علیرضا کاظمی در روز یکشنبه در نشست شورای علمی فرهنگستان علوم بیان کرد: بعد از سال ها تجربه در عرصه تدریس و گذراندن مراحل مدیریتی در وزارت آموزش و پرورش به این نتیجه رسیده ام که فعالیت در این وزارتخانه بسیار چالش برانگیز و طاقت فرسا است و به حقیقت، هیچ یک از وزرای قبلی نتوانسته اند به طور کامل مسائل مربوط به آموزش و پرورش را حل و فصل کنند و سند تحول بنیادین را به مرحله اجرا درآورند.
وی ادامه داد: لذا به منظور دستیابی به موفقیت در حل چالش های پیش رو در وزارت آموزش و پرورش، برنامه ای مبتنی بر اصول علمی، مشاوره ای و راهکارهای عملی تهیه و طراحی شده است.
کاظمی بر این نکته تأکید کرد که وزارت آموزش و پرورش با چالش های عمده ای از بیرون سازمان روبه رو است و معتقد است که بخش قابل توجهی از دشواری ها و ناموفقیت های نظام تعلیم و تربیت به مسائل کلان مدیریتی کشور مرتبط می شود که شامل ساده انگاری و تأثیرات سیاسی است.
وزیر آموزش و پرورش خاطرنشان کرد که نظام تعلیم و تربیت همواره مغفول واقع شده است و هیچ گاه در کانون توجه و برنامه ریزی دولت ها قرار نداشته، با این حال، در حال حاضر این وزارتخانه در کانون توجهات دولت چهاردهم قرار دارد و تاکنون ۱۷ نشست با حضور رئیس جمهور و معاونان وی به منظور رفع مسائل آموزش و پرورش برگزار شده است.
وی همچنین بر این موضوع تأکید کرد که آموزش و پرورش همواره تحت تأثیر تغییر افراد و نگرش های جدید در مجلس و دولت آسیب دیده است و این جابجایی ها حتی به سطح مدیران مدارس نیز کشیده شده است که این موضوع به مشکلی جدی برای نظام آموزش و پرورش تبدیل شده است.
کاظمی به فقدان سیاست گذاری بلندمدت و اصولی در حوزه های مدیریتی مهمی از جمله منابع انسانی اشاره کرد و گفت: استخدام بی ضابطه نیرو در بخش های مختلف وزارت آموزش و پرورش، مسیر این وزارتخانه را در اجرای برنامه ها و سیاست های توسعه ای با چالش جدی مواجه کرده است و به همین دلیل مقام معظم رهبری همواره بر این نکته تأکید دارند که جذب نیروی انسانی باید از طریق دانشگاه های فرهنگیان و شهید رجایی انجام شود.
وزیر آموزش و پرورش ادامه داد که حل مسائل کلان آموزش و پرورش به حمایت های بیرونی نیازمند است و مشکلات داخلی این وزارتخانه مانع دستیابی به اهداف سند تحول تعلیم و تربیت شده است.
کاظمی تصریح کرد که در گذشته خانواده به عنوان مهم ترین اصل در نظام تربیتی محسوب می شد و خانواده نهاد اصلی مراقبت از فرزندان بود و مدرسه نیز دارای اعتبار ویژه ای بود، اما اکنون نقش نظام تربیتی در خانواده، مدرسه و جامعه به شدت تغییر کرده است به گونه ای که اهمیت خانواده و مدرسه در این زمینه به طور قابل توجهی کاهش یافته و به جای آن جامعه و فضای مجازی نقش کلیدی تری ایفا می کنند.
وی همچنین به این نکته اشاره کرد که این نظام تربیتی (شامل جامعه و فضای مجازی) از حیطه کنترل وزارت آموزش و پرورش خارج است و این تغییرات و جابجایی ها در نقش ها باعث ایجاد تعارض و سردرگمی شده است به طوری که آموزش و پرورش به ترویج ارزش ها می پردازد در حالی که فضای مجازی آن ارزش ها را مورد چالش قرار می دهد و در حقیقت نظام تربیتی از دستان معلم و مدرسه خارج گردیده است.
وزیر آموزش و پرورش بر ضرورت تغییر در رویکردها و راهکارهای نظام آموزشی تأکید کرد و بیان نمود که ساختار نظام آموزشی و برنامه ریزی درسی کشور معیوب است زیرا این برنامه ها بی ارتباط با نیازهای آموزشی و فعالیت های هویتی طراحی شده اند.
کاظمی افزود: در ارزیابی نظام آموزشی، تنها جنبه علمی مورد توجه قرار می گیرد، در حالی که این نظام دو وظیفه تربیت علمی و فرهنگ سازی تربیتی را به عهده دارد که فقط به یکی از این جوانب می پردازیم.
وی خاطرنشان کرد که ما مسائل فوری و بنیادی آموزش و پرورش را مورد بررسی قرار داده ایم و با تشکیل کارگروه های تخصصی، ۵۱ مسئله کلان را شناسایی کرده ایم که از جمله آن ها هوش مصنوعی، آموزش و تولید محتوا برای مدارس است.
وزیر آموزش و پرورش «توسعه و عدالت در فضاهای آموزشی و ارتقاء کیفیت» را دو رویکرد مهم دولت چهاردهم در این وزارتخانه معرفی کرد و گفت: تا به امروز ۱۷ جلسه تخصصی با رئیس جمهور برای رفع مشکلات این حوزه تشکیل شده که نشان از توجه گسترده دولت به نظام تعلیم و تربیت دارد.
کاظمی همچنین از تهیه دو اطلس مربوط به آسیب های اجتماعی و فضاهای آموزشی خبر داد و بیان کرد: با تمام وجود نگران نظام تعلیم و تربیت هستم و در این راستا از هیچ تلاشی فروگذار نخواهم کرد.