یورو نیوز: مومیاییای از مصر که به خاطر دهان باز، انقباض فک و حالت عجیبی که دارد به «مومیایی جیغزن» مشهور است، سالهای متمادی است که نظر باستانشناسان را به خود جلب کرده است.
این مومیایی، که بر روی سرش کلاهگیسی و در انگشتانش انگشترهای طلا و نقره قرار دارد، نخستین بار در سال ۱۹۳۵ در یک تابوت چوبی در منطقه دیرالبحری واقع در شهر باستانی «تبای» مصر کشف شد.
بدن این زن که به دوران حدود ۳۵۰۰ سال پیش بازمیگردد و به طور مطلوبی حفظ شده، باعث شد تا پژوهشگران از سیتیاسکن و تصویربرداری فروسرخ بهره بگیرند تا به جزئیات مورفولوژی مومیایی پی ببرند و بفهمند چه عاملی موجب به وجود آمدن آن حالت چهره شده است.
تحقیقات نشان دادند که این زن زمانی که درگذشته، ۴۸ سال سن داشته است. سحر سلیم، استاد رادیولوژی در دانشگاه قاهره و یکی از نویسندگان این تحقیق، درباره این مومیایی میگوید: «بدن او با صمغ درخت عرعر و کُندُر، که هر دو مواد گرانقیمت و وارداتی بودند، مومیایی شده است».
براساس آزمایشات به عمل آمده، مشخص شد که قد این زن ناشناس ۱.۵۴ متر بوده و دچار آرتروز خفیف در ناحیه ستون فقرات نیز بوده است.
اگرچه استفاده از مواد گرانبها در روند مومیایی نشاندهنده توجه ویژه مومیاییکنندگان به جزئیات مراسم دفن اوست، اما سوالی که مطرح میشود این است که چرا آنها در بستن دهان او قصور کردهاند؟
تاکنون تنها چند مومیایی از مصر باستان که دهانشان باز است، شناخته شده است. کارشناسان تصریح میکنند که معمولاً مومیاییکنندگان استخوانها و فک را به یکدیگر میپیچیدند تا دهان متوفی بسته شود، اما این بار به نظر میرسد قادر به انجام این کار نبودهاند.
پژوهشگران دریافتند که حالت بهظاهر جیغزنان مومیایی احتمالاً به دلیل «اسپاسم کاداوریک» (یا انقباض پس از مرگ) ایجاد شده که حاکی از تفاوت آن با جمود نعشی یا سخت شدن بدن است.
این نوع انقباض شدید و ناگهانی عضلات معمولاً در لحظات پایانی حیات یا بلافاصله بعد از مرگهای خشونتآمیز پیش میآید. این بدان معناست که زن ممکن است در اثر درد و رنج جان باخته باشد.
نویسندگان این تحقیق بر این باورند که احتمالاً او در فاصله زمانی ۱۸ تا ۳۶ ساعت پس از فوت، مومیایی شده، قبل از آنکه بدنش به حالت شل درآمده باشد، و به همین دلیل موقعیت دهانش در حین مرگ حفظ شده است.
تحقیقات همچنین نشان میدهد که عوامل دیگری نظیر فرایند تجزیه، سرعت خشک شدن و فشار ناشی از باندپیچیها ممکن است بر حالت صورت مومیایی تأثیر داشته و علت اصلی چهره مومیایی جیغزن نیز باشند.
دکتر سلیم در این راستا میگوید: «علت واقعی یا شرایط منتهی به مرگ این زن معلوم نیست، در نتیجه نمیتوان به طور قطع دلیل حالت چهره او را مشخص کرد.»
مومیایی جیغزن در زیر مقبره «سنموت»، که معمار معبد ملکه مصر در دوران سلسله هجدهم (بین سالهای ۱۴۷۹ تا ۱۴۵۸ پیش از میلاد) بود، دفن شده است. بر این اساس محققان باور دارند که این زن احتمالاً با سنموت نسبت خانوادگی داشته است.
هماکنون این مومیایی در موزه مصر در قاهره نگهداری میشود.
