استفاده شهرداری از سیستم کدگذاری هوشمند به منظور ردیابی محموله‌های آوار
علیرضا زاکانی در گفت‌وگوی تلویزیونی خود به بیان اقدامات شهرداری تهران در زمینه بازسازی منازل آسیب‌دیده به دنبال جنگ اخیر ۱۲ روزه پرداخت و با اشاره به مسئولیت شهرداری در اين حوزه، اظهار داشت: این نهاد با اتکا به توانمندی‌ها و ایده‌های نوآورانه، با کمال افتخار پذیرفته است که مسئولیت بازسازی واحدهای آسیب‌دیده را بر عهده گیرد.
وی در ادامه به خسارات جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت: در تهران تعداد ۸۲۰۰ واحد مسکونی آسیب دیده‌اند که در میان آنها، ۴۰۰ واحد به بازسازی کامل نیاز دارند. همچنین ۵۰۰ واحد به مقاوم‌سازی احتیاج دارند و ۲۷۰۰ واحد نیز نیازمند تعمیرات میانه‌ای هستند. باقی واحدها نیز خسارات جزیی مانند شکستن شیشه‌ها را متحمل شده‌اند و برای هر یک از گروه‌های مذکور، نقشه‌راه مشخصی تدوین شده تا هر چه سریع‌تر به نتایج مطلوب دست یابیم.
شهردار تهران از شروع عملیات میدانی بازسازی خبر داد و گفت: در روزهای اول جنگ، پس از برگزاری جلسه‌ای با رئیس‌جمهور و تعدادی از وزیران، شهرداری مسئولیت بازسازی در پایتخت را بر عهده گرفت و بلافاصله کار را آغاز کردیم. حتی در ایام تاسوعا و عاشورا، بخشی از زمان خود را به این موضوع اختصاص داده‌ایم. تا هفته آتی، تمامی تدابیر لازم برای خدمات‌رسانی به آسیب‌دیدگان تدوین شده و عملیات بازسازی به جریان خواهد افتاد.
زاکانی با اشاره به توزیع گسترده خسارات در ۱۲ منطقه تهران، تصریح کرد: شهرداری با بهره‌گیری از شبکه ارتباطی وسیع در محلات، ظرفیت لازم برای حل تمامی مشکلات موجود را داراست.
او در مورد اقداماتی که به‌طور فوری انجام شده است، گفت: ما بدون معطلی منتظر مصوبات دولتی بوده و از روزهای نخست، دو هتل را برای اسکان اضطراری در نظر گرفتیم.
این مقام مسؤول اضافه کرد: اکنون ۹ هتل با ظرفیت ۳۵۰ اتاق (قابل پذیرش بیش از ۱۰۰۰ نفر) به آسیب‌دیدگان اختصاص داده شده است.
زاکانی تأکید کرد: بعد از واگذاری مسئولیت به شهرداری، مردم می‌توانند به‌طور مستقیم به شهرداری مراجعه کنند و دیگر نیازی به معرفی از سوی بنیاد مسکن ندارند.
شهردار تهران همچنین از برنامه‌ریزی برای اسکان موقت خبر داد و خاطرنشان کرد: برای ساکنانی که واحدهایشان نیاز به نوسازی یا مقاوم‌سازی اساسی دارد، برنامه‌ای برای اسکان موقت یک تا دو ساله طراحی شده است.
زاکانی برنامه بازسازی را به چهار بخش تقسیم کرد و گفت: اولین بخش مربوط به تعمیرات جزئی ۴۰۰۰ واحد است که شامل تعویض شیشه‌ها و پنجره‌های شکسته می‌باشد و فرآیند اجرای آن از ۱۲ روز پیش آغاز شده و انتظار می‌رود تا پایان ماه جاری به اتمام برسد.
