محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به همراه گروهی از معاونان و مدیران خود در نشستی دوستانه با خبرنگاران، عکاسان و فعالان عرصه رسانه حضور یافت و به پرسش‌ها و درخواست‌های آنها در زمینه حمایت از خبرنگاران، شفافیت در فضای فرهنگی و هنری، و همچنین مسائل مرتبط با سینما، تئاتر، موسیقی و هنرهای تجسمی و وضعیت هنرمندان و احکام صادره برای آنها پاسخ داد.
به گزارش «انتخاب»، اسماعیلی در ابتدای سخنانش به خبرنگاران حوزه‌های «فرهنگ و هنر» و «دولت» اشاره کرد و گفت: هرگز از بودن در کنار شما خسته نمی‌شوم. پاسخگویی به خبرنگاران نشان‌دهنده احترامی است که برای کار باارزش شما قائل هستم و این مسئولیت حداقل کاری است که یک مقام دولتی باید انجام دهد؛ زیرا مسئول به طور طبیعی باید محل سوال و پاسخگویی باشد و ما فرصتی داریم تا به فعالیت‌های خود پاسخ دهیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: من هیچ تجربه ناخوشایندی با اصحاب رسانه نداشته‌ام؛ همانطور که دوستان گفته‌اند، همواره جلسات خوبی داشته‌ایم. ممکن است در برخی مواقع نقدهایی موجود باشد، اما به‌طور کلی، همه خبرنگارانی که با آنها همکاری داشته‌ام، از بهترین دوستان فرهنگی و هنری من به شمار می‌آیند و هر یک از آنها برای من محترم‌اند و گرایش فکری آنها برایم اهمیتی ندارد. کار خبرنگاری شغل مقدسی است و لازم به ذکر است که شاید برخی نهادها به‌طور کامل به حقوق آنها احترام نمی‌گذارند و برای این موضوع متاسفیم. در هر حال می‌خواستم احساس خود را نسبت به کار خوب شما بیان کنم.
عملیاتی شدن ۸۵ تا ۹۰ درصد از برنامه‌هایمان
او در ادامه بر این نکته تأکید کرد که بسیاری از وعده‌هایی که در دوران وزارتش داده، به تحقق پیوسته‌اند و در این باره خاطرنشان ساخت: هنگام آغاز کار، یک برنامه اجرایی شامل حدود ۱۲۴ بند در وب‌سایت ما منتشر شد. اگر از من بپرسید که آیا موفقیت‌هایمان به چه میزان تحقق یافته، ممکن است برخی بگویند خودخواهی می‌کنم، اما باید بگویم که حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد از برنامه‌هایمان تحقق یافته است.
وزیر ارشاد به ذکر مثال‌هایی در این زمینه پرداخت و گفت: در برنامه اعلام کرده بودم که می‌خواهم مرجعیت فرهنگی ـ هنری به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بازگردد و درباره عدالت فرهنگی، مردمی‌سازی و اقتصاد فرهنگ و هنر صحبت کرده‌ایم. به همین منظور، کار در حوزه اقتصاد فرهنگ از سال ۱۴۰۰ آغاز شد که در آن زمان سهم فرهنگ از بودجه کشور حدود یک درصد بود و اکنون این سهم نزدیک به ۲.۹ درصد شده است که تغییر بزرگی به شمار می‌آید.
مسئولیت پذیرفته‌ایم و باید به وظایف‌مان عمل کنیم
اسماعیلی در بخشی از سخنانش در مورد ضرورت شفاف‌سازی به رسانه‌ها تأکید کرد: من وزیر شفافی هستم. گاهی دوستانم به من می‌گویند که برخی از اظهاراتتان موجب ایجاد انتظار می‌شود. به عنوان مثال، برای نخستین بار اعلام کردیم که بر اساس تبصره ۹ بند «ه»، شرکت‌ها و بانک‌های دولتی موظف هستند که یک درصد از هزینه‌های خود را به حوزه فرهنگ و هنر اختصاص دهند. ما همچنین گفتیم که صفی در مقابل مراکز اقتصادی ایجاد نکنید؛ ضمن اینکه مقرر شد ۵۰ درصد از این مبلغ به صندوق هنر واریز شود و ما آن را به طرح‌های خود اختصاص می‌دهیم و یک کارگروه نیز تشکیل دادیم و به‌طور شفاف آیین‌نامه‌اش را در دولت تصویب کردیم که مجلس شورای اسلامی یک اشکال جزئی داشت که برطرف شد و کار آغاز شده است. بله، اعتبارات حوزه فرهنگ و هنر به طرز شگفت‌انگیزی ۱۰ تا ۲۰ برابر افزایش یافته است. ما این موارد را به اطلاع عموم می‌رسانیم. همچنین من قرار نیست برای همیشه وزیر ارشاد باشم، زیرا نمی‌دانیم که لحظه بعد چه وقوعی خواهد داشت.
