با وجود اینکه مدیرعامل شرکت ملی نفت در تیرماه سال گذشته خاطرنشان کرد که تمامی میادین مشترک نفتی مشخص شده‌اند، همچنان میادینی وجود دارند که در زمره وعده‌های ایشان قرار نمی‌گیرند.
، در نیمه سال گذشته، مدیرعامل شرکت ملی نفت اظهار داشت که “در حال حاضر هیچ میدان نفتی مشترک تعیین‌تکلیف‌نشده‌ای میان ایران و عربستان وجود ندارد و به علاوه با احیای روابط میان دو کشور، مقدمات همکاری دوجانبه شروع شده است. ما به طور کامل آماده‌ایم تا حفاری در میدان مشترک نفتی آرش را آغاز کنیم و منابع قابل توجهی برای توسعه این میدان در هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران تصویب کرده‌ایم و با فراهم شدن شرایط، حفاری در میدان آرش آغاز خواهد شد.”
این اظهارات با واکنش مقامات کویتی روبه‌رو شد، به‌طوری‌که سعدالبراک، وزیر نفت کویت اعلام کرد: “ما به‌طور قاطع فعالیت‌های ایران را در حوالی میدان گازی دُوره که فراساحلی است، رد می‌کنیم. میدان الدوره یک ثروت طبیعی متعلق به کویت و عربستان به شمار می‌رود و هیچ طرفی حق ندارد تا زمانی که مرزهای دریایی مشخص نشده، در آن ادعایی کند. کویت و عربستان به‌طور کامل بر سر این مطلب توافق دارند که ایران باید یک طرف مذاکرات باشد.”
پس از این اظهارات، وزارت خارجه نیز واکنشی نشان داد و ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه بیان کرد: “ما در حال پیگیری این موضوع از طریق گفت‌وگوی دوجانبه با مقامات کویت هستیم. این موضوع همراه با تحدید حدود دریایی از مسائل مورد مذاکره ایران و کویت بوده است. مسایل مربوط به حدود دریایی و بهره‌برداری از منابع هیدروکربنی مشترک همواره با تأکید بر منافع مشترک و حسن همجواری با تمامی همسایگان، از جمله کویت، برای جمهوری اسلامی ایران حائز اهمیت بوده است.”
در آذرماه سال گذشته، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در انتهای چهل و چهارمین نشست خود در دوحه قطر، مجدداً ادعاهای خود را درباره میدان گازی آرش مطرح کردند. شرکت‌کنندگان در پایان این نشست در بیانیه‌ای مدعی شدند که مالکیت میدان گازی مشترک آرش (الدوره) به عربستان و کویت تعلق دارد و صرفاً این دو کشور مجاز به بهره‌برداری از منابع آن هستند.
علاوه بر این، در بهمن‌ماه پس از سفر شیخ مشعل الاحمد الجابر الصباح، امیر کویت به ریاض، دو کشور بیانیه‌ای مشترک صادر کردند که در بخشی از آن، بر توافق مجدد در خصوص محتوای بیانیه قبلی تأکید کردند و دوباره بر حق انحصاری خود برای بهره‌برداری از میدان نفت و گاز دُره (آرش) تأکید کردند.
اهمیت توسعه میدان آرش برای عربستان، کویت و ایران به دلیل نیاز روزافزون به گاز و مواجهه با بحران‌های متوالی انرژی است. در واقع، توسعه این میدان گازی نه‌تنها مستقیماً به بازار جهانی گاز طبیعی مایع ارتباطی ندارد بلکه تأثیر زیادی بر روابط منطقه‌ای دارد؛ یعنی تأثیر آن بر بازار جهانی گاز و LNG ناچیز خواهد بود و تمامی تولیدات آن در بخش برق و انرژی داخلی هر یک از این سه کشور مصروف می‌گردد.
برآوردها نشان می‌دهند که منابع این میدان بین ۶۰ تریلیون فوت مکعب تا ۱۰ تا ۱۳ تریلیون فوت مکعب و همچنین ۳۰۰ میلیون بشکه نفت متغیر است. برآوردهای تولید نیز از ۸۰۰ میلیون تا ۱ میلیارد فوت مکعب در روز و همچنین ۸۴ هزار بشکه در روز متغیر می‌باشد.