وی اضافه کرد: بخش بعدی متعلق به تعمیرات میان‌مدت ۲۷۰۰ واحد است که شامل تعمیر نقائص جزیی دیوارها و برخی از سازه‌ها می‌شود؛ در این راستا شهروندان می‌توانند از پیمانکاران شهرداری بهره‌مند شوند و انتظار می‌رود این بخش در ۲ تا ۳ ماه آینده تکمیل گردد.
شهردار پایتخت ادامه داد: شهرداری تهران آمادگی دارد خدمات خود را برای مقاوم‌سازی ۵۰۰ واحد و نوسازی کامل ۴۰۰ واحد ارائه دهد. در این زمینه، اگر مالکان تمایل داشته باشند، شهرداری به‌طور کامل مسئولیت بازسازی و مقاوم‌سازی را بر عهده می‌گیرد و در غیر این صورت، این نهاد به‌عنوان همراه در کنار آنها خواهد بود.
زاکانی به اهمیت تاریخی این جنگ اشاره کرده و گفت: ما بین قبل و بعد از این جنگ دو ایران متفاوت را مشاهده می‌کنیم. هدف ما این است که دغدغه‌های آسیب‌دیدگان را به حداقل برسانیم. تمامی خدمات شهرداری به‌طور رایگان ارائه می‌شود و هیچ خانواده‌ای نباید هزینه‌ای متقبل شود.
شهردار تهران همچنین شعار «با هم می‌سازیم» را به‌عنوان محور اصلی این فعالیت‌ها مطرح کرده و گفت: ما تمام ظرفیت‌های خود را در جهت خدمت به مردم به کار گرفته‌ایم.
وی با اشاره به روند بازسازی اساسی حدود ۵۰۰ واحد مسکونی تخریب‌شده، خاطرنشان کرد: سازمان نوسازی شهرداری تهران مسئول انتخاب پیمانکار و مهندس مشاور این پروژه‌ها خواهد بود، اما زمان مورد نیاز برای بازسازی ممکن است تا یک سال به‌طول بینجامد.
او همچنین بر ضرورت اسکان موقت ساکنان این واحدها تأکید کرد و گفت: برای ساکنانی که منازلشان در دست بازسازی است، برنامه اسکان موقت یک تا دو ساله در نظر گرفته شده است تا پس از اتمام کار، بتوانند به واحدهای مقاوم‌سازی‌شده خود بازگردند.
وی ادامه داد: شهرداری متمایل است واحدهای آماده‌ای را از پیمانکاران محلی خریداری کرده و به آسیب‌دیدگان ارائه دهد و به این افراد این اختیار داده می‌شود که خودشان عمل ساخت را انجام دهند یا از طریق شهرداری با تسهیلات ویژه این کار انجام پذیرد. همچنین در این مسیر، صدور پروانه ساختمان به‌طور رایگان خواهد بود و شرایطی را برای افزایش زیرساخت‌ها و جبران خسارت ایجاد خواهیم کرد.
شهردار تهران تصریح کرد: به خانواده‌ها اعلام می‌شود که می‌توانند در محل سکونت فعلی خود باقی بمانند و به‌صورت موقت مسکن دریافت کنند تا واحدهایشان بازسازی شود، یا در صورت تمایل به واحدهای آماده منتقل شوند. در این طرح، تسهیلات لازم برای همسان‌سازی قیمت‌ها و مشخص شدن وضعیت مردم فراهم خواهد شد.
زاکانی تأکید کرد که خدمت‌رسانی به مردم باید اولویت اصلی مدیریت شهری باشد و افزود: وظیفه ما این است که در کنار مردم بوده و با همیاری دولت و سایر نهادها، بهترین تلاش خود را برای جبران خسارت‌ها و تسریع در بازسازی انجام دهیم.
او در بخش دیگر سخنانش به آمارهای انجام شده و بازبینی‌های بعدی اشاره کرد و گفت: بنیاد مسکن در ابتدا حدود ۴۰۰۰ واحد مسکونی آسیب‌دیده را در تهران شناسایی کرده بود، اما پس از بررسی‌های دقیق میدانی تیم‌های شهرداری، این عدد به ۸۲۰۰ واحد افزایش یافت. این افزایش آمار نتیجه فعال‌شدن سیستم گزارش‌دهی مردمی و حضور کارشناسان در محلات است.
