طرح فجرانه کالابرگ الکترونیک از ۱۷ بهمنماه آغاز شده و قرار است به مدت سه ماه ادامه یابد؛ اما با گذشت زمان، تنها یک هفته به پایان این طرح باقی مانده است و هنوز دولت برنامهای برای ادامه آن را منتشر نکرده است.
اجرای طرح کالابرگ الکترونیک در سطح کشور از خردادماه سال ۱۴۰۲ آغاز گردید و در این راستا، ۱۱ قلم کالای اساسی شامل برنج ایرانی، حبوبات، شیر کمچرب، پنیر، ماست کمچرب، مرغ، تخممرغ، روغن مایع، ماکارونی و قند برای حفظ معیشت مردم در سبد غذایی این طرح تعریف شده است. تورم.
در مراحل مختلف این طرح و با گسترش آن، نهایتاً هفت دهک درآمدی تحت پوشش قرار گرفتند. بهطوریکه اگر افراد این هفت دهک ۲۰۰ هزار تومان از مبلغ یارانه خود را از بین ۱۱ قلم کالایی که در سبد پیشنهاد شده بود، خریداری میکردند، میتوانستند یارانه تشویقی ۱۲۰ هزار تومانی دریافت نمایند. بدین ترتیب، یارانه دهکهای درآمدی یک تا سه به ۵۲۰ هزار تومان و یارانه دهکهای چهار تا هفت به ۴۲۰ هزار تومان افزایش یافت.
در فاز جدید اجرا و در آستانه دهه فجر، دولت از ۱۷ بهمنماه مرحله تازهای از طرح کالابرگ الکترونیک را تحت عنوان «طرح فجرانه» به اجرا درآورد. در این مرحله جدید، شرط خرید ۲۰۰ هزار تومان از یارانه حذف گردید و اعتبار تشویقی نیز از ۱۲۰ هزار تومان (اعتبار کوپن الکترونیک) به ۲۲۰ هزار تومان افزایش پیدا کرد.
به عبارتی، در این طرح، یک سبد ۱۱ قلمی طراحی شده است که حداقل کالری، پروتئین، ریزمغذیها و ویتامینهای ضروری برای هر فرد را تأمین میکند (این انتخاب بر اساس نظر انستیتو تغذیه ایران صورت گرفته است) و قیمتهای پایه سال ۱۴۰۱ به عنوان مبنا تعیین شدهاند. دولت مابهالتفاوت قیمت سبد مبنای سال ۱۴۰۱ با قیمت روز (۱۴۰۲) را از محل یارانه جدید خود تأمین خواهد کرد. قیمت روز سبد ۱۱ قلمی معادل ۷۴۳ هزار و ۷۵۰ تومان بوده که دهکهای اول تا هفتم در صورت خرید این بسته، باید مبلغ ۵۲۳ هزار و ۳۰۰ تومان را به عنوان هزینه پرداخت نمایند و مابهالتفاوت آن تا قیمت روز (۲۲۰ هزار و ۴۵۰ تومان) از محل اعتبار جدید تأمین میشود.
این اعتبار ۲۲۰ هزار تومانی به همراه یارانههای ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی فعلی جاری است و خانوارهایی که در این طرح گنجانده شدهاند، هر ماه یارانه نقدی خود را به صورت مستقل دریافت خواهند کرد. مبلغ حمایتی دولت به عنوان اعتبار در حساب سرپرست خانوار واریز میشود و بر اساس میزان خرید، مصرف خواهد شد. شایان ذکر است که خانوارها تنها میتوانند اقلام طرح را در قالب وزنی و کالایی معین خریداری کنند و امکان جابجایی اعتبار بین گروههای کالایی وجود ندارد؛ به طور مثال، اعتبار تخصیصیافته برای برنج نمیتواند صرف خرید روغن گردد.
بنابراین میتوان گفت که با آغاز طرح فجرانه، افرادی که در دهکهای درآمدی یک تا سه هستند، به جای دریافت ۴۰۰ هزار تومان، مجموعاً ۶۲۰ هزار تومان وافراد در دهکهای چهار تا هفت نیز به جای ۳۰۰ هزار تومان، ۵۲۰ هزار تومان یارانه دریافت خواهند کرد.
براساس اعلام وزارت رفاه، مرحله سوم طرح کالابرگ از ۲۱ فروردینماه سال ۱۴۰۳ آغاز خواهد شد و طبق برنامهریزی، این طرح تا ۲۱ اردیبهشت ادامه خواهد یافت. تا ۹ اردیبهشت نیز به طور میانگین روزانه بیش از ۷۷۰ هزار خرید کالابرگی توسط مردم صورت گرفته است که نشاندهنده موفقیت بالای طرح در جذب مشارکت مردم و حمایت از سبد غذایی خانوارها در برابر تورم و گرانی است. در طول ۸۰ روز اجرای طرح فجرانه، توزیع نزدیک به ۱۳۹ میلیون بسته غذایی انجام شده و تأثیر مثبتی بر رونق بازار و تولید کارخانههای صنایع غذایی داشته است.
فقط هفت روز تا پایان دوره سهماهه طرح فجرانه الکترونیک باقی مانده است و هنوز دولت در مورد ادامه طرح کالابرگ هیچ بیانیهای صادر نکرده است. البته در تاریخ ۱۹ فروردین، سیدرضا یحیوی- مشاور معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در خصوص تداوم اجرای طرح فجرانه کالابرگ الکترونیک در سال جاری اعلام کرد که این طرح در حال حاضر در حال اجراست و منابع آن به مدت سه ماه تعیین شده بود. در صورت تأمین منابع، مدل کنونی ادامه خواهد یافت اما اگر منابع در دسترس نباشند، چندین مدل جدید طراحی و به دولت ارائه خواهد شد و متعاقباً در صورت توافق بر روی یک مدل مشخص، اجرای آن آغاز خواهد شد.
مشاور معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین خاطرنشان کرده بود که در هر حال، حمایت از معیشت مردم به شکلی دائمی ادامه خواهد یافت، اما نحوهی ادامه آن بستگی به پیشبینیها و ترتیبات جدید دارد.
حال باید منتظر اعلامات دولت باشیم تا مشخص گردد که چه مدلی برای مرحله بعدی کالابرگ الکترونیک اجرایی خواهد شد.