اسماعیلی در ادامه به سفرهای استانی و شهرستانی‌اش اشاره کرد و ابراز داشت: تاکنون بیش از ۱۰۰ سفر شهرستانی و استانی داشته‌ام و تقریباً در تمام جاهایی که دعوت شده‌ام حاضر شدم. تمام پنج‌شنبه‌ها و جمعه‌ها همکاران گرانقدر خود را با خود به سفر برده‌ام. کار ما زمان مشخصی ندارد. من حتی در ساعت چهار صبح با همکارانم تماس می‌گیرم و کار می‌خواهم؛ چون معتقدم مانند یک ساعت شنی معکوس هستیم که زمان ما در حال به پایان رسیدن است. این فلسفه‌ای است که ما بر اساس آن کار می‌کنیم. البته این تلاش هزینه‌هایی هم دارد اما ما سعی می‌کنیم که درست کار کنیم. اگر مسئولیتی را به عهده گرفته‌ایم، باید بدانیم و به انجام وظایف خود بپردازیم.
تمرکز اصلی ما بر امنیت شغلی خبرنگاران است
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخشی دیگر از سخنانش به پرسش درباره حفظ امنیت شغلی خبرنگاران پاسخ داد و اظهار داشت: تمرکز ما به‌طور ویژه بر روی امنیت شغلی خبرنگاران است تا بتوانیم همه را شناسایی کنیم و کارت خبرنگاری و هویت شغلی به آنها ارائه دهیم. تمام نگرانی من در زمینه همین لایحه جامع رسانه‌ای است که من و همکارانم هشت ماه وقت بر روی آن گذاشتیم. تنها موضوع امنیت شغلی خبرنگاران برای من اهمیت دارد و سایر مسائل شاید برایم کم‌اهمیت‌تر باشد. این امر به نوعی مهم است که خبرنگاران احساس نکنند اگر دبیر سرویس‌شان ناراحت باشد، از کار بیکار خواهند شد و معاششان دچار مشکل می‌شود. این موارد برای من خط قرمز محسوب می‌شود. یا اینکه، به عنوان مثال، اگر یک مقام مسئول از ما ناخرسند باشد، نباید خبرنگار به دنبال شغل جدیدی برود. می‌خواهم بگویم که این مسائل برای من مهم هستند و حتماً پیگیر آن خواهیم بود. درباره هدیه خبرنگاران نیز باید بگویم که سال گذشته این هدیه برابر با ۳۰۰ هزار تومان بود و امسال به ۴۰۰ هزار تومان افزایش یافته و ما خواستار افزایش آن به پنج برابر، یعنی حدود دو میلیون تومان، شده‌ایم و این هدایا به هر یک از خبرنگارانی که در سامانه ثبت شده‌اند تعلق می‌گیرد.
