نقل مکان ۲۰ درصد از کاربران نهایی ایران به پروتکل IPv۶

آدرس IP معروف به Internet Protocol Address، شناسه‌ای است که به هر دستگاهی که به اینترنت یا شبکه‌ای که از پروتکل اینترنت بهره‌برداری می‌کند، اختصاص می‌یابد. این شناسه منحصربه‌فرد بوده و به پروتکل امکان می‌دهد بفهمد که داده‌ها یا درخواست‌ها به کدام کامپیوتر ارسال شود یا از کدام دریافت گردد؛ عملکرد این آدرس مشابه با آدرس ایمیل است. بدون داشتن آدرس ایمیل یک فرد، نمی‌توان به او پیامی فرستاد؛ پروتکل اینترنت نیز همین گونه عمل می‌کند.

IPv۶ که آخرین نسخه از پروتکل اینترنت است، با نسخه قبلی یعنی IPv۴ تفاوت‌های بسیاری دارد؛ در این نسخه طول آدرس‌ها ۱۲۸ بیت بوده و دامنه وسیعی را پوشش می‌دهد. کشورهای مختلف در سطح جهانی در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی برای انتقال به IPv۶ انجام داده‌اند.

IPv۴ یک بستر برای آدرس‌های اینترنتی است که سرزمین‌های مختلف از آن استفاده می‌کنند، اما کمبود آدرس‌های آن مشکلاتی را برای شرکت‌های دولتی و خصوصی به وجود آورده است. این مسئله سبب شده تا نسخه جدید یعنی IPv۶ در بسیاری از کشورها به مرحله اجرا درآید یا در حال پیاده‌سازی باشد.

به منظور بهره‌برداری از مزایای IPv۶ که بر پایه پروتکلی نوین طراحی شده، نیاز به استفاده از مکانیزم‌ها و شیوه‌هایی است که به فرایند مهاجرت مشهورند. به این ترتیب، می‌توان به شیوه‌ای مناسب از پروتکل فعال IPv۴ به IPv۶ منتقل شد.

افزایش تعداد آدرس‌ها، پیکربندی خودکار، امنیت افزون‌تر، مسیریابی کاراکتر، سهولت در برقراری ارتباطات چندگانه و پشتیبانی بهتر از قابلیت‌های چندبخشی از جمله مزایای نظام آدرس‌دهی نسخه ۶ است که در سند راهبردی انتقال به این نظام به آن اشاره شده است.

به تازگی در یک همایش تحت عنوان «مدیریت منابع اینترنتی، راهبری مسیر به IPv۶»، ابعاد مختلف اقدامات صورت‌گرفته در زمینه مدیریت منابع اینترنتی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و ضرورت انتقال از IPv۴ به IPv۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. محمد خوانساری-مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات ایران- در این رویداد ضمن تأکید بر توزیع ناعادلانه منابع اینترنتی در جهان، خاطر نشان کرد که مدیریت منابع اینترنتی بخشی از مدیریت کل اینترنت محسوب می‌شود. وی اعلام کرد که در حال حاضر یک سوم آدرس‌های IPv۴ در اختیار آمریکا است به طوری که به ازای هر آمریکایی چهار آدرس IPv۴ وجود دارد، در حالی که در ایران سرانه هر کاربر تنها ۰/۲۵ آدرس IPv۴ است و در زمینه تخصیص این آدرس‌ها، ایران در رتبه ۳۴ دنیا قرار دارد.

براساس گفته‌های وی، بیش از ۱۲ میلیون آدرس IP در کشور موجود است که تنها ۰.۳۳ درصد از سهم کل IPv۴ دنیا را شامل می‌شود، درحالی که کمبود آدرس‌های IPv۴ مشکلات بسیاری برای توسعه شبکه و فعالیت‌های اپراتورها و کسب و کارها به همراه دارد.

وی اذعان داشت که انتقال به IPv۶ امری ضروری به شمار می‌رود و درباره اقدامات ایران در این راستا عنوان کرد: تا کنون ۲۰ درصد از کاربران نهایی ایرانی به IPv۶ مهاجرت کرده‌اند و شبکه‌های دولتی و سازمان‌ها در حال دریافت مجوزهای لازم برای این گذار هستند. همچنین ایران دارای رتبه ۲۳ جهانی در حوزه رزرو IPv۶ است و به رغم این که کشور ما نزدیک به یک درصد از جمعیت جهانی را در خود جای داده است، بایستی سهم بیشتری به ایران تخصیص داده می‌شد.

علی اصغر انصاری-معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی وزیر ارتباطات- که پیشتر مسوولیت معاونت شبکه ملی اطلاعات در سازمان فناوری اطلاعات ایران را عهده‌دار بود و رهبری فرآیند مهاجرت به IPv۶ را بر عهده داشت، در ادامه بیان کرد: در سند معماری شبکه ملی اطلاعات، بخش‌های مرتبط با استفاده از IPv۶ در تمامی لایه‌ها و شبکه‌های اختصاصی مورد تاکید قرار گرفته که الزامی برای مهاجرت از IPv۴ به IPv۶ برای تمامی ذینفعان فراهم می‌آورد.

او در خصوص اهمیت این مهاجرت به کمبود جدی آدرس‌های IPv۴ در ایران و سطح جهانی اشاره کرد و بیان داشت که تنها راه رفع این کمبود، انتقال به نسخه جدید است. وی افزود: این اقدام، فراهم‌آورنده امکان ارائه خدمات ارزش افزوده مبتنی بر مکان به کاربران که امروزه ضروری است، خواهد بود و همچنین با افزایش فضای آدرس‌دهی، می‌توان خدمات متنوعی متناسب با نیازهای مختلف به جامعه ارائه داد که جدیدترین این خدمات مربوط به حوزه هوشمندسازی و اینترنت اشیا خواهد بود.

در پایان جلسه، او از اپراتورها، فعالان LIR و کسب‌وکارهای مرتبط خواست تا برای ارائه خدمات بهتر و پیشرفته‌تر، به پیاده‌سازی دستورالعمل‌ها و سیاست‌ها و راهبردهای نظارتی که سازمان فناوری اطلاعات ایران برای مهاجرت از IPv۴ به IPv۶ تنظیم کرده است پرداخته و همت گمارند.

در این همایش، همچنین بهروز عباس زاده -معاون اداره کل مدیریت یکپارچه شبکه ملی اطلاعات- گزارشی از چالش‌ها و فرصت‌های پیاده‌سازی IPv۶ ارائه داد و سپس، لطیف لدید، رئیس IPv۶-Prom از طریق ویدئو کنفرانس شرکت داشت. پایان بخش این رویداد به میزگردی اختصاص داشت که با حضور رئیس ثبت دامنه پژوهشگاه دانش‌های بنیادی و کارشناسانی از پژوهشگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات به صورت سوال و پاسخ برگزار شد.