«باب راس»، هنرمند مشهور برنامه «لذت نقاشی»، پس از دستیابی به شهرت، تنها یک دهه در قید حیات بود؛ اما پس از درگذشتش، نزاعهای حقوقی متعدد بر سر میراث میلیونیاش آغاز شد.
، «باب راس» به عنوان شخصیتی محبوب در دنیای هنرهای تجسمی، با برنامه «لذت نقاشی» که برای نخستین بار در دهه ۱۹۸۰ میلادی از شبکه «PBS» پخش میشد، به شهرت رسید. او با وجود شخصیتی آرام و مؤثر، در تلویزیون طرفداران بسیاری را به خود جلب کرد.
راستای سالهای ۱۹۸۳ و ۱۹۸۴، او به سرعت طرفداران زیادی به دست آورد؛ اما در سال ۱۹۹۵ و بهطوری غمانگیز، این هنرمند از دنیا رفت. اما مدیریت میراث او به پایان نرسید و شرکای تجاریاش، «والت» و «آنت کوالسکی»، با تأسیس شرکتی با نام «باب راس»، مسئولیت حفظ و توسعه میراث این هنرمند را بر عهده گرفتند. باوجود این، گزارشها حاکی از وجود اختلافات حقوقی میان «باب راس» و «کوالسکی»ها در اواخر عمرش بود که در مورد حقوق نام، تصویر و مالکیت معنوی او شکل گرفت.
راستای وصیت باب راس، برادرش جیمی کاکس و پسرش استیو راس باید حقوقد ایشان را به ارث میبردند
شراکت بین «باب راس» و «کوالسکی»ها هنگامی آغاز شد که آنها به «راس» کمک کردند تا برنامه «لذت نقاشی» را در سال ۱۹۸۳ راهاندازی کند. موفقیت این برنامه موجب تاسیس شرکت «باب راس» شد، شرکتی که حقوق استفاده از نام و تصویر او را در اختیار داشت. «جین»، همسر «باب راس»، نیز جزء دیگر سهامداران این شرکت به شمار میآمد.
پس از فوت همسر «راس» در سال ۱۹۹۲ و طبق توافقنامه شرکت، سهام وی بهطور مساوی بین شرکای باقیمانده تقسیم گردید. با وجود اینکه «راس» چهره اصلی شرکت بود، این توافق به وی تنها یکسوم سهام شرکت را اعطا کرد.
پس از فوت همسرش، سلامت «راس» نیز روبهزوال گذاشت و در این زمان، «کوالسکی»ها در سال ۱۹۹۴ به او پیشنهادی دادند که شامل واگذاری تمام حقوق تجاری نام، تصویر، صدا و آثار خلاقانهاش به آنها بود؛ به ازای این توافق، آنها متعهد شدند که ۱۰ درصد از سود شرکت «باب راس» را به مدت ده سال به او یا فرزندانش پرداخت کنند، اما «راس» به شدت با این پیشنهاد مخالفت و از امضای قرارداد اجتناب کرد. او به منظور حفظ حقوق مالکیت معنوی بهنحوی که با «باب راس» و خانوادهاش مرتبط باشد، اقداماتی برای تغییر ساختار داراییهایش انجام داد.
این اقدامات به تأسیس «باب راس تراست» در سال ۱۹۹۴ انجامید، جایی که ۵۱ درصد از مالکیت معنوی به برادر ناتنیاش «جیمی کاکس» و ۴۹ درصد باقیمانده به پسرش «استیو راس» اختصاص یافت. در زمان مرگ «راس» در سال ۱۹۹۵، برآوردها نشان میداد که دارایی خالص او به حدود ۱۰ میلیون دلار میرسد.
استیو راس و جیمی کاکس در جدال حقوقی بر سر داراییهای باب راس، شکست خوردند
<pمستند نتفلیکس که زندگی باب راس را به تصویر میکشد تحت عنوان «باب راس: رخدادهای شادیبخش، خیانت و طمع» به تحولات پیچیده حول میراث هنری او میپردازد و نشان میدهد چگونه همکاران تجاریاش «آنت» و «والت کوالسکی» با به دست آوردن کنترل نام، تصویر و عنوان او، بر روی استعدادها و شهرتش سرمایهگذاری کردند.
پسر این هنرمند، «استیو راس»، به یاد میآورد که چگونه «کوالسکی»ها به کاهش میراث پدرش پرداختند. طبق وصیت «باب راس»، دارایی و حقوق نام، نشان و دیگر داراییهای خلاقانهاش باید به پسرش و برادر ناتنیاش «جیمی کاکس» میرسید. اما «کوالسکی»ها بر اساس قرارداد تجاری خود به تعهدات حقوقی دستیابی به این داراییها ادامه دادند. در نهایت، آنها در یک دعوای حقوقی بهطور کامل علیه «راس» و «کاکس» پیروز شدند.