زاکانی دربارۀ بازسازی ساختمان‌هایی که به شدت آسیب دیده‌اند یا به‌طور کامل تخریب‌شده‌اند، اظهار داشت: برای این موارد، دو گزینه پیشنهاد شده است؛ تأمین واحدهای آماده توسط شهرداری و تحویل به آسیب‌دیده‌ها و بازسازی در محل قبلی با ارائه تسهیلات بلاعوض و وام‌های کم‌بهره.
این مقام مسؤول افزود: زمان اجرای بازسازی و نوسازی این واحدها بستگی به شرایط خاص هر پروژه دارد اما شهرداری متعهد شده که تا پایان سال، بخش عمده‌ای از فعالیت‌ها را به پایان برساند.
شهردار تهران با اشاره به اقدامات حمایتی، گفت: به هریک از خانواده‌های آسیب‌دیده ۲۵۰ میلیون تومان وام برای تأمین لوازم ضروری خانه پرداخت خواهد شد. این کمک‌ها به‌صورت اعتبار خرید از فروشگاه‌های معتبر است و خانواده‌ها می‌توانند بر حسب نیاز خود اقدام نمایند.
زاکانی در بیان جبران خسارات مربوط به خودروهای آسیب دیده افزود: خودروهای آسیب‌دیده در دو دسته تقسیم‌بندی می‌شوند؛ خودروهای بیمه‌شده که خسارتشان از طریق بیمه‌ها رسیدگی می‌شود و خودروهای بدون بیمه که برای آنها ستاد بحران شهرداری به همکاری فراجا، میزان خسارت را تعیین کرده و به دولت برای پرداخت گزارش داده می‌شود.
او افزود: برای کسانی که منزل‌شان غیرقابل سکونت است، مسکن موقت (اجاره‌ای) تا زمان بازسازی در نظر گرفته شده و مستأجران نیز تحت پوشش این طرح قرار می‌گیرند و شهرداری هزینه اسکان موقت آنها را پرداخت خواهد کرد.
زاکانی در توضیح روند جمع‌آوری آوار گفت: ۱۲ سایت دپوی آوار در مناطق مختلف تهران مشخص شده‌اند. آوار هر ساختمان با برچسب مشخص به این سایت‌ها منتقل می‌شود تا در صورت وجود اشیای قیمتی (مانند اسناد، طلا، یا اشیاء شخصی)، به صاحبانشان تحویل گردد.
شهردار تهران همچنین بر تأکید بر نگهداری وسایل سالم باقی‌مانده در ساختمان‌های تخریب‌شده، گفت: برای این کار، کانتینرهای مخصوصی در نظر گرفته شده که به خانواده‌ها این امکان را می‌دهد تا با خیال راحت مراحل بازسازی را طی کنند.
او از منابع تأمین هزینه‌های بازسازی خبر داد و گفت: بخشی از این هزینه‌ها از طریق بودجه جاری شهرداری تأمین می‌شود. در برخی از مناطق نیز تا ۴۵ درصد افزایش تراکم برای پروژه‌های بازسازی لحاظ شده تا با فروش این تراکم‌ها، هزینه‌ها پوشش داده شود.
زاکانی ادامه داد: همچنین پیشنهاد شده است که وزارت کشور و سازمان برنامه‌وبودجه در تأمین مالی مشارکت کنند. علاوه بر این، در صورت ضرورت، شهرداری از وام‌های بانکی نیز بهره می‌گیرد.
شهردار تهران در بخش دیگری از سخنان خود به فعال‌سازی خط ۱۳۷ شهرداری تهران به منظور تسهیل ارتباط با آسیب‌دیدگان اشاره کرد و گفت: این خط به‌صورت ۲۴ ساعته فعال است تا به سوالات شهروندان درباره مسکن موقت و اضطراری جواب دهد، فرآیندهای اداری مربوط به بازسازی را توضیح داده و مشکلات خاص را به کمیته‌های فوری ارجاع دهد.
