اخیراً، سخنگوی وزارت نیرو از پیش‌بینی بارش‌های شدید برای شروع فصل آبی جدید که از اول مهرماه سال جاری آغاز می‌شود، خبر داده است.
وی اشاره کرد که اقلیم ایران به‌نوعی تحت تأثیر پدیده ال‌نینو قرار دارد (این پدیده یکی از دوره‌های معروف آب‌و‌هوایی در جهان است که هر ۲ تا ۷ سال یک‌بار موجب ایجاد ناهنجاری‌های قابل توجهی از جمله سیلاب‌های ناگهانی، خشکسالی، قحطي و … در اقصی نقاط زمین می‌شود) و خاطرنشان کرد که ال‌نینو در ایران منجر به افزایش بارش‌ها در فصول سرد خواهد شد.
در ارتباط با این مسئله، محسن موسوی؛ کارشناس محیط زیست بیان کرد که افزایش دما در دوران ال‌نینو موجب افزایش ظرفیت رطوبتی جو می‌گردد. از این رو، بارش‌ها معمولاً با تخلیه رطوبتی زیادی همراه بوده و منجر به سیلاب‌ها و طغیانی شدید در رودخانه‌ها می‌شود. پیش‌بینی‌های فصلی برای فصل پاییز و زمستان پیش‌رو نیز نشان‌دهنده این است که بیشتر مناطق کشور با افزایش بارش‌ها به‌صورت نرمال و فوق‌نرمال مواجه خواهند شد. در شرایط فوق‌نرمال در فاز ال‌نینو، وقوع بارش‌های سنگین و سیل‌آسا محتمل به نظر می‌رسد. لذا انتظار می‌رود بخش عمده‌ای از کشور در پاییز و زمستان با شرایط اقلیمی حاد و بارش‌های شدید و رودخانه‌های سیلابی روبه‌رو شوند.
این کارشناس همچنین تأکید کرد که در چنین وضعیتی، حوضه‌های آبریز با سدهای مخزنی بزرگ می‌توانند به جمع‌آوری آب برای استفاده در سایر فصول کمک کرده و همچنین با کنترل سیلاب، از خسارات جانی و مالی جلوگیری کنند. اما در حوضه‌هایی که فاقد مخازن ذخیره‌ای و مهار سیلاب هستند، ریسک خسارت بالاتر خواهد بود.
آخرین گزارش‌ها از سدهای مخزنی کشور نشان می‌دهند که در بسیاری از این مخازن، ظرفیت خالی وجود ندارد و اقدام به رهاسازی آب از سدها و تخلیه مخازن برای آمادگی در برابر سیلاب‌های پاییزه انجام نشده است.
به‌عنوان نمونه، در بلوچستان که در سال‌های اخیر با مشکلات بحرانی ناشی از سیلاب‌های مانسونی مواجه بوده و خسارات قابل توجهی بر تأسیسات و مناطق مسکونی وارد آمده است، سدهای مخزنی وجود دارند که مخازن آن‌ها یا پر یا نیمه‌پر هستند.
سد پیشین و سد زیردان (در سیستان و بلوچستان) به‌ترتیب دارای ۱۵۴ و ۱۶۳ میلیون مترمکعب آب در مخازن خود هستند و به ترتیب ۹۲ و ۷۹ درصد از ظرفیت آن‌ها پر است. بنابراین، فضای خالی کافی برای مقابله با سیلاب در دسترس نیست؛ همچنین اطلاعات در مورد سایر سدهای مخزنی خوزستان در رودخانه‌های دز، کارون و مارون نیز نشان‌دهنده پر شدن ۶۰ تا ۷۰ درصدی مخازن آن‌هاست.
به گفته موسوی خوانساری، با توجه به پیش‌بینی‌های محلی و جهانی و بررسی مدل‌های پیش‌بینی، احتمال وقوع سیلاب‌هایی مشابه آنچه در سال ۱۳۹۸ تجربه شد، در سال جاری غیرقابل انتظار نخواهد بود و تجارب سال‌های گذشته نیز گواه بر این است که بیشترین خسارت‌ها به‌طور معمول در جنوب استان سیستان و بلوچستان و خوزستان اتفاق می‌افتد.
وی خاطرنشان کرد: با در نظر گرفتن این تجارب و پیش‌بینی‌ها، وزارت محترم نیرو باید از همین حالا نسبت به تنظیم یک برنامه عملیاتی برای تخلیه مخازن سدها اقدام کند و با بهره‌گیری از نتایج حاصل از خسارات ناشی از سیلاب در سال ۱۳۹۸، به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که سیلاب در مخازن سدها مهار شده و نتیجتاً کمترین خسارت از سیلاب‌ها پیش بیاید و از مهار سیلاب در این مخازن بیشترین بهره‌برداری حاصل شود.