تلاشهای «کوالسکیها» تنها به حقوق معنوی محدود نمیشد، بلکه به دنبال کنترل بر تمام آثار هنری «راس» نیز بودند. «استیو راس» در اینباره به مجله «Vanity Fair» گفت: «آنچه بر سر پدر و خانواده من آمد نادرست بود». پس از درگذشت «باب راس» در سال ۱۹۹۵، ارزش شرکت به ۱۰ میلیون دلار ارزیابی شد و از آن زمان بهطور قابل توجهی افزایش یافت. در سال ۲۰۱۲، خانواده «کوالسکی» کنترل شرکت «باب راس» را به دخترشان «جوآن کوالسکی» سپردند.
به دلیل کمبود منابع مالی برای رویارویی طولانیمدت با خانواده «کوالسکی»، «جیمی کاکس» نهایتا به توافقی با آنها دست یافت و هر طرف به طور رسمی از ادعاها و اختلافات پیشین خود تبرئه شدند.
بیش از ۲۰ سال بعد از این توافق، «استیو راس» متوجه بندهایی در تراست پدرش شد که تمام حقوق نام، تصویر و هویت عمومی ایشان را به خود او تخصیص میداد. در آن زمان، برند «باب راس» به مراتب محبوبتر و سودآورتر شده و پخش برنامهاش در شبکههایی مانند نتفلیکس ادامه داشت.
«استیو راس» اقدام قانونی علیه «شرکت باب راس» را آغاز کرده و ادعا نمود که محصولات و معاملات متعددی که به نشان پدرش مرتبط بود، بدون مجوز انجام میشوند. او در پی جبران حقوق خود بود اما دادگاه فدرال به نفع او رأی نداد.
در سال ۲۰۱۹، تصمیم دادگاه مشخص کرد که این حقوق نمیتوانست از طریق تراست به «استیو راس» منتقل شود، زیرا تراست در اصل شامل این حقوق نبوده است. این حکم تصریح نموده که شاکی مالکیت معنوی مرسوم را نخواهد داشت چرا که تراست هیچگاه مالک آن نبوده و از آنجا که «باب راس» در زندگیاش حق تبلیغاتی را به «شرکت باب راس» واگذار کرده بود، پس از وفاتش نمیتوانست آن را به فرزندش منتقل کند.
نتیجهگیری این است که ادعاهای «استیو راس» رد شده و او هیچ سهمی از امپراتوری تجاری عظیمی که بر اساس شخصیت و تکنیکهای هنری پدرش ایجاد شده، دریافت نکرد.
چه سرنوشتی برای داراییهای «باب راس» رقم خورد؟
ا ز زمان پخش مستند «باب راس»، شرکت باب راس بهصورت علنی اتهامات مطرحشده در آن را به چالش کشیده است. این مستند روند تغییرات شرکت تحت هدایت «جوآن کوالسکی» را به تصویر میکشد و این تغییر نهایتاً باعث شد تا این شرکت به کشف عرصههای جدید فراتر از دنیای هنری «باب راس» بپردازد.
وبسایت این شرکت حالا یک مجموعه متنوع از خدمات و محصولات را ارائه میدهد که شامل یادگاریهای مربوط به «باب راس»، کالاهای مختلف هنری، کتابها، دیویدیها و حتی کلاسهای نقاشیای است که توسط مربیان معتبر سبک «باب راس» در کل جهان اجرایی میشود. همچنان شبکههای تلویزیونی به پخش قسمتهای برنامه «لذت نقاشی» ادامه داده و محصولات باب راس در فروشگاههای لوازم هنری سراسر ایالات متحده و کانادا به سهولت در دسترس قرار دارد.
«جوآن کوالسکی» و «استیو راس» به توافقی دست یافتهاند که در آن «استیو راس» از حقوق خود برای نام و نشان پدرش چشمپوشی کرده است و در عوض اجازه استفاده از نام او در محصولات مختلف به او داده میشود. این توافق به او این امکان را داد که بار دیگر با جامعه هنری پیوند برقرار کند چرا که بهعنوان مربی هنری شروع به کار کرد. در حالی که کنترل داراییها همچنان در دستان «کوالسکیها» باقی ماند، این مشارکت مانع از محو شدن نام «باب راس» شد.
«استیو راس» حالا به نقاشی سبک پدرش میپردازد و به عنوان یکی از مربیان معتبر این سبک شناخته میشود. او آثار هنری خود را از طریق گالری یا فروشگاه ثابتی نمیفروشد و گاهی اوقات آثارش در وبسایت «eBay» عرضه میشود. البته، تعداد زیادی نقاشی با سبک «باب راس» نیز در فضای آنلاین به فروش میرسند که تقلبی هستند.
