در روزهای اخیر، خبری از سوی منتشر شد مبنی بر اینکه به دلیل عدم داشتن مجوز، سریال «تاسیان» از ادامه تولید و پخش بازمانده است، اما این مسئله تنها بخشی از جنجال های پیرامون این سریال بود.
قصه سریال تاسیان از زمانی آغاز شد که تینا پاکروان در برنامه «اکنون» به صحبت پرداخت و پس از آن، انتظارات برای آغاز آن شدت یافت. با این حال، حواشی مربوط به این سریال با پخش نخستین قسمت آن مدام در حال افزایش بود. در این متن به بررسی این حواشی خواهیم پرداخت.
واکنش تینا پاکروان به توقف تاسیان توسط قوه قضائیه و ساترا
پاکروان در یک پیام صوتی با لحنی خشمگین نسبت به توقف سریالش واکنش نشان داد و بیان کرد: «چرا باید از پخش یک سریال عاشقانه ترس داشته باشیم؟ آنچه که علیه تاسیان مطرح می شود، یک حمله سیستماتیک به نظر می رسد.»
توقف در شروع مسیر
چند روز پیش از عرضه تاسیان در شبکه نمایش خانگی، جواد شکوری مقدم اعلام کرد که طبق نامه رسمی ساترا، امکان پخش این سریال وجود ندارد و دلیل را فقدان تأییدیه صیانت برای تینا پاکروان عنوان کردند. در نهایت، قسمت اول سریال پخش شد، ولی جنجال ها همچنان ادامه داشت.
نشان دادن رقص و پایکوبی مختلط
پس از پخش قسمت نخست، گروهی آغاز به اعتراض کردند که چرا رقص و پایکوبی مختلط در این برنامه به تصویر کشیده شده است. علی مطهری این موضوع را مطرح کرد که چرا تینا پاکروان سریالی را ساخته که در آن رقص مختلط وجود دارد، در حالی که این کشور اسلامی است. همچنین، یاسر خلیلی، مدیرکل حقوقی ستاد امر به نهی از منکر، از طرح شکایتی از فیلیمو به خاطر برخی از سکانس های تاسیان خبر داد.
نشان دادن مشروبات الکلی و ترویج زندگی اشرافی
پس از نمایش قسمت اول و صحنه های مربوط به نوشیدن مشروبات الکلی، جنجال های بیشتری پیرامون تاسیان به وجود آمد مبنی بر اینکه چرا در یک فیلم ایرانی مشروب به راحتی به نمایش گذاشته شده است. کاربران در توییت های هماهنگ علیه این سریال حمله کردند و گفتند که تاسیان به جز رقص مختلط، مشروبات را نیز به بینندگان خود نشان می دهد.
محمود گبرلو یکی از منتقدانی بود که از تاسیان دفاع کرد و نوشت: «چرا باید در شرایطی که سریال تاریخی هنوز به پایان نرسیده، درباره آن قضاوت کرد؟ به احتمال زیاد، پاکروان قصد داشته است تا فضای اجتماعی را در میان روشنفکران، سرمایه داران و عموم افراد به تصویر بکشد و در این راستا، ناچار به نمایش بی حجابی، مشروبات الکلی و رقص مختلط بوده است. مشروب در آن زمان در میان اقشار مختلف جامعه رایج بوده است. بنابراین، باید اجازه بدهند که سریال به طور کامل دیده شود و سپس به ارزیابی بپردازند.»
حجاب زنان در تاسیان
بعد از نمایش قسمت اول، اعتراضاتی نسبت به حجاب زنان به وجود آمد مبنی بر اینکه چرا موهای زنان به طور کامل پوشیده نیست و از کلاه گیس استفاده شده است. تینا پاکروان در پاسخ به این نقد، گفت: «آیا می توانیم بگوییم که ۵۰ سال پیش و قبل از انقلاب، همه زنان در خیابان حجاب کامل داشتند؟ نتیجه این نوع رویکرد، سریال های تلویزیونی است که حتی اشرف پهلوی نیز در آن ها حجاب کامل دارد! در این حالت، مخاطب این نوع روایت را رد خواهد کرد.»
آیا ساواک در تاسیان تطهیر می شود؟
با شروع قسمت دوم و دستگیری امیر توسط نیروهای امنیتی، نام ساواک به میان آمد و این موضوع جنجال برانگیز شد. پس از پیوستن امیر به این سازمان به خاطر عشقش به شیرین و ماجرای بازداشت دختر، انتقادات به تاسیان افزایش یافت. برخی رسانه ها و کاربران فضای مجازی معتقدند که تینا پاکروان در اثر جدیدش در حال سفیدسازی و توجیه اقدامات ساواک است. در حالی که آنچه تا کنون از ساواک به ما منتقل شده است، عمدتاً مربوط به فجایع کمیته مشترک بوده و این سازمان بخش های دیگری نیز داشته است، از جمله تشکیلات ضدجاسوسی که پس از انقلاب به طور کامل حفظ شد.
