برترین چالش‌ها در صنعت حمل‌ونقل ریلی

علی‌اصغر شفیع‌نادری در نشست خبری انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی که در دهمین نمایشگاه بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی به انجام رسید، با اشاره به افت مداوم سهم حمل بار ریلی از سال ۱۳۹۷، افزود: سهم حمل بار ریلی در سال‌های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و حتی ابتدای سال ۱۴۰۲ در حال کاهش بوده است؛ به‌طوری که سهم حمل‌ونقل ترانزیت ریلی نسبت به حمل بار ترانزیتی به‌صورت زمینی (چه از طریق ریلی و چه جاده‌ای) در سال ۱۴۰۰، ۱۷.۳ درصد بود که اکنون به ۱۰.۸ درصد کاهش یافته است.

وی تصریح کرد: به شرع حال است که بر اساس قانون توسعه حمل‌ونقل عمومی و مدیریت سوخت، دولت موظف بود تا سال ۱۳۹۰ به سهم ۳۰ درصدی در حمل بار ریلی دست یابد. این قانون در برنامه‌های پنجم و ششم توسعه تمدید گردید و اکنون نیز در لایحه برنامه هفتم توسعه (افق ۱۴۰۷) این مسئله ادامه پیدا کرده است. در عین حال، متوسط رشد بارگیری در حمل‌ونقل ریلی به ۳ درصد رسیده و اکنون در حال ثبت رکورد منفی هستیم که امیدواریم بهبود یابد.

این کارشناس در زمینه ریلی بر ضرورت افزایش بودجه‌های عمرانی حوزه حمل‌ونقل ریلی تأکید کرد و گفت: به‌طور متوسط سهم بودجه‌های نقدی و غیرنقدی عمرانی شرکت راه‌آهن در سال‌های اخیر سه درصد بوده که این رقم در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ کمتر از نصف متوسط پیشین قرار داشته و در حال حاضر به ۱.۲ درصد بودجه مصوب رسیدیم که این مقدار باید به شکل قابل توجهی افزایش یابد.

تبیین چالش‌های حوزه حمل‌ونقل ریلی

شفیع‌نادری‌ با بررسی چالش‌های موجود در بخش حمل‌ونقل ریلی افزود: عدم افزایش سهم حمل بار ریلی در بار داخلی و ترانزیت، کمبود جذابیت برای سرمایه‌گذاری در ناوگان ریلی، بهره‌وری پایین از خطوط ریلی، واگن‌های باری و لکوموتیوهای باری، کمبود منابع مالی عمرانی دولتی شرکت راه‌آهن، پایین بودن نرخ تعرفه حمل مسافر ریلی در کشور، کاهش تعرفه در سرویس بودن لکوموتیوها و پایین بودن مزایای حقوقی پرسنل در بخش دولتی مرتبط با حوزه ریلی از مهم‌ترین چالش‌ها می‌باشند.

وی در مورد پیشنهادات انجمن صنفی حمل‌ونقل ریلی برای رفع مشکلات موجود در صنعت توضیح داد: اولویت‌بندی پروژه‌های مرتبط با ارتقای ظرفیت، احداث خطوط دوگانه و خطوط جدید با تمرکز بر پروژه‌های اولویت بالا به‌منظور استفاده بهینه از منابع دولتی، جابه‌جایی لکوموتیوهای اصلی به بخش خصوصی برای افزایش سرعت حرکت واگن‌ها از ۱۳ به ۳۳ کیلومتر در ساعت و همچنین انتقال لکوموتیوها برای کاهش زمان توقف واگن در مبادی و مقاصد از ۱۰۰ به ۵۰ ساعت از جمله راهکارهای پیشنهادی است.

این کارشناس حمل‌ونقل ریلی خاطرنشان کرد که در حال حاضر محدودیتی برای روش‌های حمل بارها در کشور وجود ندارد و به جای حمل و نقل جاده‌ای، در بسیاری از موارد باید امکان جایگزینی با حمل‌ونقل ریلی وجود داشته باشد. از دیگر پیشنهادات، افزایش متوسط نرخ حمل مسافر ریلی می‌باشد که بر اساس مقایسه تعرفه‌ها با درآمدهای مقایسه‌ای کشورهای پیشرفته و هزینه‌های واقعی حمل‌ونقل مسافران ریلی، نیاز به افزایش ۱۰۰ درصدی کرایه وجود دارد.

شفیع‌نادری‌ در ادامه افزود: همچنین آزادسازی نرخ کرایه حمل مسافر ریلی برای واگن‌های مسافری جدید، افزایش بودجه‌های عمرانی شرکت راه‌آهن به ۵ درصد از کل بودجه‌های عمرانی، ارائه وام توسط صندوق توسعه ملی به تولیدکنندگان داخلی برای تولید ناوگان ریلی و فروش ناوگان ریلی به‌صورت اعتباری به متقاضیان، تسریع در عملی کردن کمک‌های مالی مقرر در ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید از دیگر پیشنهاداتی است که مطرح می‌شود.