براساس گزارش خبرآنلاین با استناد به ایسنا، دولت بایدن در حال پیگیری برخی توافقات با عربستان سعودی است که مقامات آمریکایی آن را یک پیشرفت به سوی یک توافق سهجانبه با رژیم صهیونیستی میدانند. این توافق شامل منافع فراوانی برای عربستان سعودی و همچنین تعهدات تازهای با ریسک بالا برای آمریکا است. با این حال، به نظر نمیرسد رژیم صهیونیستی با شروط عربستان برای عادیسازی روابط موافقت کند، بنابراین هر توافقی که دولت بایدن با ریاض منعقد کند، بعید به نظر میرسد که به مرحله اجرایی برسد.
در یادداشتی که در روزنامه واشنگتنپست منتشر شده، به نقل از آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا آمده است که او در یکی از جلسات استماع کنگره به شایعات پیرامون توافقات امنیتی میان آمریکا و عربستان سعودی پاسخ مثبت داده است. بلینکن در کمیسیون تخصیص بودجه مجلس نمایندگان اعلام کرد که این توافقات «به مراحل نهایی نزدیک میشوند». به نظر میرسد این توافقات، آمریکا را متعهد به حمایت از عربستان سعودی در صورت وقوع حملات به این کشور مینماید و همچنین تسلیحات پیشرفتهای از آمریکا به ریاض تحویل میدهد. به علاوه، آمریکا قرار است به عربستان در طراحی برنامه هستهای کمک نماید و در عوض، عربستان سعودی موافقت میکند که روابط خود را با اسرائیل عادیسازی کند.
بلینکن به این نکته اشاره کرد که عربستان سعودی تا زمانی که رژیم صهیونیستی خواستههایش را به انجام نرساند، هیچ دستاوردی از توافقات را عملی نخواهد کرد. او گفت: «عربستان سعودی بهوضوح اظهار کرده که حتی با تکمیل شدن توافقات بین ما، آنها باید قبل از هر چیز شاهد دو واقعیت باشند؛ باید آرامش در غزه برقرار شود و یک راه حل عملی برای تشکیل کشور فلسطین وجود داشته باشد.»
با توجه به اینکه غزه در شرایط جنگی قرار دارد و به نظر میرسد بحران فعلی ادامهدار باشد، این موضوع میتواند بر شتاب این روند تأثیر بگذارد. همچنین درباره «راهی عملی برای تشکیل کشور فلسطین»، لازم به ذکر است که «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی بهصراحت با چنین پیشنهادی مخالف است. بهعلاوه، بسیاری از ساکنان سرزمینهای اشغالی نیز نظر مساعدی نسبت به این طرح ندارند.
به گزارش این یادداشت، استقبال «فیصل بن فرحان» وزیر خارجه عربستان از «آنتونی بلینکن» وزیر امور خارجه آمریکا در تاریخ ۵ فوریه ۲۰۲۴ در ریاض صورت گرفته است.
وزیر خارجه آمریکا در جلسه استماعی که در کمیته روابط خارجی سنا داشت، در پاسخ به سؤال سناتور «کریس مورفی» درباره شتاب در مذاکرات، اظهار داشت که دولت نمیخواهد فرصت را از دست بدهد و بهدنبال نهایی کردن توافق بخش عربستان با هدف افزایش فشار بر کابینه فعلی یا آینده رژیم صهیونیستی است تا برنامهای عملی برای ایجاد کشور فلسطین ارائه کند.
بلینکن تأکید کرد که اسرائیل باید تصمیم بگیرد که آیا مایل است پیش برود و از فرصتی بهرهبرداری کند که طی مدتها در پی آن بوده است؛ یعنی عادیسازی روابط با کشورهای منطقه.
در ادامه یادداشت ذکر شده، مورفی در بحثی گفت که او بر این باور است که پیشرفتی فقط در راستای توافق با عربستان سعودی ایده خوبی نخواهد بود، چراکه «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان نمیتواند بهعنوان یک شریک امنیتی قابلاعتماد برای آمریکا به شمار آید.
مورفی در سخنانش افزود که مستقل از مفاد توافق، همچنان این برداشت وجود دارد که نمیتوان به سخنان محمد بن سلمان اعتماد کرد.
این سناتور آمریکایی همچنین تأکید کرد: تا زمانی که عربستان سعودی روابطش با تلآویو به حالت عادی درنیاید، کنگره نمیتواند «مقدسترین تعهد ما در زمینه امنیت ملی را به رژیمی سرکوبگر و مستبد واگذار کند» و بدون رضایت سنا، این توافقات را نمیتوان به اجرا درآورد.
بایدن از لحظهای که از وعده انتخاباتی خود در سال ۲۰۲۰ در خصوص تحقیر ولیعهد سعودی گذشت، تلاش کرده است که روابط نزدیکتری با بن سلمان برقرار کند. اما ناظران سعودی میگویند که دولت او به دلایل خاصی عجله در توافقات با عربستان دارد؛ مثلاً «ملک سلمان»، پادشاه سعودی و پدر بن سلمان، اکنون ۸۸ سال دارد و در شرایط بیماری به سر میبرد و لذا بهبود روابط با جانشینش، بهنظر گام عملی و منطقی میرسد.
در سوی دیگر، سیاستهای انتخاباتی نیز امکان دارد در این زمینه تأثیرگذار باشد. «سایمون هندرسون» از اندیشکده واشنگتن در خصوص خلیج فارس و انرژی بیان کرده است که دولت به دنبال این است که توجیهی منطقی برای استراتژی خود در غزه و همچنین رویکردی وسیعتر در منطقه بیابد.
بر اساس گزارش واشنگتنپست، دولت آمریکا در تلاش است این توافقها را نهایی کند، گرچه میداند که به نتایج مطلوبی نخواهد رسید و از این طریق تنها ابزار فشار خود در برابر ریاض را برای حل مسائل دیگر ایالات متحده از دست میدهد. این امر بهایی سنگین برای اقدامی در جهت روابط عمومی محسوب میشود، بهویژه زمانی که سعودیها میدانند که ملزم به اجرای تعهدات خود در توافق نخواهند بود. با این حال، بلینکن با حمایتی بیتزلزل از این طرح، بر این نکته تأکید میکند که بایدن خواهان اجرایی کردن این توافقها به هر قیمتی است.
به نقل از این روزنامه، دولت «دونالد ترامپ» توانست توافق عادیسازی روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی (توافق ابراهیم) را به ثمر برساند، زیرا تمام طرفین به مسئله تشکیل کشور فلسطین توجهی نکردند. اما پس از عملیات «طوفان الاقصی» که گروه حماس علیه رژیم صهیونیستی در ۷ اکتبر انجام داد، و جنگ غزه آغاز شد، چنین توافقهایی اکنون غیرممکن به نظر میرسد و بدینسان، شرایط عادیسازی روابط با کشورهای دیگر نیز دشوار شده است: «تظاهر به چیزی غیر از این برای بن سلمان که بهدنبال معامله قرن است، منطقی به نظر میرسد، اما برای منافع آمریکا معنایی ندارد.»
۳۱۰۳۱۰