آیا سریال تاسیان بدون مجوز تولید شده است؟
ساترا در بیانیه ای اعلام کرد که سریال جدید تینا پاکروان موفق به اخذ مجوزهای لازم نشده و به همین دلیل توقیف شده است. این کارگردان در واکنش به این بیانیه گفت: «من نمی فهمم چرا باید تحت نظارتی نمایندگی فعالیت کنیم که در واقع رقیب ما به حساب می آید. چرا شبکه نمایش خانگی باید زیر نظر ساترا فعالیت کند؟ من و آقای اسدزاده 17 ماه است که با رفت و آمد به این سازمان، طرح مان را تصویب کرده ایم. بنابراین، چرا این روند باید به توقیف منتهی شود؟ ساترا زیرمجموعه تلویزیون است و می خواهد با ما مانند رفتارهای تلویزیونی برخورد کند. به طور طبیعی، بخشی از تولیدات شبکه خانگی رقیب تلویزیون هستند و ساترا تمایلی به حمایت از آنها ندارد. این فرآیند باید تغییر کند، زیرا رقیب نمی تواند ناظر مناسبی باشد.» در کشوری که بدون مجوز نمی توان تجهیزات و دوربین فیلمبرداری را جابه جا کرد، چگونه امکان دارد یک فیلم بدون مجوز از نهادهای مربوطه در مکان هایی مانند دانشکده ادبیات دانشگاه تهران یا کافه نادری و انیستیتو گوته ساخته شود؟
تحریف تاریخی جلال آل احمد
در یکی از سکانس های این سریال، زمانی که شیرین و مریم درباره شب های شعر گوته صحبت می کنند، نام آل احمد به عنوان سخنران یکی از این شب ها ذکر می شود. پس از آن، حاشیه ای جدید به وجود آمد مبنی بر اینکه چرا تینا پاکروان تاریخ را به نوعی تحریف کرده است، زیرا زمان ساخت فیلم ۱۳۵۶ بوده، در حالی که جلال آل احمد در سال ۱۳۴۸ درگذشته است. تینا پاکروان در پاسخ به این انتقاد گفت: «اظهارات این افراد نشان دهنده بی سوادی یا غرض ورزی است. آن ها حتی تفاوت جلال آل احمد و برادرش را نمی دانند و تحقیق نمی کنند که شمس آل احمد سخنران شب سوم گوته بوده است و حتی از ده شب شعر به عنوان میتینگ بیضایی یاد می کنند.»
دفاع روزنامه ها و منتقدین و سایر بازیگران از تاسیان
پس از اخبار توقیف این سریال، روزنامه ایران در مطلبی از آن دفاع کرد و نوشت: «عشق و وطن دوستی مضامین اصلی تاسیان هستند و مخاطبان آن از تمامی طبقات اجتماعی بوده که به نحو جذابی، ایران دهه 50 را به عنوان پس زمینه یک روایت عاشقانه ارائه کرده است.»
کانون صنفی تهیه کنندگان نیز در بیانیه ای به توقیف این سریال واکنش نشان داد و در بخشی از بیانیه آمده است: «برای رضای خدا هم که شده، از نگرش قیم مابانه و اعمال سلیقه فردی در حوزه فرهنگ بکاهید و در پی افزودن آلام نباشید.»
از سویی دیگر، مسعود فراستی نیز با انتشار ویدیویی در فضای مجازی به توقیف تاسیان موضع تندی گرفت و گفت: «ممنوعیت جلوی یک سریال تاریخی معتبر را می گیرد تا مبادا سایر آثار بی ارزش دیده نشود.» هوتن شکیبا نیز با انتشار پستی در اینستاگرام نسبت به این توقیف ها و هجمه ها اعتراض کرد و نوشت: «نترسید، این فقط یک سریاله.» لاله مرزبان، بازیگر سریال آبان هم در حمایت از تاسیان پستی در اینستاگرام منتشر کرد و نوشت: «امیدوارم مشکلات تاسیان که نتیجه تلاش های یک تیم است، هر چه زودتر حل شود.»
جبلی، رئیس صدا و سیما نیز درباره تاسیان بیان کرد: «تا وقتی که پاسخ رسمی استعلام نیامده است، این پلتفرم باید مختصراً در انتظار بماند تا جواب استعلام صیانت مشخص شود و سپس اقدام کند. این موارد بخشی از روال های جاری بین ساترا و تهیه کنندگان هستند و امیدوارم ان شاالله همه به آن پایبند بمانند.»