با نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات ریاستجمهوری چهاردهم کشور، فضای این رویداد به تدریج گرمتر میشود و نامزدها به معرفی برنامههای خود میپردازند. سرانجام، دیدگاههای اقتصادی این کاندیداها به تدریج نمایانتر شده و آنها وعدههایی را با توجه به اوضاع دشوار اقتصادی فعلی مطرح میکنند.
در این راستا وحید شقاقیشهری، اقتصاددان، در گفتوگویی با خبرگزاری خبرآنلاین در پاسخ به اظهارات نامزدهای ریاستجمهوری چهاردهم، بیان کرد: در دورانی که کشور برای برگزاری این انتخابات مهم آماده میشود، وضعیت اقتصادی ایران تحت تأثیر شرایط بحرانی جهانی و منطقهای قرار دارد. اکنون دیدگاههای اقتصادی نامزدها به تدریج در حال روشنگری است.
وی ادامه داد: نگاهی به مقایسهای بین اهداف کلان اقتصادی موجود در سند چشمانداز و رقبای منطقهای نشان میدهد که طی دو دهه اخیر، ایران در برخی از شاخصهای کلیدی اقتصادی دچار پسرفت شده و فاصلهاش با رقبای منطقهای بیشتر شده است.
این اقتصاددان اشاره کرد: افزون بر این، کشورهای همسایه سرمایهگذاریهای کلانی را به منظور گذر از اقتصاد متکی بر منابع خام و نفتی با ایجاد منابع جدید برای ثروت آفرینی، مانند اقتصاد دانشبنیان و هوش مصنوعی، اقتصاد گردشگری و ورزش، ایجاد شهرهای هوشمند و کاهش کربن و بالا بردن صادرات خدمات با ارزش افزوده انجام دادهاند. اگر ایران بهسرعت اقدام نکند، فاصلهاش با رقبا بیشتر خواهد شد.
شقاقی همچنین افزود: تحریمهای اقتصادی از دهه ۹۰ به شدت بر معیشت و اقتصاد ایران تأثیر گذاشته و بههمراه ضعف در مدیریت و سیاستگذاریهای کلان، شرایط رکود تورمی عمیقی را بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است.
وی توضیح داد: از سوی دیگر، انباشت ناترازیها در اقتصاد کلان به دلیل تأخیر در اجرای اصلاحات ساختاری و نهادی، به ویژه در حوزههای بانکی، منابع آب، فرونشست زمین، صندوقهای بازنشستگی و انرژی، همراه با چالشهای جدی مانند کاهش رشد جمعیت، افزایش فساد اقتصادی و اجتماعی، کمبود منابع مالی و فرسودگی زیرساختها، پیچیدگیهای اداری و حکمرانی اقتصادی ایران را در دهه ۱۴۰۰ تشدید کرده است.
این اقتصاددان با اشاره به اینکه کاندیداها در روزهای اخیر نظرات و دیدگاههای خود را مطرح کردند که بیشتر تاکید بر برنامه هفتم توسعه بود، تصریح کرد:
با این حال متاسفانه، اسناد توسعهای مانند برنامه هفتم و نیز استراتژیهای صنعتی و تجاری هنوز بهطور کامل با اصول نوین اقتصادی همخوانی ندارند و همچنان اقتصاد ایران به نفت و گاز اتکا دارد و حکمرانی جدید و هندسه نوین اقتصادی در آن آغاز نشده است.
وی افزود: بنابراین، هر لحظهای که در حکمرانی اقتصادی ایران به تأخیر بیفتد، پیامدهای منفی جدی بر آینده اقتصادی کشور به بار خواهد آورد و موجب افزایش فاصله اقتصادی بین ایران و رقبایش در منطقه خواهد شد.
این اقتصاددان تأکید کرد: متاسفانه خود برنامه هفتم توسعه نیز از چشمانداز نوین اقتصادی بیبهره است و بدین ترتیب، نیاز مبرمی به بازنگری بنیادین در رویکرد حکمرانی اقتصادی کشور بر اساس نقشه و هندسه جدید اقتصادی احساس میشود.
شقاقی یادآور شد: بهعلاوه هیچیک از کاندیداها ایده یا طرح جدیدی برای حل مشکلات ناترازیهای کلان اقتصادی و چالشهای اصلی اقتصاد ایران ارائه ندادهاند.
او ادامه داد: همچنین، هیچگونه نظرات واضح و صریح درباره فعالسازی دیپلماسی اقتصادی و سیاسی جهت رفع تحریمهای ناعادلانه و پذیرش قواعد بینالمللی اقتصادی برای گنجاندن ایران در زنجیره تولید و ارزش جهانی و منطقهای مطرح نشده است.
این اقتصاددان تصریح کرد: مطالب ارائهشده عمدتاً تکراری و یکنواخت بوده و فاقد مبانی فکری اقتصادی شفاف است. امیدواریم در روزهای آتی شاهد وضوح بیشتری در اصول و مبانی فکری نامزدها باشیم.
