این نوع دندان در بسیاری از افراد به صورت نهفته باقی می‌ماند و ممکن است پس از گذشت سال‌ها مشکلاتی برای فرد به وجود آورد. به عنوان مثال، عفونت دندان‌های نزدیک ممکن است به این دندان نهفته منتقل شود و در نتیجه درد و علائم ناخوشایندی را ایجاد کند. در چنین حالتی، ممکن است تصور شود که رویش دندان عقل در سنین بالا رخ داده است، در حالی که این تصور صحیح نیست و رشد دندان عقل معمولاً در سنین بالای ۳۰ سال صورت نمی‌گیرد.
چگونه بفهمیم که دندان عقل داریم؟
همان‌طور که اشاره شد، دندان عقل سومین دندان آسیای بزرگ است و اگر در فک شما وجود داشته باشد، نشان‌دهنده وجود دندان عقل است. در برخی موارد ممکن است دندان عقل به صورت نهفته یا نیمه نهفته باقی بماند، به طوری که یا تمام دندان یا بخش عمده‌ای از آن ظاهر نشده است. در صورتی که دندان به طور کامل نهفته باشد، پاسخ به این پرسش که از کجا بفهمیم دندان عقل داریم، را باید از دندان‌پزشک خود بپرسید. با انجام تصویربرداری و معاینه‌ای که دندان‌پزشک انجام می‌دهد، او به شما وضعیت دندان عقل را گزارش خواهد کرد و وظیفه شما را مشخص خواهد کرد.
آیا دندان عقل پایین است یا بالا؟
یکی دیگر از سوالات متداول در رابطه با دندان عقل این است که آیا دندان عقل پایین است یا بالا. برخی افراد بر این باورند که تنها یک دندان عقل در فک انسان وجود دارد. واقعیت آن است که در هر سمت فک، هم در قسمت بالا و هم در قسمت پایین، یک دندان عقل رشد می‌کند؛ بنابراین در مجموع شما ۴ دندان عقل خواهید داشت.
آیا نیاز به کشیدن دندان عقل همیشگی است؟
تا زمانی که فضای کافی برای رویش دندان عقل وجود داشته باشد، نیازی به کشیدن آن نیست؛ مگر اینکه به دلایل ارتودنسی و مطابق نظر متخصص برای ایجاد فضای بیشتر در قسمت‌های خلفی فک، ضرورت کشیدن دندان عقل وجود داشته باشد.
گاهی اوقات ادعا می‌شود که عدم کشیدن دندان عقل موجب بی‌نظمی در ردیف دندان‌ها می‌شود. اما باید به این نکته توجه داشت که شواهد علمی تاییدکننده این ادعا وجود ندارد و به طور کلی بی‌نظمی در ردیف دندان‌ها ناشی از رشد تدریجی استخوان فک است که در طول عمر ادامه می‌یابد.
اگر دندان عقل به صورت نهفته یا نیمه نهفته در استخوان فک باقی بماند، احتمال فشاری به دندان‌های مجاور افزایش یافته و دردهایی در ناحیه مفصل فک، گوش، چشم و سایر نقاط صورت ایجاد می‌شود. برای جلوگیری از بروز چنین دردهایی، مشاوره با دندان‌پزشک و شاید کشیدن دندان‌های عقل امری ضروری است.
اگرچه دندان عقل از نظر جویدن یا زیبایی خیلی قابل توجه نیست، اما با پیشرفت‌های علمی و استفاده از فناوری‌های نوین، می‌توان از این دندان‌ها به عنوان دندان‌های ذخیره در زمان فقدان سایر دندان‌ها (مانند ایمپلنت کردن) و حتی به عنوان منبعی برای برداشت سلول‌های بنیادی بهره برد.
چگونه بفهمیم که به کشیدن دندان عقل نیاز داریم؟
باید دقت کنید که اگر دندان عقل قصد رویش و خروج از لثه را داشته باشد، معمولاً این اتفاق پیش از ۲۰ سالگی می‌افتد؛ بنابراین اگر تا این سن دندان عقل شما در نیامده است، ضرورت دارد که برای معاینه به دندان‌پزشک مراجعه کنید.
در طرف دیگر، اگر مسیر رشد دندان عقل به دلایل مختلف عوض شده و به صورت افقی رشد کند، ممکن است به ریشه دندان‌های مجاور آسیب بزند. برای جلوگیری از این وضعیت لازم است که عکس رادیوگرافی از دندان عقل تهیه شود تا از رویش صحیح آن اطمینان حاصل شود. پیشنهاد می‌شود که دندان عقل در حدود ۲۰ سالگی کشیده شود و این عمل در سنین بالای ۴۰ سال توصیه نمی‌شود.
کشیدن دندان عقل در سنین بالا با چه مشکلاتی همراه است؟
با افزایش سن، ریشه‌ها ضخیم‌تر می‌شوند (به اصطلاح فک‌جوش شدن دندان عقل) و همچنین انعطاف‌پذیری استخوان کاهش می‌یابد، که این مسائل کشیدن دندان را به چالشی سخت‌تر تبدیل می‌کند.
بهبودی محل کشیدن دندان و پر شدن فضای خالی دندان عقل در سنین بالاتر سخت‌تر یا زمان‌برتر خواهد بود. همچنین احتمال شکستگی استخوان فک در افراد سالخورده طی عمل جراحی دندان عقل وجود دارد و این دسته از افراد به دلیل شرایط سنی و درمان‌های پزشکی (همچون داروهای قلبی ـ ریوی) تحمل کمتری نسبت به جوان‌ترها خواهند داشت.
مواردی که مانع کشیدن دندان عقل می‌شود چیست؟
سن بالا (معمولاً بیشتر از ۴۰ سال)؛
چنانچه امکان آسیب به بافت‌های مجاور مانند عصب دندانی تحتانی وجود داشته باشد؛
مدفون شدن کامل دندان عقل در استخوان به گونه‌ای که هیچ آسیبی به محیط اطراف نزند و البته بهتر است هر یک یا دو سال یک بار وضعیت آن بررسی شود؛
افرادی که دارای نقص یا ضعف در سیستم ایمنی هستند و بیماری‌های قلبی و عروقی و انعقادی دارند.
در نهایت باید خاطرنشان کرد که تصمیم نهایی در همه این موارد بهتر است بر اساس نظر دندان‌پزشک اتخاذ شود.
رادیوگرافی اولیه نشان‌دهنده رویش کامل دندان‌های عقل در سمت راست تصویر و عدم نیاز آنها به کشیدن است. در سمت چپ، دندان‌های عقل به دلیل کمبود فضا و عدم رویش کامل، پیش‌تر کشیده شده‌اند.