کودکان به دلایل مختلف ممکن است احساس استرس کنند. به‌عنوان والدین، وظیفه شما شناسایی این عوامل استرس‌زاست و همچنین مراقب نشانه‌های هشداردهنده باشید.
به نقل از آنلی مای هلث، استرس جزئی جدایی‌ناپذیر از زندگی است و توانایی برای مقابله با آن طی زمان ساخته می‌شود. در برخی موارد، استرس قابل اجتناب و پیشگیری است، ولی برخی افراد ممکن است در مدیریت آن دچار مشکل شوند.
کودکان نیز به اندازه بزرگسالان مستعد استرس و اضطراب هستند و نادیده گرفتن این واقعیت می‌تواند بر سلامت روان و رفاه کلی آن‌ها تأثیر بگذارد.
استرس مفرط در کودکان می‌تواند چالش‌های عاطفی و رفتاری به‌همراه داشته باشد و بر رشد آن‌ها اثر سوء بگذارد؛ از این رو، شناسایی زودهنگام و ارائه حمایت مناسب جهت مدیریت و کاهش اثرات منفی استرس بر کودکان بسیار ضروری است.
دکتر هیمانی نارولا، مدیر متخصص اطفال رشدی و رفتاری و یکی از بنیانگذاران Continua kids، در تشخیص بهتر علل استرس در کودکان و نشانه‌های آن یاری می‌رساند.
علل ایجاد استرس در کودکان
دکتر نارولا بیان می‌کند: «استرس در کودکان کم‌سن می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله جدایی از والدین، تغییرات در روال روزمره، فشار وارده از سمت مدرسه، مسائل خانوادگی یا حتی عدم امنیت‌های فردی باشد که می‌تواند اثرات منفی برجای گذارد.»
طبق ادعای صندوق کودکان سازمان ملل، استرس در کودکان زمانی بروز پیدا می‌کند که آن‌ها با مسأله‌ای نو یا غیرمنتظره مواجه می‌شوند.
سازمان ملل اعلام می‌کند: «تنش‌های خانگی نظیر آزار و اذیت، جدایی والدین یا از دست‌دادن عزیزان از دلایل شایع استرس در کودکان خردسال به شمار می‌رود؛ مدرسه نیز یکی دیگر از عوامل معمول است که با یافتن دوستان جدید یا شرکت در امتحانات می‌تواند سبب ایجاد احساس اندوه در کودکان شود.»
با بزرگ‌تر شدن کودکان، منابع استرس در آن‌ها نیز ممکن است افزایش یابد، زیرا آن‌ها با تغییرات چشم‌گیرتری در زندگی مواجه می‌شوند، نظیر پیدایش دوستان نو، افزایش حجم تکالیف مدرسه و دسترسی به رسانه‌های اجتماعی و اخبار جهانی. همچنین، بسیاری از نوجوانان تحت فشار موضوعات اجتماعی نظیر تغییرات اقلیمی و تبعیض جنسیتی قرار دارند.
دکتر نارولا تأکید می‌کند که والدین و مراقبان باید نسبت به نشانه‌های استرس آگاه و هماهنگ باشند و حمایت مناسبی برای یاری‌رساندن به کودکان در عبور از این چالش‌ها فراهم کنند.
نشانه‌های هشداردهنده استرس در کودکان
برخی از نشانه‌های مرتبط با استرس در کودکان شامل موارد زیر است:
تغییراتی در رفتار، مانند افزایش تحریک‌پذیری، نوسانات احساسی، کناره‌گیری از فعالیت‌ها یا دوستان
عصبانیت‌های مکرر
تغییر در عادات غذایی
مشکل در خوابیدن
شب ادراری
شکایت از نشانه‌های جسمی (مانند سردرد یا درد معده)
کاهش علاقه به مدرسه
کاهش عملکرد تحصیلی
مطالعه‌ای که در مجله Caring Sciences منتشر شده، نشان می‌دهد که بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان احساس نگرانی، ضربان قلب بالا، ترس، لرزش و غم را به‌عنوان نشانه‌های استرس خود گزارش کرده‌اند. همچنین، سردرد در 46.6 درصد از داوطلبان و خستگی در 41.8 درصد مشاهده شده است.
این مطالعه نتیجه‌گیری می‌کند: «در بررسی هر نشانه استرس، روابط آماری معناداری بین برخی علائم و سن، سطح و نوع مدرسه وجود داشته است.»
چگونه می‌توان از کودکان در برابر استرس حمایت کرد؟
در اینجا روش‌هایی برای درمان و یاری‌رسانی به کودکی که با استرس دست و پنج نرم می‌کند، ارائه می‌شود:
یک فضای امن برای کودک فراهم کنید تا احساسات و نگرانی‌های خود را به‌راحتی ابراز کند. با او به‌طور فعال ارتباط برقرار کنید که شامل گوش دادن بدون قضاوت و همدلی می‌شود.
به او کمک کنید تا درک کند احساساتش طبیعی است. از نادیده‌گرفتن نگرانی‌های او خودداری کنید.
با رعایت روال‌های منظم، به ایجاد ثبات در زندگی کودک کمک کنید. بین مدرسه، بازی، استراحت و زمان خانوادگی تعادل برقرار کنید.
تمرینات تنفسی، مراقبه و آرام‌سازی پیشرونده عضلانی به آن‌ها کمک می‌کند تا استرس و اضطراب را مدیریت کنند.
به‌صورت منظم ورزش کنید تا حال و هوای بهتری پیدا کنید و از استرس کاسته شود. با هم در فعالیت‌های بدنی سرگرم‌کننده شرکت کنید.
از تحت فشار قرار دادن کودک با فعالیت‌های زیاد پرهیز کنید. اجازه دهید برای مدتی با سرگرمی‌هایی که دوست دارند، مشغول باشند.
اطمینان حاصل کنید که آن‌ها یک رژیم غذایی متعادل، خواب کافی و آب‌رسانی مناسب دارند، زیرا این عوامل به‌طرز چشمگیری بر سطح استرس آن‌ها تأثیر می‌گذارد.
روش‌های سالمی را برای مدیریت استرس در زندگی خود به نمایش بگذارید و الگوی منطقی برای آن‌ها باشید که از آن پیروی کنند.
به حفظ روابط دوستانه آن‌ها یاری رسانید و کمک کنید در تعاملات اجتماعی شرکت کنند که حمایت عاطفی فراهم کند.
اگر علائم مداومی مشاهده کردید، نیکو خواهد بود که به آن‌ها توجه کرده و از یک متخصص اطفال یا کارشناس بهداشت روان مشاوره بگیرید.
سلامت نیوز