کونمینگ، واقع در استان یوننان چین، متصل کند. برای سفر تمام عیار به مدت ۱۰.۵ ساعت، بلیطهای درجه یک حدود ۱۱۰ دلار و بلیطهای درجه دو حدود ۶۸ دلار قیمتگذاری شدهاند.
قطار کلیا اکسپرس با سرعت ۱۶۰ کیلومتر در ساعت (مالزی)
کلیا اکسپرس یکی از گزینههای محبوب برای کسانی است که به فرودگاه بینالمللی کوالالامپور (KLIA) رفتوآمد میکنند. این مسیر به طول ۵۷ کیلومتر، سفر کاملی را با هزینه تقریبی ۱۱.۷۹ دلار برای ۲۸ دقیقه به ترمینال یک و حدود ۳۱ دقیقه به ترمینال دو انجام میدهد. این قطار که با حداکثر سرعت ۲۰۰ کیلومتر در ساعت توسط مهندسی زیمنس آلمان طراحی شده، در عمل به سرعت ۱۶۰ کیلومتر در ساعت حرکت میکند.
مسیر ریلی فرودگاه سووارنابومی با سرعت ۱۶۰ کیلومتر در ساعت (تایلند)
این مسیر ریلی در بانکوک به عنوان یک خط ریلی حیاتی عمل کرده و فرودگاه سووارنابومی را از طریق ایستگاه ماکاسان (MRT Petchaburi) به ایستگاه فایا تای (BTS) در مرکز شهر متصل میکند. راهآهن دولتی تایلند مالک این خط است و یک شرکت آسیایی مسئولیت اداره سیستم قطار را بر عهده دارد. این سفر ۲۶ دقیقهای در مسیری به طول ۲۸.۶ کیلومتر با استفاده از چندین واحد برقی ساخته شده توسط زیمنس، حدود ۱.۲۶ دلار هزینه برمیدارد.
قطار برقی (ETS) با سرعت ۱۴۰ کیلومتر در ساعت (مالزی)
این سرویس ریلی بین شهری که از مسیر برقی و دو مسیره خط ساحلی غربی عبور میکند، به عنوان سریعترین خدمات ریلی شناخته میشود. از ژانویه ۲۰۲۲، ۳۶ ایستگاه را در بیشتر از ۷۵۵ کیلومتر به هم وصل میکند و دارای کرایههایی بین ۱.۹۳ دلار تا ۲۱.۸۶ دلار در سه کلاس پلاتینیوم، طلایی و نقرهای است.
راهآهن رفت و آمد شمال-جنوب (NSCR) با سرعت ۱۲۰ کیلومتر در ساعت (فیلیپین)
این شبکه راهآهن حومهای با طول ۱۴۷ کیلومتر، نواحی توسعهیافته شمالی، شامل کلارک و نیو کلارک سیتی، را از طریق مرکز شهر مانیل به شهر کالامبا در استان لاگونا در منطقه جنوبی متصل میکند. خدمات آن شامل قطار شهری، خدمات نیمه سریع و فرودگاهی سریع به شمار میرود که سریعترین آنها با سرعت عملیاتی ۱۶۰ کیلومتر در ساعت حرکت میکنند و انتظار میرود کل پروژه تا سال ۲۰۲۸ به پایان برسد.
راهآهن دولتی تایلند با سرعت ۱۲۰ کیلومتر در ساعت (تایلند)
این قطار کلاسه ASR است که با واحدهای چندگانه دیزلی ساخت بریتانیا به یکی از اتصالات اصلی تبدیل شده و بانکوک را به چندین شهر دیگر در سراسر تایلند وصل میکند. به عنوان نمونه زمان سفر از بانکوک به چیانگ مای در شمال تایلند با این قطار، یک ساعت و ۵۵ دقیقه کمتر از هر قطار دیگر است.
برای اینکه به صف کشورهای سریعتر پیوسته و در رقابت قرار گیرند، چندین کشور در جنوب شرق آسیا در حال طراحی و اجرای پروژههای مختلفی برای توسعه شبکههای قطارهای پرسرعت و نیمهسریع میباشند.