“`html
در روز دوشنبه، ۶ اسفند ۱۴۰۳، آخرین قسمت سریال «قهوه پدری» که به کارگردانی مهران مدیری ساخته شده، از طریق شبکه نمایش خانگی به نمایش گذاشته خواهد شد.
سریال «قهوه پدری» به مسائلی که یک خانواده با مشکلات مالی دست و پنجه نرم می کند، پرداخته است. این اثر با انتقادات متعددی مواجه گشته، در حالی که مهران مدیری در کارنامه خود آثاری موفق نظیر «شب های برره» را دارد. در این گزارش به تحلیل روند موفقیت ها و چالش های مهران مدیری در طول سال های فعالیتش خواهیم پرداخت.
چالش ها و موفقیت های مهران مدیری در عرصه طنز؛ از ساعت خوش تا قهوه پدری
زمانی که تنها چند سال از پایان جنگ گذشته بود و برنامه های تلویزیونی فاقد طنز بودند، مهران مدیری با تولید مجموعه ای به نام «ساعت خوش» به مدت دو سال لبخند را به لب های مردم آورد. همچنین او در ادامه مسیر خود در «پاورچین و نقطه چین» نقش آفرینی هایی اثرگذار داشت.در سریال «شب های برره»، او به سطوح بالاتری در طنز دست یافت و شخصیت هایی را خلق کرد که هنوز هم مشابه آنها دیده نشده است؛ همچون کاظم دو برره.
مهران مدیری سعی نمود با سریال «قهوه تلخ»، موفقیت های گذشته اش در «شب های برره» را تکرار کند، اما ناتمام ماندن این سریال مانع از تحقق این هدف شد. در بازگشتش به تلویزیون، سریال «در حاشیه» را در دو فصل ارائه کرد، اما ضعف های مکرر شخصیت ها و سناریوی ضعیف مورد انتقاد واقع شد.
این کارگردان در «قهوه پدری» تلاشی کرده است تا تصویری از یک خانه و خانواده ایرانی که با مشکلات زندگی دست و پنجه نرم می کنند، ارائه دهد؛ با این حال، شخصیت های موجود در این سریال چندان تناسبی با چشم انداز مدنظر مدیری ندارند. افزون بر این، این اثر به عنوان نسخه ای کم فروغ از «نقطه چین» و «جایزه بزرگ» به شمار می رود. قهوه پدری در واقع بر لیست ناکامی های مدیری افزوده شد.
پرواز مهران مدیری به دنیای طنز
مجموعه طنز «پرواز ۵۷» نخستین تجربه کارگردانی مهران مدیری بوده است که پس از آن به ساخت مجموعه «ساعت خوش» پرداخت. این مجموعه که شامل قطعات کوتاه طنز با محتوای خاص بود، نقطه عطفی در برنامه سازی تلویزیون محسوب می شود. در دهه ۸۰، او به سوی سریال سازی گرایش پیدا کرده و آثار شناخته شده ای نظیر «پاورچین»، «نقطه چین» و «شب های برره» را با همکاری برادران قاسمخانی تولید کرد. بعد از ایجاد سریال «مرد هزار چهره» و «مرد دو هزار چهره»، او وارد دنیای نمایش خانگی شد و سریال «قهوه تلخ» را ساخت که داستان زندگی یک استاد تاریخ را روایت می کند که به گذشته سفر می کند. همچنین در سال ۱۳۹۵، فیلم «ساعت ۵ عصر» را کارگردانی کرد که به مسائل اجتماعی و مشکلات روزمره می پردازد.
پس از چند سال، مهران مدیری با سریال «در حاشیه» به تلویزیون بازگشت و با برنامه گفتگو محور دورهمی نظر بسیاری از مخاطبان را جلب نمود. فیلم «ساعت ۶ عصر» و سریال «قهوه پدری» به عنوان آخرین آثار او به شمار می روند. علاوه بر کارگردانی، او در بسیاری از آثاری که ساخته، خود نیز ایفای نقش کرده و در فیلم های «درخت گردو»، «رحمان ۱۴۰۰» و «پل چوبی» نیز بازی کرده است.
