نامزدهای سایه؛ رونمایی تازه‌ای از انتخابات

در راستای انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم، هشتاد چهره سیاسی اقدام به ثبت نام کرده‌اند. بیشتر این ثبت نام کنندگان به خوبی آگاهند که از همین امروز شورای نگهبان روند بررسی پرونده‌شان به اتمام رسیده است. در میان آن‌ها، عده‌ای نیز امیدوار به تغییر رویه شورای نگهبان در ارزیابی صلاحیت‌ها هستند تا بنا به خلاف دوره پیشین، بتوانند خود را به رقابت‌های انتخاباتی برسانند. همچنین گروهی از نامزدها از این موضوع مطمئن‌اند که می‌توانند موفق به عبور از فیلتر شورای نگهبان شده و به عنوان نامزد نهایی ثبت نام کنند.

از سوی دیگر، برخی از نامزدهایی که به طور قاطع در انتخابات ریاست جمهوری حضور دارند، تمایلی به دستیابی به کرسی ریاست جمهوری ندارند و انگیزۀ اصلی آن‌ها حضور در رقابت‌ها به منظور حمایت از نامزد اصلی گروه خودشان است. این رویکرد می‌تواند به عنوان سوءاستفاده‌ای بزرگ از اعتماد مردم و فرآیند انتخابات تلقی شود.

یک خلاء قانونی در خصوص نامزدهای انتخاباتی وجود دارد که این افراد به خوبی از آن بهره‌برداری کرده و می‌توانند مناظره‌ها را به میدان مبارزات تبدیل نمایند و از این طریق مانع از برخورد جدی نامزد اصلی با رقبایش شوند. این پدیده را در انتخابات سال ۱۴۰۰ شاهد بودیم.

زاکانی و سعید جلیلی به عرصه انتخابات وارد شدند تا به عنوان سپر محافظت از مرحوم رئیسی عمل کنند. شهردار کنونی تهران نیز دستوری برای حمله به رقبایش صادر کرده بود. زاکانی بر این باور است که به دلیل اخلاقیات خود می‌تواند در هر رقابتی پیروز شود، هرچند که وی به خوبی می‌داند که از پایگاه رای خاصی برخوردار نیست.

این نامزدها از امکانات عمومی بهره‌برداری کرده، مدت زمانی نزدیک به یک ماه را در مقام‌های خود غیبت می‌کنند و مسائل مردم را به حال خود رها می‌کنند تا به مسائل انتخاباتی بپردازند و پس از آن به سادگی به مردم پشت کرده و از عرصه رقابت‌ها کنار می‌روند. این رفتار به وضوح می‌تواند به تمسخر مردم تعبیر شود.

آن‌ها برنامه‌های خود را معرفی کرده و وقت مردم را اشغال می‌کنند، و شاید در بین برخی اقشار، طرفدارانی نیز به دست آورند، اما در نهایت در دقایق آخر از میدان کنار می‌روند. پس از مناظره آخر، به نفع دیگران عقب نشینی کرده، با این حال خود آن‌ها از ابتدا می‌دانستند که بازیکن اصلی این عرصه نیستند.

کسی که از ابتدا واقف است که قصد نامزدی در انتخابات را ندارد و تنها برای حمایت از نامزد اصلی حاضر می‌شود، به مردم پیام می‌دهد که من با شما صادق نیستم و تنها برای نمایش به میدان آمده‌ام. او به طور مکرر از دولت خویش و سیاست‌هایش سخن می‌گوید، اما در حقیقت درک می‌کند که برگه رای‌دهی با نام او نخواهد بود.

این افراد به عرصه می‌آیند تا بتوانند در دولت آینده برای خود موقعیت‌هایی بسازند و پست‌هایی را که آرزوی آن را داشته‌اند، به دست آورند. بنابراین می‌توان گفت آن‌ها بیشتر به نقش‌آفرینان تئاتر شبیه هستند تا واقعیات سیاسی.

آن‌ها مردم را فریب داده و با ارائه دروغ به آن‌ها القا می‌کنند که برای خدمت به جامعه تلاش می‌کنند. آن‌ها به دوربین‌ها نگاه کرده و حقیقت را از بین می‌برند.

به نظر می‌رسد که زمان آن فرا رسیده است که این لکه ننگ، که به انتخابات ایران چسبیده است، از بین برود. تقریباً در هیچ جای دنیا شما نامزدهای پوششی را در فرآیند انتخابات نمی‌بینید.

نامزدها باید قبل از برگزاری مناظره‌های انتخاباتی، وضعیت خود را با مردم روشن کنند. اگر تمایل به ادامه حضور در میدان دارند، باید تا زمان آخر در صف باشند؛ و اگر به این نتیجه رسیدند که نمی‌توانند نامزد بهتری از خود پیدا کنند، بهتر است قبل از مناظره‌ها به نفع دیگران کناره‌گیری کنند.

امیدوارم در این دوره از انتخابات شاهد نامزدهای پوششی نباشیم و همه نامزدها تا روز نهایی در صحنه باقی بمانند. و اگر دوباره پدیده ناخوشایند نامزدهای پوششی شکل گرفت، آنگاه این زمان مناسب است که شورای شهر یا مجلس به این موضوع واکنش نشان دهد و در رای‌گیری‌های خود تجدید نظر کنند. کسانی که به راحتی به مردم دروغ گفته و خود را نامزد اصلی معرفی می‌کنند، در حالی که می‌دانند نامزد پوششی‌اند، نمی‌توانند مسئولیت‌های کلان کشوری یا شهری را بر عهده بگیرند. صداقت باید یکی از ویژگی‌های اساسی هر مقام کشوری به شمار آید.