هر سه کشور با کمبود گاز مواجه‌اند، با این حال، وضعیت برای کویت به طرز حادتری احساس می‌شود. به همین دلیل، اوایل دهه ۲۰۰۰ با افزایش تقاضا برای گاز، مذاکرات میان عربستان و کویت برای توسعه میدان مشترک آرش از سر گرفته شد. در آن زمان، به علت افزایش شدید تقاضا، به اهمیت گاز برای هر دو کشور پی برده شد و آن‌ها به دنبال افزایش تولید گاز جهت پاسخگویی به نیازهای روزافزون داخلی خود بودند، زیرا کویت با کمبود گاز مواجه بود و به همین علت یک پایانه برای واردات و خرید LNG از بازار جهانی تأسیس کرد و حتی برای واردات گاز از ایران مذاکراتی را آغاز کرد که به دلیل قطع روابط ایران و عربستان، این مذاکرات متوقف شد.
به‌تازگی، خجسته مهر – مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران – درباره میدان آرش توضیحات خود را ارائه داده و گفته است که هر میدان نفتی و گازی که در مرزهای ایران قرار داشته باشد، از سوی ایران توسعه خواهد یافت.
با وجود وعده معاون وزیر نفت، میدان گازی آرش هنوز هم به عنوان یکی از میادین استراتژیک توسعه نیافته کشورمان شناخته می‌شود که مشترک با ناحیه بی طرف بین کویت و عربستان است. طول میدان آرش در آب‌های ایران و در ناحیه بی طرف بین کویت و عربستان به میدان الدوراء کویت می‌رسد که از سال ۱۹۷۵ در حال بهره‌برداری است.
طبق حدود مرزی، تقریباً چهل درصد از ساختار نفتی و گازی موجود در میدان آرش در آب‌های ایران قرار دارد. سال‌ها پیش، شرکت ملی نفت ایران به منظور تعیین میزان ذخایر درجا، اقدام به حفر یک حلقه چاه اکتشافی (چاه شماره یک آرش) نمود که موقعیت این چاه نزدیک به خط مرزی مورد تأیید کشورمان است.
طی دوازده سال گذشته، کویت با استناد به نتایج لرزه نگاری انجام شده توسط شرکت شل برای خود، اقدام به تعریف یک خط مرزی جدید کرده که بر اساس آن، کل ساختار میدان آرش در بخش عربی به حساب می‌آید، اما این مرز هرگز از سوی کشورمان مورد پذیرش قرار نگرفته است.
به‌تازگی، شورای همکاری خلیج فارس بیانیه‌ای درباره میدان گازی آرش صادر کرده و حق ایران را نادیده گرفته است. ناصر کنعانی – سخنگوی وزارت خارجه – با اشاره به این موضوع اظهار داشت: ما مواضع اصولی خود را در این زمینه اعلام کرده‌ایم. تا کنون مرزهای دریایی جمهوری اسلامی و کویت به‌طور دقیق تحدید نشده‌اند و نمی‌توان در مورد سهم کشورهای مختلف در مالکیت میدان آرش صحبت کرد. هر گونه اقدام یک‌جانبه که منافع ما را در ارتباط با میدان گازی آرش در نظر نگیرد، از دیدگاه تهران غیرقابل پذیرش است و ما از کشور دوست، کویت دعوت می‌کنیم تا به‌جای صدور بیانیه‌های غیرسازنده، به پای میز مذاکره بیاید و برای دستیابی به توافقی پایدار که متضمن منافع دو کشور باشد، اقدام کنند.
جدال بر سر میدان آرش در حالی ادامه دارد که شرکت ملی نفت مدعی تعیین‌تکلیف در این خصوص است و انتظار می‌رود به‌واسطه اهمیت این میدان، اقداماتی جدی‌تر از سوی شرکت ملی نفت برای روشن‌سازی وضعیت آن انجام گیرد تا حق ایران تضییع نشود.