چرا سرمایه‌گذاران بورس هنوز از بازار سرمایه بیزارند؟ در حالی که اخیراً به خاطر یک شایعه، موجی از مردم به سمت خرید طلا و سکه به بازار هجوم آورده‌اند و شاهد رشد تقاضا در این بخش هستیم، در مقابل، با وجود وعده‌ها و تصمیمات جدید از جانب دولت، بازار بورس همچنان در حالت سکون و حتی نزولی به سر می‌برد.
آخرین گزارش‌ها حاکی از آن است که شاخص کل بورس در روند نزولی خود در مرز ۲ میلیون واحد در حال نوسان است و هر لحظه ممکن است یک تغییر جزئی باعث افت آن به کانال یک میلیون و ۹۰۰ هزار واحد شود.
در این شرایط، سهامداران و فعالان بازار سرمایه به شدت نگران هستند. بهنام صمدی، کارشناس حوزه سرمایه‌گذاری، در واکنش به وضعیت بحرانی و کاهشی بورس در برابر تقاضا در بازارهای دیگر، اشاره کرد؛ شایعه ۱۳ صفر باعث شده تا مردم به سمت خرید طلا بروند، در حالی که فعالان خودرویی با روش‌های مختلف وجوه کلانی را بلوکه می‌کنند و سرمایه‌گذاران حوزه ارز دیجیتال با شیوه‌های جذاب‌تری در حال فعالیت هستند، در حالی که در بورس، با ۲ درصد افزایش، بر روی سهم‌ها و شاخص کل فشاری وارد شده و رئیس بورس از ورود سرمایه ابراز نگرانی می‌کند.
با این همه، در هفته گذشته و در روز سه‌شنبه، در زمانی که بازار سهام به حالت قرمز درآمده بود، شورای عالی بورس نشستی اضطراری تشکیل داد و رئیس کل بانک مرکزی در این نشست، وعده‌هایی برای حمایت از بازار سرمایه را مطرح کرد.
محمدرضا فرزین بعد از این جلسه به وضعیت نابسامان بورس اشاره کرده و از حمایت نظام بانکی از این بازار خبر داد. او همچنین به اقدامات جدید بانک مرکزی در راستای حمایت از بورس و سهامداران کوچک پرداخت و تمهیدات لازم این بانک برای تأمین مالی و تسریع طرح‌های توسعه‌ای شرکت‌های بورسی را بیان کرد.
بانک مرکزی ۳ اقدام کلیدی جهت حمایت از بورس را نیز اعلام کرده است: تضمین ۳۶۰ همت اوراق تأمین مالی توسط بانک‌های عامل برای انتشار اوراق تأمین مالی ریالی به منظور طرح‌های توسعه و تأمین سرمایه در گردش شرکت‌ها، ایجاد ۲ میلیارد یورو اوراق صکوک ارزی برای پروژه‌های توسعه‌ای شرکت‌ها به ویژه در حوزه پتروشیمی و معدن، و همچنین اعطای ۱.۵ میلیارد یورو وام ارزی به شرکت‌هایی که درآمد ارزی و طرح‌های زودبازده دارند تا بدین ترتیب به افزایش صادرات آن‌ها کمک شود.
با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهند که بورس به وضعیت اورژانسی و بحرانی رسیده است. این موضوع را از اظهارات اخیر مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار می‌توان به وضوح مشاهده کرد. او در جدیدترین اظهارات خود گفت: درست است که بازار سرمایه ما در حال حاضر به فضای اورژانسی وارد شده است، ولی باید این وضعیت بحرانی را با روش‌های مختلف احیا کنیم.
قادر معصومی‌خانقاه، کارشناس مذکور، تأکید کرد اگر قرار است تحولات مثبتی در بازار سرمایه به وجود آید، باید تغییراتی در عوامل بنیادی شرکت‌ها و شاخص‌های مربوط به آن‌ها به وقوع بپیوندد.
او اظهار داشت: اگر جریان نقدی به بازار وارد نشود، ممکن است این بازار با بحران‌های عمیق‌تری مواجه شود و در نتیجه تاب‌آوری آن نیز نه تنها بهبود نخواهد یافت بلکه بدتر خواهد شد.
مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار بیان داشت: ما به مباحث بنیادی اقتصادی اطمینان داریم و از کسری‌ها و عدم توازن‌های انرژی آگاهیم، اما این باره‌ها تکراری شده است.
او ادامه داد: به حقیقت، بازار سرمایه ما به فضاهای اورژانسی رسیده و نیاز به احیا دارد. این بحران‌ها در برخی کشورها از جمله چین و آمریکا نیز وجود داشته و آن‌ها موفق به مدیریت این وضعیت شده‌اند و باز هم خواهند توانست.
به گفته معصومی‌خانقاه، تحت شرایط قیمت‌گذاری دستوری، مجبور خواهیم شد به علت کاهش تولید، برای قیمت‌گذاری دستوری دو برابر سرمایه را به واردات اختصاص دهیم.
او افزود: اگر مشکلات اصلی در اقتصاد ما حل شود، نیازی به صندوق توسعه بازار نخواهیم داشت. با وجود اینکه به همه نکات بنیادی اعتقاد داریم، در بعضی از مقاطع لازم است که حاکمیت وارد عمل شده و منابع را به این بازار تزریق کند. بانک مرکزی با تعیین نرخ بهره به صورت مستقیم بر بازار سرمایه تأثیر می‌گذارد؛ هیچ کس نمی‌تواند این واقعیت را انکار کند.
معصومی خاطرنشان کرد: اقداماتی که در حال حاضر در شورا بررسی می‌شود، به صورت دقیق تقسیم‌بندی شده است. آنچه که سازمان بورس قرار است انجام دهد شامل بهره‌برداری از ظرفیت صندوق‌های حمایتی از نوع تبعی و تأمین مالی است. همچنین در زمینه تأمین مالی، استفاده از صندوق‌هایی با درآمد ثابت که مورد تأیید بانک مرکزی قرار دارند، مطرح شده است.
وی با اشاره به درخواست‌های موجود از بانک مرکزی تصریح کرد: ما از بانک مرکزی ۳ درخواست داشتیم. نخستین درخواست تجهیز منابع صندوق توسعه بازار سرمایه بود که بخشی از نقدینگی بازار از این مسیر تأمین می‌شود. همچنین خواهش کردیم در خصوص کاهش رانت بین تفاوت قیمت دلار نیما و آزاد تلاش شود و برای نرخ بهره و هدایت نرخ دولتی به بانک مرکزی درخواست بازنگری کردیم که امیدواریم با تأمین منابع، این نرخ‌ها تعدیل شوند.
او یادآور شد: با وجود تمام تلاش‌های ما و توافقات انجام شده با نهادهای مختلف، هنوز هم مجوزی از بانک مرکزی صادر نشده است و هیچ نوجه‌ای به سمت این صندوق‌ها و دیگر موارد واریز نشده است. با این وجود، همچنان امیدوار به تحقق این امور هستیم.
منبع: روزنامه تعادل