انیمیشن «من هبه زقوت هستم» که به کارگردانی زیبا ارژنگ در مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی تولید شده، داستان یک هنرمند فلسطینی را به تصویر میکشد.
، زیبا ارژنگ در مورد موضوع این انیمیشن اظهار داشت: این اثر بر اساس نقاشیهای یک هنرمند زن فلسطینی ساخته میشود. هبه زقوت، یک نقاش و هنرمند با ریشههای فلسطینی، در غزه زندگی میکرد و در حملات شدید اسرائیل به غزه در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۳ به همراه دو فرزندش جان باخت. در این حادثه، تمامی تابلوهای او به آتش کشیده و از بین رفتند.
وی اضافه کرد: روایت زندگی هبه زقوت از طریق تابلوهایی که او خلق کرده نقل میشود، به طوری که هر یک از این آثار، جان میگیرد و ما را با بخشهایی از زندگی او آشنا میسازد. هبه زقوت تنها سه هفته پیش از قتلش، ویدئویی از آثارش برای یکی از گالریها در قدس ارسال کرد و درخواست برپایی نمایشگاهی از تابلوهایش در سرزمین اشغالی پدریاش، یعنی قدس را داشت. در طول داستان، آثار این هنرمند به همراه گالریدار مشاهده میشود.
ارژنگ درباره چگونگی شکلگیری ایده و انگیزهاش برای پرداختن به این موضوع گفت: مثل بسیاری از مردم اخبار روز ایران و تحولات جهانی را دنبال میکنم و همواره تماشای جنگ در کشورهای مختلف برایم تلخ و دردناک بوده است. اما آنچه بیش از همه آزاردهنده است، قتل زنان و کودکانی است که در پیگیری زندگی روزمرهشان بیخبر از جنگ، به آن دچار میشوند. آمار کشتهشدگان فلسطینیها در غزه بسیار وحشتناک است؛ از اکتبر گذشته تا کنون، ۳۴ هزار نفر در غزه بیگناه جان باختهاند که ۶۹ درصد از آنان زنان و کودکان بودهاند.
این کارگردان ادامه داد: در اخبار سال گذشته خبر شهادت چندین هنرمند فلسطینی را شنیدم که هبه زقوت یکی از آنان بود. نقاشیهای او سرشار از زندگی و روح بودند. آثارش از غزه، با ساختمانهای رنگارنگ و شاداب در زیر آتشبازیهای آسمان شب، کبوترهای سفید و زنانی با لباسهای محلی فلسطینی، توجه من را جلب کرد و به تحقیق در مورد او پرداختم. پس از دریافت خبر سوختن تمام تابلوهای این هنرمند، به خود گفتم میخواهم با ساخت این انیمیشن، دنیای نقاشیهای او را دوباره زنده کنم.
ارژنگ در پاسخ به این سوال درباره نسبت بین نگاه هنری و ایدئولوژیک در پرداخت به موضوع هبه زقوت، تصریح کرد: چون روایت داستان بر اساس نقوش تابلوهای نقاشی انجام میشود، بهدنبال ارائه فرمهای نوین برای بیان داستان بودهام. در انیمیشنهای قبلیام مانند «خورشید آسمان، خورشید کاشی» و «محراب آرامش»، با استفاده از نقوش و طرحها، داستانها را روایت کردهام. در انیمیشن «شهر من سردشت» نیز که ترکیبی از فیلم زنده و نقاشیهای روی گبه است، داستان جنگ به تصویر کشیده میشود.
وی افزود: هبه زقوت فارغالتحصیل دانشگاه هنرهای زیبای غزه بود و درس نقاشی خوانده بود. با توجه به اینکه این اثر بر اساس آثار او ساخته میشود، بدون هیچتردیدی جنبههای هنری آن برجستهتر از دیگر جنبهها خواهد بود. شخصاً به ساخت آثار با پیامهای شعاری تمایلی ندارم، اما میدانم که احساسات و نظرات شخصیام درباره تنفر از جنگ و کشتار زنان و کودکان بیدفاع ناگزیر در اثر منعکس میشود.
کارگردان انیمیشن «من هبه زقوت هستم» گفت: این اثر انیمیشن دوب بعدی حدوداً در مدت هفت دقیقه روایت میشود و تولید آن یک سال به طول خواهد انجامید. در حال حاضر نیز در مرحله پیشتولید این انیمیشن هستم.
ارژنگ در مورد همکاری با مرکز گسترش بیان کرد: همکاری با مرکز گسترش یکی از بهترین اتفاقات زندگی هنری من بوده است. حمایتهای این مرکز از نظر مالی، همچنین راهنماییهای علمی از سوی استادان شورای انیمیشن و نیز اطلاعرسانی، برای من بسیار سودمند و ارزشمند بوده است. مراکزی که در ایران از ساخت انیمیشنهای کوتاه هنری حمایت میکنند، به تعداد انگشتان یک دست نمیرسند و بدون شک مرکز گسترش یکی از مهمترین حامیان این حوزه است.
همچنین قبلاً انیمیشن کوتاه «خورشید آسمان، خورشید کاشی» را با حمایت این مرکز تولید کردهام که در ۶۴ جشنواره بینالمللی حضور داشت و جوایز متعددی کسب کرده است.
زیبا ارژنگ در پایان با اشاره به وضعیت کنونی انیمیشن خاطرنشان کرد: در دهه گذشته انیمیشنهای کوتاه هنری ایران به رشد چشمگیری دست یافته که این امر بهویژه مدیون حمایتهای مرکز گسترش و در درجه دوم کانون پرورش فکری است. مشاهده موفقیت فیلمهای کوتاه هنری در جشنوارههای معتبر جهانی همواره مایه خوشحالی و امیدواری است، اما نگرانی من شنیدن خبرهایی در مورد قطع ارتباط تولید انیمیشن از فعالیتهای مرکز گسترش است که امیدوارم حقیقت نداشته باشد. این که تنها تولیدکننده انیمیشن در ایران بنیاد پویانمایی باشد، موضوعی عجیبی است. تأسیس بنیادی برای انیمیشن ایران یک خبر فوقالعاده است، اما مراکزی که از تولید انیمیشنهای کوتاه هنری حمایت میکنند به شدت محدودند. امیدوارم این تعداد کمتر نشود و حمایتهای مرکز گسترش به عنوان برترین حامی در زمینه تولید انیمیشنهای کوتاه هنری ادامه یابد.
