زمانی که شما عطسه خود را متوقف می‌کنید، فشار و هوا ممکن است به سمت مجراهای شنوایی یا شیپور استاش گوش هدایت شود و باعث پارگی پرده صماخ شما گردد.
معمولاً در موقعیت‌های حساس عطسه به سراغتان می‌آید، مانند زمانی که در آسانسور با دیگران هستید، یا وقتی در سینما مشغول تماشای یک فیلم آرامش‌بخش می‌باشید و حتی درست قبل از اینکه قصد بوسیدن یک دوست را داشته باشید!
در این مواقع، ممکن است بخواهید از وقوع عطسه جلوگیری کنید. اما آیا متوقف کردن عطسه یک اقدام صحیح است؟ متخصصان توضیح می‌دهند که چه عواملی در پشت عطسه قرار دارد و عواقب نگه داشتن عطسه چیست.
عطسه چیست؟
عطسه یک واکنش فیزیولوژیکی پیچیده است که زمانی شکل می‌گیرد که ذره‌ای یا مواد تحریک‌کننده وارد مجرای بینی می‌شود.
این فرآیند باعث آزاد شدن هیستامین می‌شود که سلول‌های عصبی موجود در مجرای بینی را تحریک می‌کند و حسی را در ناحیه صورت احساس خواهید کرد. گرفتگی بینی یا آلرژی نیز می‌توانند به آزاد شدن هیستامین منجر شوند.
زمانی که مغز شروع به دریافت سیگنال از این سلول‌های عصبی می‌کند، انقباضاتی در ماهیچه‌های گلوی شما ایجاد می‌نماید و به شش‌ها دستور می‌دهد تا هوای تحت فشار را به سرعت از طریق نای بیرون برانند. این عمل شدید، یعنی عطسه، به منظور خروج ذرات تحریک‌کننده از سیستم تنفسی انجام می‌شود.
عطسه آنقدر قوی است که می‌تواند تا فاصله‌ای معادل یک اتاق و همچنین ۶ تا ۸ متر پیش برود.
اگر عطسه خود را نگه دارید، چه می‌شود؟
در صورتی که دهان و بینی‌تان را هنگام عطسه بستید، فشار به سمت سر، سینوس‌ها، مجاری بینی، انتهای گلو و داخل قفسه سینه شما برمی‌گردد.
مسدود کردن عطسه با بستن بینی یا دهان باعث افزایش فشار به میزان قابل توجهی می‌شود (۵ تا ۲۴ برابر بیشتر از فشار طبیعی ناشی از عطسه).
این خروج سریع هوا به شکلی اتفاق می‌افتد که افزایش فشار هم به طور ناگهانی انجام می‌پذیرد. بنابراین آیا نگه داشتن عطسه به معنای خسارت‌های جدی است؟ نه دقیقاً.
برای مثال، به وضعیتی فکر کنید که مانند این است که یک بوکسور به صورت شما ضربه می‌زند و در این لحظه فقط دستکش او با صورت شما تماس دارد. به دلیل نیروی بالا در یک کسری از ثانیه، می‌تواند آسیب‌های قابل توجهی به همراه داشته باشد.
نگه داشتن عطسه چه عواقبی برای سلامت ما دارد؟
پزشکان بر این باورند که این فشار حبس شده می‌تواند موجب بروز مشکلاتی جدی شود.
در مرحله اول، گوش شما ممکن است در خطر باشد. هنگامی که شما عطسه خود را متوقف می‌کنید، هوا به سمت مجراهای شنوایی یا شیپور استاش حرکت کرده و می‌تواند پرده صماخ شما را پاره کند؛ مجاری کوچکی که گلوی شما را به گوش‌ها متصل می‌کنند.
در موارد حادتر، به جای آسیب به پرده گوش، این فشار و هوا می‌تواند به صدماتی به ساختارهای حساس درون گوش داخلی منجر شود و در نهایت به نفع کاهش شنوایی دائمی تمام شود.
فشار ناشی از متوقف کردن عطسه همچنین ممکن است باعث پارگی ناگهانی رگ‌های کوچک خونی در چشم‌ها، بینی و پرده گوش شود، هرچند که وقوع چنین عارضه‌ای نادر به شمار می‌رود.
این نیز موردی نادر است، اما نگه داشتن عطسه همچنین می‌تواند به پاره شدن آنوریسم منجر شود. مشکلی که در آن دیواره شریان نازک می‌شود و در نهایت منجر به تورم و یا در موارد حادتر، پارگی رگ می‌شود.
در یک آنوریسم، بخش ضعیف یک شریان مغزی می‌تواند هر لحظه پاره شود، اگرچه ممکن است هیچگاه این مشکل پیش نیاید. هرگونه تغییر ناگهانی در فشار جمجمه‌ای می‌تواند خطر پارگی آن را افزایش دهد. البته این رخداد همچنان نادرتر از احتمال صاعقه زدن به یک فرد است.
اما بیشتر افرادی که در معرض خطرات ناشی از نگه داشتن عطسه هستند، کسانی‌اند که دچار شرایطی خاص می‌باشند که آن‌ها را بیشتر آسیب‌پذیر می‌سازد، مانند افراد با عروق غیرطبیعی، کسانی که اخیراً دچار مشکلات سینوسی شده‌اند، افرادی که جراحی مغز را پشت سر گذاشته‌اند، و همچنین کسانی که آسیب‌هایی در ناحیه سر، گردن یا قفسه سینه داشته‌اند.
آیا باید به طور آزادانه عطسه کنیم؟
اجازه دهید عطسه به طور طبیعی انجام شود. این عمل عطسه به خروج فشار هوا کمک می‌کند. اگر شما عطسه خود را متوقف کنید، نه تنها از خروج ذرات و مواد محرک جلوگیری می‌کنید، بلکه همچنین موجب ایجاد مشکلات ناشی از نگه داشتن این فشار می‌شوید. البته به یاد داشته باشید که هنگام عطسه، می‌توانید با استفاده از دستمال یا آستین لباس خود (همانند تصویر بالا)، جلوی دهان‌تان را بپوشانید تا از پخش ذرات عطسه در فضا جلوگیری کنید.
با این وجود، اگر در شرایطی هستید که نمی‌خواهید عطسه کنید، می‌توانید با انجام کارهای دیگری مانند دمیدن بینی، فشار آوردن به ناحیه زیر بینی، یا مالش بینی، عطسه را کنترل کنید. با این کار هیچ فشاری در بدن شما به حبس نخواهد آمد و خطرناک نخواهد بود.