مظاهر گودرزی: در طی چند سال اخیر، روش های ارزیابی و پذیرش دانش آموزان و متقاضیان ورود به دانشگاه دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. در حال حاضر، بر خلاف گذشته، معدل تحصیلی به میزان قابل توجهی، معادل ۶۰ درصد، در ارزیابی نهایی تأثیرگذار است و ۴۰ درصد باقی مانده به نتایج آزمون سراسری اختصاص دارد. با این حال، میانگین معدل دانش آموزان در مدارس دولتی عادی و غیر دولتی چندان رضایت بخش نیست و تنها در مدارس خاص مانند نمونه دولتی ها و سمپاد میانگین معدل ها کمی بیشتر از حد معمول است. طبق آمارها، میانگین معدل دانش آموزان در خرداد ۱۴۰۳ به شرح زیر است: مدارس دولتی عادی ۸.۹۶، غیردولتی ۱۰.۳۷، شاهد ۱۱.۰۹، نمونه دولتی ۱۴.۱۷ و سمپاد ۱۶.۱۴.
معدل ها حتی به ۱۳ هم نرسید!
اگر به بررسی میانگین معدل دانش آموزان بر اساس رشته های تحصیلی بپردازیم، وضعیت چندان امیدوارکننده نیست. بر اساس گزارش مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش، در خرداد ۱۴۰۳، میانگین معدل دانش آموزان در رشته تجربی در پایه دهم ۱۲.۶۴، در یازدهم ۱۱.۵۲ و در دوازدهم ۱۲ بوده است. همچنین، در رشته ریاضی و فیزیک، میانگین معدل در پایه دهم ۱۲.۶۹، در یازدهم ۱۱.۲۶ و در دوازدهم ۱۱.۸۲ گزارش شده است. در نهایت، میانگین نمرات دانش آموزان در رشته علوم انسانی نیز به ترتیب ۹.۴۴ در پایه دهم، ۹.۰۷ در پایه یازدهم و ۹.۱۳ در پایه دوازدهم می باشد.
میانگین معدل ۱۰ نشان دهنده وضعیت بحرانی نیست!
همانطور که ذکر شد، به جز مدارس خاص نمونه دولتی و سمپاد، میانگین معدل دانش آموزان در وضعیت مناسبی قرار ندارد و بر اساس آمارها، مثلا در رشته علوم انسانی، این میانگین حتی زیر ۱۰ است. با این حال، رئیس مرکز ارزشیابی وزارت آموزش و پرورش اظهار دارد که علت پایین بودن معدل در مدارس غیردولتی این است که این مدارس بیشتر بر روی کنکور تمرکز دارند و نه امتحانات نهایی. همچنین، وی تأکید می کند که میانگین معدل ۱۰ حاکی از یک وضعیت بحرانی نیست. محسن زارعی می گوید: «هر زمان که فرض کنیم میانگین نمرات دانش آموزان به طور مثال ۱۰ است، این بدان معناست که ۵۰ درصد از اهداف تعیین شده در کتاب های درسی تحقق یافته اند. این میانگین روشن نمی کند که وضعیت بحرانی وجود دارد؛ چرا که سقف انتظارات ما نمره ۲۰ است و بنابراین می توان نتیجه گرفت که اهداف به طور کامل به دست نیامده اند.»
معدل ۱۰ یعنی فاجعه/ دانش آموزان امروز برای درس خواندن بی انگیزه هستند
با این حال که مقام وزارت آموزش و پرورش بر این باور است که معدل ۱۰ وضعیت بحرانی ندارد، یک کارشناس امور آموزشی به خبرآنلاین بیان می کند: «هر زمان که میانگین معدل یک درس یا رشته در سطوح ملی پایین باشد و حدود ۱۰ یا ۱۱ اعلام شود، این واقعاً فاجعه آمیز است و نشان دهنده این است که دانش آموزان دانش کافی را ندارند.»
فروغ تیموریان در اظهاراتش می گوید: «دانش آموزانی که در دهه هفتاد در کلاس های درس حاضر بودند، والدینشان یا بی سواد بودند یا تنها تحصیلات ابتدایی داشتند؛ اما همان دانش آموزان در کنکور رتبه های بالایی کسب کردند و در دانشگاه های معتبر ادامه تحصیل دادند. اما والدین دانش آموزان امروزی به طور کلی تحصیل کرده هستند و درجات بالای تحصیلی را طی کرده اند، ولی معدل فرزندانشان رضایت بخش نیست. این شرایط به سیستم آموزشی نادرست و مدیریت ضعیف برمی گردد.»
او در ادامه می گوید: «در ابتدا، دانش آموزان امروز برای فراگیری درس ها انگیزه ای ندارند، زیرا آینده کسانی که تحصیل کرده اند را در کشور امیدوارکننده نمی دانند. در مرحله دوم، میانگین پایین معدل ناشی از عوامل زیادی در درون نظام آموزش و پرورش است، نظیر کیفیت تدریس در کلاس، سختی مطالب کتاب ها، طرح سوالات نامناسب در امتحانات و عدم استفاده از معلمان متخصص برای تدریس در رشته های مربوطه، که همگی منجر به کاهش این معدل می شوند.»
تیموریان ادامه می دهد: «معلمان قدیمی برای تدریس در کلاس ها ساعت ها دوره آموزشی گذرانده و پس از آن در کلاس ها حاضر می شدند؛ این در حالی است که امروزه این دوره ها دیگر وجود ندارد و این امر باعث می شود که معلمان آمادگی لازم برای تدریس را نداشته باشند. همچنین، بسیاری از مدارس به دلیل عدم تأمین مالی، از معلمان با تجربه استفاده نمی کنند تا هزینه ی بیشتری برای یادگیری دانش آموزان صرف نشود. در نتیجه، به جای معلمان با تجربه، از معلمان جوان با دو سال سابقه یا معلمان موظفی استفاده می شود؛ بنابراین روشن است که در این شرایط، دانش آموزان امکان یادگیری کافی را نخواهند داشت.»
۲۳۳۲۳۳