در شرایط عادی شما توجهی به این ترشحات بینی ندارید، زیرا آنها با بزاق دهان ترکیب شده و به آرامی به ته گلو میریزند و بهطور مداوم در طول روز بلعیده میشوند، بدون اینکه شما را اذیت کنند.
فقط در زمانی که بدن شما بیش از حد معمول ترشحات تولید کند یا خلط گلو غلیظتر از حد نرمال باشد، متوجه آن خواهید شد.
ترشحات اضافی بینی به شکل آبریزش بینی نمایان میشود. زمانی که ترشحات و خلط از پشت بینی به گلو منتقل میشوند، به آن خلط پشت بینی یا خلط گلو گفته میشود.
دلایل ایجاد خلط در گلو
– ابتلا به سرماخوردگی
– آنفلوآنزا
– آلرژیها
– سینوزیت
– وجود جسم خارجی در بینی (بیشتر در کودکان)
– بارداری
– برخی داروها (مانند قرصهای ضدبارداری و داروهای فشار خون)
– انحراف تیغه بینی و دیگر مشکلات ساختاری که بر سینوسها تأثیر میگذارد
– تغییرات آب و هوا
وجود خلط، به دلیل تحریک گلو و حاوی مواد التهابی، میتواند موجب بروز سرفههایی شود که معمولاً در طول شب تشدید میشود.
باد و هوای سرد و یا خشکی بیش از حد هوا
– برخی غذاها، بهویژه غذاهای تند ممکن است تولید خلط را افزایش دهند.
– دود و بوی ناشی از مواد شیمیایی، عطرها، مواد شوینده، سیگار و دیگر عوامل محرک
در بعضی موارد، مشکل ناشی از تولید بیش از حد خلط نیست، بلکه در واقع خلط کافی از پشت بینی و گلو دفع نمیشود.
مشکلات بلع و قورت دادن میتوانند باعث تجمع ترشحات و خلط در گلو شوند.
این مسائل ممکن است به دلیل افزایش سن، انسداد گلو، یا بیماریهایی مانند ریفلاکس معده به مری شکل بگیرند.
نشانههای خلط در گلو
جمعشدن خلط در گلو میتواند آزاردهنده باشد و افراد معمولاً نیاز دارند تا به طور مکرر گلوی خود را پاک کنند.
وجود خلط میتواند باعث تحریک گلو و ایجاد سرفههایی گردد که غالباً در شب بدتر میشوند. در حقیقت، خلط پشت بینی یکی از علل شایعه سرفههای مزمن است.
ریزش خلط از پشت به گلو میتواند به خشکی صدا و گلودرد منجر شود.
اگر این خلط شیپور استاش را مسدود کند (شیپور استاش لولهای است که گلو را به گوش میانی مرتبط میسازد) میتواند منجر به عفونتهای دردناک گوش شود.
اگر موکوس و خلط مجرای سینوس را مسدود کند، ممکن است عفونت سینوسها (سینوزیت) به وجود آید.
درمان خلط پشت بینی
راهکار درمان خلط پشت بینی بستگی به علت ایجاد آن دارد. عفونتهای باکتریایی معمولاً با مصرف آنتی بیوتیک درمان میشوند، اما توجه داشته باشید که خلط سبز یا زرد لزوماً نشاندهنده عفونت باکتریایی نیست.
سرماخوردگی هم میتواند منجر به تغییر رنگ خلط به سبز یا زرد گردد، در حالیکه این خود یک بیماری ویروسی است و نیازی به آنتی بیوتیک ندارد.
استفاده از داروهای آنتیهیستامین و دکونژستان (ضداحتقانها) میتواند به تسکین خلط پشت بینی ناشی از سینوزیت و عفونتهای ویروسی کمک کند.
با ترکیب این داروها با داروهای کورتونی و اسپریهای بینی میتوان به درمان خلط گلو مرتبط با آلرژیها کمک کرد.
رقیق کردن خلط گلو کمک میکند تا از مسدود شدن مجرای گوش و سینوسها جلوگیری گردد و درنتیجه از عفونت گوش و سینوزیت پیشگیری میکند. یک روش ساده برای رقیقکردن خلط، نوشیدن آب و مایعات بیشتر است.
آنتیهیستامینهای قدیمی ممکن است به دلیل کاهش رطوبت و غلیظتر کردن خلط، گزینه مناسبی برای درمان خلط گلو نباشند، اما آنتیهیستامینهای نوین بهتر هستند، زیرا کمتر موجب خوابآلودگی میشوند؛ به همین دلیل توصیه میشود پیش از مصرف هر نوع دارویی با پزشک مشورت نمایید، زیرا این داروها اثرات جانبی نظیر سرگیجه و خشکی دهان دارند.
یکی دیگر از روشهای مقابله با خلط گلو، رقیقکردن آن است. خلطها میتوانند از لحاظ غلظت متفاوت باشند. خلط غلیظتر معمولاً آزاردهندهتر است.
برای رقیقکردن خلط گلو، نوشیدن مقدار بیشتری آب و مایعات بسیار مؤثر است.
دیگر روشهای رقیقکردن خلط عبارتند از:
– استفاده از داروهای رقیقکننده خلط مانند شربت گایافنزین
– به کار بردن اسپری بینی سالین (محلول نمکی) یا شستشو با آب نمک به منظور تمیز کردن و خارج کردن خلط اضافی، باکتریها، مواد آلرژیزا و دیگر عوامل محرک از سینوسها
– استفاده از دستگاه بخور برای افزایش رطوبت در هوای اتاق
در حین خواب، با قرار دادن چند بالش میتوانید سرتان را بالا بیاورید تا خلط در قسمت پشت گلوی شما جمع نشود.
اگر دچار آلرژی هستید، برای کاهش علائم آن به نکات زیر توجه نمایید:
– روی تشک و بالش خود از روکشهای ضدغبار استفاده نمایید.
– روبالشی، ملحفهها و سایر ملافههای رختخواب خود را به طور مرتب با آب داغ بشویید.
– از فیلتر هوای HEPA در منزل خود بهره ببرید.
– خانهٔ خود را بهصورت دورهای گردگیری و جاروبرقی بکشید.
در صورتی که خلط بینی شما بوی بدی داشت، اگر تب تجربه کردید، دچار خسخس شدهاید یا علائم شما بیش از ۱۰ روز طول کشیده است، حتماً به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است به عفونت باکتریایی دچار شده باشید.
اگر خون در خلط وجود داشت، به سرعت به پزشک مراجعه نمایید. اگر با مصرف دارو، خلط شما بهبودی نیافت، باید به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید تا سیتیاسکن، عکسبرداری با اشعه ایکس و بررسیهای لازم برای شما انجام شود.