نتایج این مطالعه نشان میدهد که نوشیدن قند به طور مداوم با افزایش ریسک ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است. در میان ۳۸ میلیون آمریکایی که به بیماری دیابت مبتلا هستند، بین ۹۰ تا ۹۵ درصد از نوع دوم آن رنج میبرند. سایر منابع قند نسبت به نوشیدنیهای شیرین با خطر کمتری همراهاند.
کارن دلا کورته، استادیار علوم تغذیه در دانشگاه بریگمیانگ، در سخنانی بیان کرد: «این اولین تحقیق است که ارتباطی واضح و مستقیم بین میزان مصرف قند از منابع مختلف و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را نشان میدهد. این یافتهها روشن میسازد که چرا مصرف قند بهصورت مایع، نظیر نوشابه و آبمیوه، برای سلامت از خوردن آن بیشتر نگرانکننده است.»
دلا کورته نویسنده اصلی این پژوهش است که بهتازگی در نشریه علمی [تخصصی علوم تغذیه] «ادونسز این نوتریشن» (Advances in Nutrition) منتشر گردید.
علت این تفاوت ممکن است به تأثیرات متابولیکی مربوط باشد. نوشیدنیهای شیرین شده معمولاً شامل نوعی قند هستند که «قندهای ایزوله» نامیده میشوند؛ قندهایی که از میوهها و منابع دیگر استخراج شده و به مواد غذایی فرآوریشده اضافه میشوند. قندهای افزوده در نوشیدنیهای انرژیزا، لیموناد، نوشیدنیهای ورزشی، نوشابه، نان، غلات صبحانه، ماست، غذاهای کنسرو شده و سایر محصولات یافت میشوند.
به همین علت، این قندها تأثیر قابل توجهتری بر سطح قند خون دارند. تأثیری که میتواند به متابولیسم کبد فشار وارد کرده و آن را تحت تأثیر قرار دهد و در نتیجه منجر به افزایش چربی کبدی و مقاومت به انسولین شود. انسولین هورمونی است که در کنترل سطح قند خون نقش دارد و به افراد مبتلا به دیابت تزریق میشود تا میزان قند خونشان در محدوده مجاز باقی بماند.
در مقابل، قندهای موجود در مواد غذایی با ارزش تغذیهای بالا مانند میوهها و غلات کامل به کبد فشار متابولیکی نمیآورند. این قندها به همراه فیبر، چربیهای سالم، پروتئینها و دیگر مواد مغذی، واکنشهای متابولیکی آرامتری را ایجاد میکنند.
برای دستیابی به این نتایج، پژوهشگران به تجزیه و تحلیل دادههای مرتبط با بیش از نیم میلیون نفر در نقاط مختلف جهان پرداختند. بررسی این دادهها نشان داد که هر وعده اضافی ۱۲ اونسی (حدود ۳۵۵ میلی لیتری) از نوشابه و سایر نوشیدنیهای شیرین با قند، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را ۲۵ درصد افزایش میدهد.
نویسندگان این تحقیق اشاره کردند: «این ارتباط قوی نشاندهنده آن است که افزایش خطر نسبی از اولین وعده روزانه آغاز میشود و هیچ حداقل امنی برای مصرف وجود ندارد.»
علاوه بر این، هر وعده اضافی هشت اونسی (حدود ۲۴۰ میلیلیتری) از آبمیوه نیز خطر نسبی را ۵ درصد افزایش میدهد.
با این حال، مصرف ۲۰ گرم شکر سفید معمولی یا مجموع قندهای دریافتی در همین زمان، تأثیر معکوس نشان داد. بهطور کلی، مصرف زیاد قند با افزایش خطر چاقی، دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی عروقی و سرطان مرتبط است. با این حال، بر اساس اعلام دانشکده پزشکی هاروارد، قند به بدن در تأمین انرژی یاری میرساند و «نقش مهمی در تغذیه» ایفا میکند.
دلا کورته بیان کرد: «این مطالعه بر لزوم تدوین توصیههای دقیقتر برای قندهای مایع، از جمله آنهایی که در نوشیدنیهای شیرین و آبمیوه وجود دارند، تأکید دارد، زیرا بهنظر میرسد این قندها به طور قابل توجهی با سلامت متابولیکی در ارتباطاند. ممکن است راهنماییهای غذایی آینده، بهطور کلی تمامی قندهای افزوده را رد نکنند، بلکه تفاوت تأثیر قند را با توجه به منبع و نوع آن مد نظر قرار دهند.»
