حملات عقرب‌ها با گرمای شدید هوا به شدت آغاز شده است.
اخیراً در عرصه مجازی خبری مبنی بر هجوم عقرب‌ها به روستاهای اطراف زاهدان انعکاس یافته که موجب حیرت و نگرانی در میان ساکنان شده است. بر اساس داده‌های ارائه شده توسط دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، صحت این اخبار تأیید شده و خوشبختانه تاکنون گزارشی از فوت ناشی از عقرب‌گزیدگی منتشر نشده است.
با افزایش دما، خطرات مرتبط با عقرب‌گزیدگی به طرز قابل توجهی افزایش یافته و جان انسان‌ها را تحت خطر قرار می‌دهد. تصور عمومی این است که عقرب‌ها تنها در مناطق بیابانی زندگی می‌کنند، اما واقعیت این است که با توجه به تنوع گونه‌های موجود، این حشرات را می‌توان در زیستگاه‌های گوناگون یافت.
به طور معمول، گزش‌های ناشی از عقرب‌ها در پایان فصل بهار افزایش می‌یابد و در مهرماه کاهش می‌یابد. با این حال، تغییرات اقلیمی و پدیده‌های خشکسالی، طبعاً این حشرات را به مناطق مسکونی نزدیک‌تر کرده است. لذا ممکن است میزان عقرب‌گزیدگی در صورت تداوم شرایط خشکسالی افزایش یابد و این اهمیت آموزش‌های عمومی در این خصوص را نمایان می‌سازد.
خطرات ناشی از عقرب‌گزیدگی به طرز قابل توجهی قابل توجه است و علائم آن بسته به سن و سال افراد، نوع عقرب و محل و زمان گزش متغیر است. برخی واکنش‌های ساده نظیر خارش، قرمزی، تورم و کبودی در حالی که علائم شدیدتری مثل تغییر در فشار خون، نارسایی تنفسی و از کارافتادگی کلیه نیز ممکن است رخ دهد. تأخیر در درمان می‌تواند به مرگ منتهی شود، بنابراین لازم است که این خطر را جدی بگیریم. فردی که دچار عقرب‌گزیدگی شده باشد باید فوراً به بیمارستان منتقل شود و نیازمند انجام آزمایش‌های خاص است. لذا وضعیتی که فرد گزیده شده است نباید نادیده گرفته شود چرا که ممکن است جان او در معرض خطر باشد و بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند به عواقب وخیمی منجر شود.
بر اساس گزارش وزارت بهداشت، هر ساله تقریباً ۱.۲ میلیون مورد عقرب‌گزیدگی در سطح دنیا ثبت می‌شود. از میان بیش از هزار و ۵۰۰ گونه شناسایی‌شده از عقرب، تنها ۲۵ گونه از لحاظ سلامت عمومی اهمیت دارند. در ایران، تعداد ۵۰ گونه عقرب وجود دارد که از این تعداد، هفت گونه اهمیت بیشتری داشته و به طور میانگین بیش از ۶ هزار گزش در سال ثبت می‌شود و کشور ما را در رتبه سوم جهانی پس از مکزیک و کلمبیا قرار می‌دهد.
طبق گزارش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در سال گذشته ۳۲ هزار و ۸۲۹ مورد عقرب‌گزیدگی در کشور به ثبت رسیده که در میان این موارد، ۱۵ مورد به فوت انجامیده است.
۱۲ مورد عقرب گزیدگی در یک هفته
رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی زاهدان اعلام کرد: در هفت روز اخیر، ۱۲ نفر در زاهدان و مناطق پیرامون آن دچار عقرب گزیدگی شده و پس از دریافت مراقبت‌های ابتدایی، به وسیله اورژانس ۱۱۵ به بیمارستان منتقل شدند.
علی عبدالرزاق نژاد با اشاره به این که گرمای شدید موجب افزایش فعالیت عقرب‌ها شده است، خاطرنشان کرد: در روستاهای اطراف زاهدان همانند تل سیاه، سرجنگل، قادرآباد و همچنین شهرهای نصرت آباد و زاهدان وقوع عقرب گزیدگی ثبت شده است. در صورت وقوع چنین حادثه‌ای، لازم است بلافاصله با ثابت نگه داشتن عضو آسیب دیده، از هر گونه اقدامی نظیر مکیدن محل گزش به منظور بیرون کشیدن سم خودداری شود.
وی تأکید کرد: احساس درد شدید پس از گزش نشانه‌ای از سم فلج‌کننده عصبی است و در صورت بروز علائم مرتبط با سیستم عصبی، استفاده از سرم ضد عقرب ضروری است.
رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی زاهدان افزود: خوابیدن در فضای باز در نواحی وجود عقرب بسیار خطرناک است و گزش‌های بی‌درد ممکن است سم سیتوتوکسین را دربرداشته باشند که می‌تواند منجر به تخریب سلول‌ها شود. عدم مراجعه بیماران به مراکز درمانی برای دریافت سرم ضد عقرب می‌تواند عواقب بسیار خطرناکی به همراه داشته باشد.
عبدالرزاق نژاد تصریح کرد: فرد گزیده شده باید خونسردی خود را حفظ کند و در صورت امکان، عضو عقرب‌زده را ثابت یا بی‌حرکت نگه داشته و آن را در سطحی پایین‌تر از قلب قرار دهد.
به گفته وی، استفاده از داروهای محلی، داغ کردن، تیغ زدن و سوزاندن به هیچ وجه توصیه نمی‌شود، چرا که برخی درمان‌های خانگی می‌تواند بی‌نتیجه و حتی خطرناک باشد. بهتر است به فرد گزیده شده استرس وارد نکنیم و او برای جلوگیری از افزایش سریع گردش خون، تا رسیدن به بیمارستان در حالت استراحت بماند.