تفاهم با آقای دکتر جبلی و دوستان‌شان
وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به وضعیت شبکه نمایش خانگی و تعامل وزارت ارشاد با صداوسیما اشاره کرد و گفت: هنگامی که به وزارت ارشاد پیوستم، آقای حسین انتظامی که از دوستان قدیم من هستند و برای ایشان ارادت ویژه‌ای دارم، اعلام کردند که ما این کار را مدتی است که تعطیل کرده‌ایم. گاهی شنیده‌ام که برخی می‌گویند این (شبکه نمایش خانگی) را واگذار کرده و رفته‌ایم. در حالی که موضوع شبکه نمایش خانگی در وزارت ارشاد از اواخر دولت قبل تعطیل شده بود و حتی مؤسسه آن نیز در سازمان سینمایی بسته شده بود. وقتی من به این سمت آمدم با این قضیه درگیر شدم و حتی نامه‌ای به خدمت رهبر عزیز انقلاب نوشتم و توضیح دادم. ایشان هم با بزرگواری جلسه‌ای را در دفتر خود برگزار کردند و ما نظرات خود را مطرح کردیم و مسیر تعاملی آغاز شد. امروز در شورای عالی به یک تقسیم کار رسیده‌ایم که از این تصمیم دو موضوع مستثنی شدند؛ یکی از آنها سریال‌ها بود به دلیل ماهیت این کار. شورایی تشکیل شده که دو نماینده از ما در آن عضویت دارند و من اکنون عین ماده را می‌خوانم: مسئولیت تنظیم‌گری، صدور مجوز و نظارت بر خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها، تبلیغات، کتاب و بازی‌های ویدئویی و مشابه آن به عهده وزارت ارشاد است و در حوزه صوت و تصویر نیز بر عهده وزارت مربوطه قرار دارد که این کاملاً شفاف است. حال با آقای دکتر جبلی و دوستان‌شان به یک تفاهم مشترک رسیدیم. منطقی است که یک حوزه واحد دارای دو مدعی باشد و در برخی شیوه‌ها هنوز در حال شفاف‌سازی مرزها هستیم و قواعد کار مشترک را تعیین می‌کنیم.
نباید به‌خاطر تخلف یک فرد، آسیب به یک فیلم یا مجموعه نمایشی وارد شود
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین به معاونان و مدیران خود تأکید کرد که باید تعامل بیشتری با رسانه‌ها و هنرمندان داشته باشند و در این زمینه تصریح کرد: به همه دوستان پیشکسوت می‌گویم که شما نماینده من هستید و هرگاه با مشکلی مواجه شدید، این شماره من است؛ حتماً مساله را با ما در میان بگذارید. ما در زمینه خدمت‌گزاری به اصحاب فرهنگ، هنر و رسانه هیچ مرزی را نمی‌شناسیم.
وی در همین راستا درباره کمک به چهره‌های پیشکسوت نیز بیان کرد: ما در حال حاضر بیش از ۱۰۰ فیلم در صف اکران و نمایش داریم. در زمان کرونا، سینماها مدتی تعطیل بودند و بدین ترتیب تأخیرهایی پیش آمد. من بارها اعلام کرده‌ام که به‌خاطر تخلف یک فرد، نباید فیلم یا مجموعه‌ای دچار آسیب شود. تهیه‌کننده‌ای که ۲۰ یا ۳۰ میلیارد تومان برای کار خود هزینه کرده است، چه گناهی دارد. مثلاً فیلم «گشت ارشاد ۳» با وجود مشکلاتش، ما مجوز آن را صادر کردیم. ما از این قبیل آثار متعدد داریم که اکنون نیز برخی از فیلم‌ها به همین شکل هستند.
خط قرمزهای ما شامل قانون و حجاب است
محمدمهدی اسماعیلی سپس ابراز کرد: من بسیار شفاف هستم. از همان آغاز ورودم، تأکید کردم که قانون و حجاب، که بخشی از آن هم در زمره قانون قرار دارد، خط قرمزهای ما هستند و بارها درخواست کردم، حتی از افرادی که دچار تخطی شده‌اند، خواهش کردم که برگردند. بر این باورم که هزاران چهره فرهنگی و هنری نباید به‌خاطر اعمال چند نفر، زندگیشان دچار مشکلات شود. فعالیت‌های موسیقایی هم در این مدت ناگهان متوقف شد و بنابراین چه کسی ضرر کرد؟ نوروز گذشته، ۴۰۰ هزار نفر در کشورهای همجوار ایران به اجراهای صحنه‌ای رفتند. امسال ما این فضا را مدیریت کردیم و یک میلیون نفر در همین کشور ایران در این دوره به اجراهای صحنه‌ای رفتند و این چرخه دوباره به جریان افتاد. لذا من معتقدم که در زمینه فرهنگ و هنر، باید با حداقل اقدامات سلبی مواجه شویم. به فیلم‌ها نگاه کنید. به عنوان مثال، فیلم «فسیل» به عنوان آخرین فیلم پرفروش یک سال و نیم اخیر، بیش از ۵۸ میلیارد تومان فروش داشته است. اما اکنون در سینماتیکت می‌بینید که بیش از ۲۳۰ میلیارد تومان فروش کرده است. من نمی‌دانم رونق در عرصه فرهنگ و هنر به چه معنی است. گاهی مشاهده می‌کنم که دوستان نقدهای نادرستی مطرح می‌کنند، در حالی که نقد صحیح موجب رشد می‌شود.
