فصلهای گرم به ما نزدیک شدهاند. در کرمانشاه در ساعت ۸ صبح روز ۲۰ خردادماه، دما به ۲۲ درجه رسیده و در اوج گرما ممکن است تا ۴۰ درجه یا حتی بیشتر افزایش یابد. در این شرایط، همه بهدنبال راهی برای خنک شدن و خلاصی از این گرما هستند. یکی از موضوعاتی که با افزایش دما اهمیت مییابد، رژیم غذایی است و این سؤال مطرح میشود که چه چیزهایی باید مصرف شود و از چه چیزی باید پرهیز کرد؟ چه هوای سرد باشد و چه گرم، بدن انسان همواره در تلاش است دمای خود را نزدیک به ۳۰ درجه حفظ کند. در زمان گرما، بدن از طریق تعریق سعی در کاهش دما دارد.
بهطور معمول، زمانیکه گرمای شدید وجود دارد، تمایل و اشتها برای غذا کم میشود، با این حال رعایت اصول تغذیه صحیح همواره ضروری است. مریم شیرمستی، کارشناس تغذیه و رژیم درمان، در رابطه با رژیم غذایی در هوای گرم اظهار داشت: با افزایش دما، تعریق نیز به طرز قابل توجهی افزایش مییابد.
او افزود: تعریقهایی که سبب ایجاد شوره روی پوست میشوند، نشاندهنده افزایش دفع سدیم بوده و در این موارد لازم است مصرف نمک همراه با آب و سایر مایعات مورد توجه قرار گیرد؛ بدین ترتیب از افت فشار و کسری سدیم جلوگیری میشود. برای این منظور، استفاده از موادی مانند گوجهفرنگی، گوجهسبز و خیار توصیه میگردد.
متخصص تغذیه و رژیم درمان در خصوص نحوه مصرف شربتها در فصل گرما، به این نکته اشاره کرد که میزان شیرینی در شربتهای مصرفی باید کاهش یابد، زیرا قند و مواد شیرین ممکن است به بروز کمآبی در بدن منجر شود.
او بر پرهیز از شربتهای مصنوعی و تولید کارخانهای تأکید کرد و گفت: شربتهای طبیعی مانند آلوبالو با وجود آنتیاکسیدانها، با شیرینی کم میتوانند عطش را کاهش دهند و بهخصوص با افزودن ۲ قاشق عرق کاسنی در خستگی و کاهش دما مؤثر واقع شوند.
شیرمستی ادامه داد: در فصل گرما، نیاز به جذب آب و مایعات باید افزایش یابد، به همین دلیل لازم است از نوشیدنیهای بسیار سرد و یخی پرهیز کرد، چرا که چنین نوشیدنیهایی علاوه بر کاهش جذب مایعات، به دستگاه گوارش و حتی کبد نیز آسیب میزنند.
او مصرف سالادها، سبزیجات، گوجهفرنگی، خیار و کاهو و بهطور کلی خوراکیهایی با فیبر بالا در روزهای گرم را تأکید کرد و افزود: فیبر در معده مانند اسفنج عمل میکند و به ایجاد و نگهداری تدریجی آب کمک میکند.
متخصص تغذیه و رژیم درمان همچنین بر حفظ تعادل در مصرف مایعات تأکید کرد و گفت: نوشیدن آب و مایعات طبیعی در دمای مناسب، در کنار افزایش مصرف فیبر به شادابی پوست و دفع سموم کمک میکند.
وی به مصرف آبمیوههای طبیعی مانند آب سیب، آب هویج و آب طالبی اشاره کرد و یادآور شد: در این روزهای گرم، میتوان از خاکشیر و تخم شربتی با قند کم بهعنوان یک نوشیدنی خنک بهره برد تا خاصیت ضدگرمازدگی و خنککنندگی بدن را داشته باشد.
شیرمستی بر اهمیت مصرف دوغ، بهخصوص برای کودکان تأکید کرده و افزود: کودکانی که در روزهای گرم به اسهال یا تعریق زیاد مبتلا میشوند، میتوانند با مصرف دوغ آب و مایعات بدن خود را تأمین کنند.
وی همچنین در مورد نوشیدنیهایی که در فصل گرما باید از آنها اجتناب کرد، توضیح داد که نوشیدنیهای مدر مانند قهوه و چای بهتر است مصرف نشود.
شیرمستی خاطرنشان کرد: اینکه در تابستان بهجای آب از میوه (مثل هندوانه) استفاده شود؛ نادرست است؛ زیرا اگرچه میوهها دارای آب هستند، اما قند آنها نیز بالاست و بیشازحد مصرف آنها میتواند کالری اضافی به بدن وارد کرده و باعث چاقی شود.
او با تأکید بر مصرف میوههای خنک در روزهای گرم، به مصرف شاهتوت، توتفرنگی و هندوانه تأکید کرد و گفت که استفاده از میوههای گرم مانند موز و خربزه باید محدود شود، چرا که این میوهها علاوه بر شیرینی، باعث افزایش نیاز به آب بدن میشوند.
متخصص تغذیه و رژیم درمان در خصوص میانوعدهها با توجه به طول روز، بیان کرد: در این روزها بهتر است میانوعدههای شیرین مانند کیکها در حد اعتدال مصرف شود و بیشتر بر استفاده از خوراکیهای سالم مثل نان ماست، نان پنیر با خیار، گوجه و سبزی، کاهو سکنجبین و آب دوغ خیار تأکید شود.
در پایان، او گفت: بهطور کلی در فصل گرما باید تلاش کرد از شیرینیها، ادویهها و فستفودها کمتر استفاده شود و توجه ویژهای به قهوه و چای غلیظ داشت و به سمت غذاهای با طبع خنک حرکت کرد.
