ایسنا/بوشهر ایران مهد عمارت‌ها و خانه‌های اربابی بسیاری است که بیشتر آن‌ها مربوط به دوره قاجار هستند. نگاهی به این عمارت‌های کهن نشان می‌دهد که تمدن آن منطقه در دیرباز تا کنون چگونه بوده است. برخی عمارت‌ها غبار بی مهری به جانشان نشسته و برخی نامشان پربازدیدترین آمارها را دارد.
حالا که دمی نو در کالبد عمارت مَلک بوشهر دمیده شده به سراغ آن می‌رویم و از اصالت بنایی می‌گوییم که روزی به آسمان خراش عصر قجر مشهور بود. عمارت ملک به صورت مجموعه ساختمانی متعلق به یک قرن قبل است. در هشت کیلومتری شهر بوشهر قرار گرفته است و در دوره‌ی قاجاریه معماران فرانسوی آن را با مصالح محلی احداث کرده‌اند و درب و پنجره آن زیر نظر مهندسین فرانسوی ساخته شده است.
بنایی اصیل که امروزه رنگی بر رخسارش نمانده و نیاز به مرمت و نگاهِ بیشتری دارد. مرمتی که معمر سال‌هایی باشد که عمارت ملک خوابگاه نظامیان رضاه شاه شده بود. مرمتی که آلام دوران اشغال از سوی انگلیسی‌ها را تسکین دهد. آری عمارت ملک تسکین دهنده می‌خواهد.
در این خصوص با معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری استان بوشهر به گفت‌وگو نشستیم.
معاون میراث فرهنگی استان بوشهر در گفت‌وگو باخبرنگار ایسنا اظهار کرد: عمارت ملک سال ۱۳۹۷ از طریق مزایده عمومی به بخش خصوصی واگذار شد و از سال ۱۳۹۹ شاهد عملیات مرمت در عمارت ملک هستیم که تا کنون اقدامات استحکام بخشی و حفاظتی در مجموعه در حال انجام است و در تلاش هستیم در سال ۱۴۰۲ این عمارت مجددا به بهره برداری برسد.
عمارت تا مرمت
نصرالله ابراهیمی ادامه داد: مرمت سقف‌ها و استحکام بخشی عمارت انجام گرفته که حدود ۵۵ درصد شاهد پیشرفت فیزیکی مجموعه بوده ایم و در حال حاضر نیز اقدامات تاسیساتی و مرمت‌های چوبی در حال انجام است. داخل کوشک‌ها و ساختمان‌های داخلی عمارت ملک برای چندین دهه به محل زندگی افراد کم‌بضاعت تبدیل شده بود. افرادی که به عمارت ملک به چشم مامنی امن و پناهی برای ادامه حیات می‌نگریستند.
ابراهیمی در خصوص تخلیه سکنه عمارت ملک اظهار کرد:تا کنون دوبار اقدامات حقوقی صورت گرفته و حکم تخلیه ساکنین عمارت ملک صادر شده است، اما به لحاظ رعایت مسائل اخلاقی و فرهنگی ابتدا باید مکان مناسبی برای آن‌ها درنظر گرفته شود و سپس نقل مکان کنند.
سکنه عمارت مَلِک بدون سرپناه نمانند!
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری استان بوشهر تصریح کرد:اغلب ساکنین عمارت ملک در نهضت ملی مسکن ثبت نام کرده اند و با پیگیری‌های انجام شده درصدد جابه‌جایی ساکنین هستیم و در بحث جابه‌جایی به لحاظ این که امری اجتماعی است ما نیازمند همکاری همه ارگان‌ها مخصوصا استانداری هستیم که با تامین مسکن چه از طریق مسکن ملی چه از طرق دیگر این مهم را فراهم سازند.
تخلیه نکردن عمارت مَلِک در گرو رعایت اخلاق اجتماعی
ابراهیمی متذکر شد:حکم تخلیه بخشی از عمارت ملک نیز صادر شد، اما به لحاظ رعایت قوانین اخلاقی و اجتماعی از سوی شورای تامین استانی به مرحله اجرا نرسید.
ابراهیمی در پاسخ به نگرانی‌های موجود برای مالکیت عمارت ملک عنوان کرد: عمارت ملک بوشهر در اواخر دوره قاجار در محله بهمنی شهرستان بوشهر ساخته شده و در سال ۱۳۷۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و در تملک سازمان میراث فرهنگی است.
از عمارت اصیل مَلِک بیشتر بدانیم
معاون میراث فرهنگی استان بوشهر درباره تاریخچه عمارت ملک خاطرنشان کرد: ۲۱هزار مترمربع مساحت کل عمارت ملک است که شامل بنای شاه نشین به تقریب ۴۰۰۰ مترمربع زیربنا دارد. معماری داخلی عمارت را معماری ایرانی اروپایی تشکیل می‌دهد که با الهام از معماری فرانسوی است. مصالح مورد استفاده در مجموعه برخی وارداتی و محلی است.
مَلِک، سرد و گرمِ تاریخ را به چشم دیده است
عمارت متعلق به فردی بوشهری به نام محمدمهدی ملک التجار بوده‌است. وی برای سفر تجاری به کشور فرانسه رفته و در آن جا شیفته معماری فرانسوی می‌شود و نمونه آن را در بوشهر پیاده می‌کند.
این کاخ از سوی متجاوزین انگلیس اشغال شده و به صورت مقر نظامی آن‌ها درآمد. آن‌ها بعد از سال‌ها استقرار در این کاخ با ورشکست شدن ملک التجار لوازم نفیس آن را با قیمت کم خریداری کرده و با خود بردند.
عمارت مَلِک را باید دید
در تمامی قسمت‌های معماری عمارت ملک الهامی از عمارت‌های خارجی گرفته شده است و هدف از ساخت این ساختمان برگزاری جلسات و دیدارهای تجاری بوده است. عمارت ملک بوشهر را نه تنها باید دید بلکه به عمق جان شنید. ملک پر از خاطرات اصیل دورانی است که حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. عمارت ملک را بیشتر ببینیم.
*گفت‌وگو از فاطمه مرادی