روایت وزیر ارشاد از موضوع «تفریق» مانی حقیقی
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه با اشاره به عدم اکران برخی آثار سینمایی و پخش غیرقانونی فیلم «تفریق»، خاطرنشان کرد: برخی از این آثار در حال حاضر متقاضی اکران و نمایش نیستند. همچنین دیشب ساعت یک بامداد، آقای خزایی از لبنان به من پیامک دادند و گفتند که این فیلم ظاهراً منتشر شده و صداهایی از فردی که مسئول کار بوده، وجود دارد. این فیلم اکنون در اختیار ما نیست و پیش از نمایش، متعلق به خود تهیه‌کننده است؛ به این ترتیب، اساساً در اختیار سازمان سینمایی وزارت فرهنگ نیست که انتشار آن را بر عهده بگیرد. امروز با فناوری‌های نوین، حتی در مواقعی که خواهان هماهنگی فیلمی با سازمان سینمایی هستم، باید ابتدا با تهیه‌کننده هماهنگ کنم تا کدی جهت نمایش فیلم برای یک ساعت خاص دریافت کنم. به هر صورت برنامه ما همیشه حمایت از حوزه فرهنگ و هنر بوده است. بله، مشکلاتی هم وجود دارد، اما کوششمان در این است که حداقل مشکلات به خود آثار بر نگردد و سیاست ما نیز در همین راستا است.
اسماعیلی سپس تصریح کرد: در شبکه نمایش خانگی درست است که سریال‌ها در اختیار ما نیستند، اما به هرحال مسئولیت کلی حوزه فرهنگ و هنر با ماست و ما سیاست‌گذاری و مدیریت می‌کنیم. چه صداوسیما، ساترا و تمامی اعضای مجموعه‌ای که مسئولیت‌ها به عهده وزارت ارشاد است، باید تدابیر کلان حوزه نمایشی را لحاظ کنند. در این بخش نیز تأکید بر همین بوده است. مجموعه‌هایی نیز در حال حاضر هستند که برخی از بازیگرانشان در خارج از کشور تبدیل به اپوزیسیون ضدانقلاب شده‌اند، اما همچنان کارهایشان در حال پخش است و برای آنها منعی وجود ندارد. تدوین مجدد و اشکالات موجود، طبعاً سیاست دیگری را ایجاب می‌کند.
تلاش برای حفظ آرامش جامعه هنری علی‌رغم چالش‌ها
وزیر ارشاد در پایان در پاسخ به پرسش تاکید کرد: احکامی که برای هنرمندان صادر می‌شود، مربوط به دستگاه قضائی است و بر اساس تشخیص قاضی انجام می‌گیرد. نه من و نه رئیس قوه قضائیه نیز نمی‌تواند به قاضی بگوید چه حکمی را صادر کند؛ اما ما به پیگیری‌شان ادامه می‌دهیم. ما همچنین سعی کرده‌ایم با احکامی که قبلاً صادر شده و حاشیه‌هایی داشته، همکاری حداکثری داشته باشیم. علی‌رغم بی‌اعتنایی‌هایی که برخی از چهره‌های هنری نسبت به مردم و آرمان‌های آنها داشته‌اند، ما در تلاش هستیم که کاری کنیم که نزد جامعه هنری آسیبی وارد نشود و بالطبع، تمامی تلاش ما بر کم کردن مشکلات متمرکز بوده است.