یک کارشناس در زمینه روابط بین‌الملل با بیان این که خروج از لیست سیاه FATF چندان مهم و دارای موضوعیت نیست، تصریح کرد: FATF به طور صد درصدی با ما صادق نیست و هیچ تمایلی به حل مسائل و ایجاد تعامل صحیح با ایران ندارد. خوش‌بینی بیش از حد نسبت به خروج از توصیه شماره ۷ می‌تواند برای ما زیان‌آور باشد و به این منجر شود که راه تعامل با FATF را به گونه‌ای نامناسب گشوده و آغاز کنیم.
امیرمحمد نوری بیات تأکید کرد: اگر فرض کنیم کشوری هیچ‌گونه تحریمی را تحمل نمی‌کند و به طور عادی در روابط تجاری و اقتصادی جهانی مشارکت دارد، همکاری با گروه ویژه اقدام مالی (FATF) می‌تواند به نفع آن کشور باشد. به طور کلی در عرصه روابط بین‌الملل، کشورها تلاش می‌کنند که به عنوان یک کشور خاص شناخته نشوند تا قادر به حفظ روابط خود در حوزه‌های گوناگون باشند. بنابراین می‌توان اذعان کرد که همکاری با گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در شرایطی که تحریمی وجود ندارد، می‌تواند چنین کارکردی را داشته باشد.
وی اضافه کرد: این حقیقت که FATF یک نهاد بین‌دولتی است، صحیح است، اما به دلیل آنکه در قطعنامه‌های سازمان ملل به آن اشاره شده، این نهاد مقبولیتی در سطح بین‌المللی کسب کرده است.
بیشتر بخوانید
این کارشناس روابط بین‌الملل تأکید کرد: زمانی که گروه ویژه اقدام مالی به کشوری که تحت تحریم نیست اعلام می‌کند به دلیل عدم انطباق کافی با استانداردهای خود، این کشور را غیرهمکار معرفی و در لیست خاکستری یا حتی لیست سیاه قرار می‌دهد، این امر می‌تواند بر تبادلات مالی آن کشور تأثیر بگذارد و هزینه‌های سیاسی و اقتصادی را به همراه داشته باشد. با این حال، در مورد کشور ما، محدودیت‌های FATF نسبت به تحریم‌ها معنایی ندارد و اثرگذاری‌اش کمرنگ است.
نوری با اشاره به بازگشت ایران به لیست سیاه FATF در فوریه ۲۰۲۰ یادآور شد: گروه ویژه اقدام مالی بیانیه‌ای صادر کرد و شرط ادامه همکاری با جمهوری اسلامی ایران در آینده را به رعایت معاهده پالرمو و CFT مشروط کرد. اما FATF نگفته که اگر ایران این دو موضوع را حل کند، از لیست سیاه خارج می‌شود؛ بلکه تنها پس از تصویب و اجرای این دو معاهده، موضوع خروج ایران مورد بررسی قرار خواهد گرفت و به سراغ مراحل بعدی می‌رویم. جالب اینجاست که هیچ‌گونه توضیحی درباره مراحل بعدی ارائه نشده و این موضوع مبهم باقی مانده است.
وی تصریح کرد: با توجه به آنچه اشاره شد، خروج ما از زیر توصیه شماره ۷ گروه ویژه اقدام مالی اتلاف انرژی خاصی نیست. ما هنوز هم در لیست سیاه FATF هستیم و تدابیر مقابله‌ای این نهاد همچنان بر ما اعمال می‌شود. FATF به کشورها توصیه می‌کند که اگر هر گونه تراکنشی از مبدا ایران دریافت کردند، اقدامات مقابله‌ای مطرح شده در توصیه شماره ۱۹ را اجرایی کنند.
به گفته نوری بیات، موضوعی که می‌تواند برای ما خطرناک باشد این است که ممکن است به طور نابجا نسبت به خروج از توصیه شماره ۷ خوشبین باشیم و راه تعامل با FATF را به شکلی نامناسب هموار کنیم؛ به بیان دیگر، بدون ارائه یک نقشه راه و برنامه مبتنی بر واقعیت به سمت پالرمو و CFT برویم و سعی کنیم برای ایجاد تعامل با این نهاد به عنوان امتیاز در مقابل خروج ایران از زیر توصیه شماره ۷، راه تصویب این دو معاهده را در داخل کشور باز کنیم، که این ممکن است خطرات سنگینی برای ما به همراه داشته باشد. به ویژه معاهده پالرمو که ملحق شدن و اجرای آن در شرایط فعلی و با وجود تحریم‌ها، اثرگذاری آن را دو چندان می‌کند.
وی به خاطر داشت: در مهرماه ۱۴۰۲ که برخی محدودیت‌های ذکر شده در قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل به پایان رسید، گروه ویژه اقدام مالی باید ما را از فهرست موضوع شماره هفت خارج می‌کرد. اما تا پیش از اینکه آقای خاندوزی، وزیر اقتصاد ایران، نسبت به این مسئله اعتراض کند، این اقدام انجام نشد. به نظر من این نشان‌دهنده این است که FATF به طور واقعی و صحیح با ما برخورد نمی‌کند و درصدد حل مشکلات و ایجاد تعامل موثر با ایران نیست.