یک گروه تحقیقاتی از آلمان و بریتانیا که به بررسی این واکنش مشغول هستند، به این نتیجه رسیدهاند که یافتههای آنها میتواند بهعنوان روشی غیرتهاجمی برای تصویربرداری از جمجمه به کار گرفته شود.
علی ارتورک (Ali Ertürk)، عصبشناس دانشگاه مونیخ در آلمان و محقق این پروژهها معتقد است که این نتایج میتواند افقهای وسیعی را در عرصه تشخیص و درمان بیماریهای مغزی بگشاید و به احتمال زیاد درک ما از اختلالات عصبی را دگرگون سازد. این پیشرفت ممکن است به ایجاد سیستمهای نظارتی مؤثرتر برای شرایطی همچون آلزایمر و سکته منتهی شود و بهویژه با ارائه امکان تشخیص زودهنگام، در پیشگیری از بروز این بیماریها مؤثر باشد.
ارتورک خاطرنشان میسازد که التهاب عصبی در بسیاری از اختلالات مغزی و مشکلات سیستم عصبی نقش کلیدی دارد، بهگونهای که به فعالسازی سلولهای ایمنی و آزادسازی مولکولهای التهابی میانجامد که به حفاظت و بهبود بافتهای عصبی یاری میرسانند. اما این فرآیند ممکن است عوارض جانبی بههمراه داشته باشد و خطر آسیب را افزایش دهد و فرآیند درمان را تهدید کند. بهعلاوه، جمجمه و سایر غشاها از مغز حفاظت میکنند و دسترسی به آن جهت درمان التهابهای غیر صحیح چالشبرانگیز است.
محققان بهتازگی عواملی را شناسایی کردهاند که از مغز استخوان جمجمه به سطح بیرونیترین لایه غشای محافظ مغز، مننژها، منتقل میشوند و این ایده که جمجمه و مغز تبادل مستقیم ندارند را به چالش میکشند.
به گفته ارتورک، بهخوبی مشخص شده است که سلولهای ایمنی پس از رویدادهایی مانند سکته مغزی، که سبب آسیب به سد خونی مغزی میشود، میتوانند به مغز وارد شوند، اما اینکه چگونه این سلولها از طریق جمجمه به لایههای مغزی نفوذ میکنند و در مقایسه با مسیرهای دیگر چقدر به این لایهها دسترسی دارند، هنوز مشخص نیست.
محققان معماری سلولی اتصالات جمجمه-مننژ (SMCs) را مرور کردند و دریافتند که این اتصالات بسیار نزدیکتر از آنچه پیشتر تصور میشد، به سطح مغز میرسند و بهطور مکرر به سختترین و بیرونیترین غشای مننژ، یعنی سخت شکم، نفوذ میکنند.
ایلگین کولاباس (Ilgin Kolabas)، متخصص علوم اعصاب از دانشگاه مونیخ، بیان میکند که این نتایج پیامدهای عمیق و مهمی دارند و نشاندهنده وجود ارتباطات بسیار پیچیدهتری بین جمجمه و مغز در مقایسه با تصورات قبلی هستند.
کولاباس و همکارانش همچنین به بررسی سلولهای شش استخوان مختلف، از جمله سخت شکم و مغز پرداخته و دریافتند که استخوانهای مختلف پروفایلهای مولکولی متفاوتی دارند و در جمجمه بهطور خاص سلولهای ایمنی منحصربهفرد شناسایی شدهاند.
تحلیل پروتئینهای نمونههای جمجمه، ستون فقرات و استخوان لگن افراد بعد از مرگ، دوباره خصوصیات مولکولی منحصر به فرد جمجمه را روشن ساخت. کالواریا که بخشی از بخش فوقانی جمجمه محسوب میشود، دارای بیشترین تنوع در ژنها و گیرندههای سلولی است که بهطور غالب با فرآیندهای مهاجرت و التهاب در ارتباط هستند. این تیم همچنین متوجه شد که هم جمجمه انسان و هم موش حاوی نوعی خاص از سلولهای نوتروفیل هستند که نوعی از گلبولهای سفید بهشمار میروند و نقش قابل توجهی در سیستم ایمنی بدن ایفا میکنند.
شرح کامل این پژوهش در نشریه تخصصی Cell منتشر شده است.
منبع: سیناپرس