مجموعه ساعت خوش (۱۳۷۳۱۳۷۴)
در سال های ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۴، هر پنج شنبه شب، خیابان ها به حالت سکوت در می آمد و زندگی روزمره متوقف می شد تا مردم به تماشای سریال «ساعت خوش» و شبکه ۲ بنشینند. این برنامه با سبکی متفاوت از طنز به سرعت میان جوانان محبوبیت پیدا کرد. در این برنامه بازیگرانی نظیر رضا عطاران، ارژنگ امیر فضلی، نعیمه نظام دوست و نادر سلیمانی … به ایفای نقش پرداخته اند. این بازیگران در همکاری با مهران مدیری به یک زبان مشترک و فرم خاص رسیدند که بدون نیاز به متن نمایشی، توانستند با بداهه پردازی به خلق صحنه های نمایشی بپردازند. بازیگران «ساعت خوش» همچون عطاران و سعید آقا خانی به ستاره های سینما تبدیل شدند. این مجموعه نتیجه دو عامل خلاقیت مدیر و نویسندگان همراه با زمان شناسی مدیران تلویزیون است که هنوز هم در یاد بسیاری از افراد باقی مانده است.
سریال شب های برره (۱۳۸۴)
داستان سریال در یک روستای خیالی به نام برره روایت می شود و قصه از جایی آغاز می شود که یک روزنامه نگار به نام کیانوش با بازی سیامک انصاری به خاطر انتشار یک خبر به مکانی دور افتاده تبعید می گردد، اما در میانه راه گم شده و در این روستا گرفتار می شود. کیانوش تلاش می کند خود را نجات دهد، اما در نهایت تصمیم می گیرد در برره باقی بماند. سریال شب های برره نه تنها به نقد مسائل اجتماعی و سیاسی معاصر با شوخی های جذاب می پرداخت، بلکه توانست توده مردم را با خود همراه کند. بسیاری از ما به خاطر داریم که در آن دوران اسکناس های برره ای در همه جا رواج داشت.
سریال در حاشیه (۱۳۹۳۱۳۹۴)
این سریال در دو فصل به تصویر کشیده شده و به زندگی گروهی از پزشکان در بیمارستان و زندان می پردازد. بسیاری از موضوعاتی که در «در حاشیه» به آنها پرداخته شده، به نظر غیر منطقی و دور از واقعیت های اجتماعی آمده اند. آمار منتشر شده از سوی صدا و سیما نشان می دهد که این سریال موفق به جلب نظر بینندگان به اندازه رقبای خود نظیر «کیمیا» نشده و با کمبود جذب مخاطب، مخصوصاً در فصل دوم، مواجه گردید. مهران مدیری در این سریال تلاش کرد تا موفقیت های قبلی خود را با استفاده از گروه همیشگی اش تکرار کند، اما به شدت از ضعف در فیلمنامه رنج می برد. جوک ها در این سریال ها جذابیتی نداشت و تماشاگران همان شخصیت هایی را مشاهده می کردند که شباهت زیادی به کاراکترهای «شب های برره» و «نقطه چین» داشتند.
سریال قهوه پدری (۱۴۰۳)
این سریال درباره یک خانواده است که به مشکلات مالی دچار شده اند و حالا برای رفع این بحران به هر اقدامی دست می زنند. در «قهوه پدری»، بازیگرانی همچون ژاله صامتی، جواد رضویان و سام درخشانی نقش آفرینی می کنند. در این سریال، مهران مدیری سعی کرده است که مانند دیگر آثار خود با ایجاد تیپ های مختلف و کاراکترهای فانتزی، بیننده را بخنداند، اما در این زمینه چندان موفق نبوده است. همچنین، او تلاش کرده است با به کارگیری آهنگ های نوستالژیک و شوخی های جنسی، جذابیت بیشتری به سریال ببخشد، اما بیشتر این اثر شبیه به یک داستان مبتذل به نظر می رسد.
“`