زاکانی همچنین در مورد حساسیت بالای پروژه بازسازی، نوسازی و مقاوم‌سازی واحدهای آسیب‌دیده ناشی از جنگ ۱۲ روزه افزود: ما خود را متعهد می‌دانیم که با بیشترین درجه شفافیت و سرعت عمل، خانه‌های مردم را بازسازی کنیم. این یک وظیفه نیست، بلکه از برقراری افتخاری برای خدمت به مردم تهران است که در شرایط سخت نیز ایستادگی کرده‌اند. ما متعهد به ساختن تهران ایمن‌تر و زیباتر از قبل هستیم.
زاکانی با بیان اینکه برای بازسازی تهران نیاز به همکاری جامع وجود دارد، اعلام کرد: بیش از ۸۰ شرکت ساختمانی بزرگ تهران آمادگی خود را برای مشارکت در پروژه‌های بازسازی ابراز کردند. همچنین گروه‌های جهادی به‌صورت سازمان‌یافته در محلات مختلف مشغول فعالیت هستند و در تعمیرات ابتدایی مانند نصب درب و پنجره همکاری می‌کنند.
وی همچنین تأکید کرد: در هر منطقه «کمیته‌های سازگاری» متشکل از مسئولان محلی، سازندگان و نمایندگان مردم تشکیل شده است.
زاکانی بر تشکیل ستاد ویژه بازسازی در شهرداری تهران تأکید کرد و گفت: معاونت شهرسازی در این ستاد مسئول طراحی الگوهای نوین ساختمانی با استانداردهای ایمنی بالا خواهد بود. همچنین معاونت خدمات شهری نظارت بر فرآیند آواربرداری و مدیریت پسماندهای ساختمانی را بر عهده خواهد گرفت و در نهایت، معاونت فرهنگی-اجتماعی به خدمات روانشناسی و حمایت از آسیب‌دیدگان پرداخته خواهد شد.
این مقام مسؤول در بخش دیگری از سخنانش به طرح‌های نوآورانه شهرداری به‌منظور کاهش آسیب‌های ناشی از جنگ اشاره کرد و گفت: یکی از برنامه‌های شهرداری تهران بهره‌برداری از پارکینگ-پناهگاه‌های چندمنظوره تا عمق ۵۰ متری زمین است و همچنین ۶۰ نقطه زیرزمینی برای اسکان اضطراری شناسایی شده است. بعلاوه، سیستم‌های هشدار سریع که در دهه ۹۰ از محلات تهران جمع‌آوری شدند، مجدداً در تمامی نقاط پایتخت نصب خواهند شد.
شهردار تهران در پاسخ به نگرانی‌های شهروندان درباره مدیریت نخاله‌های ساختمانی، تأکید کرد: علاوه بر ایجاد ۱۲ سایت مدرن دپوی آوار در حومه تهران، ما از سیستم کدگذاری هوشمند برای ردیابی محموله‌های آوار استفاده کرده‌ایم تا بتوانیم اشیای باارزش را از طریق طبقه‌بندی پیشرفته بازیابی کنیم.
زاکانی از تلاش‌های شهرداری برای نگهداری یادبودهای این واقعه خبر داد و گفت: المان‌های معماری خاصی در میدان تجریش و دیگر نقاط آسیب‌دیده به تناسب حادثه طراحی و نصب خواهد شد. همچنین به دنبال تأسیس موزه مقاومت در یکی از ساختمان‌های نمادین آسیب‌دیده هستیم و تابلوهای یادبود در تمام نقاط آسیب‌دیده نصب خواهند شد.
وی همچنین به برنامه‌های حمایتی _روانشناسی شهرداری اشاره کرد و تصریح کرد: تیم‌های سیار روانشناسی در محلات آسیب‌دیده برای ارائه خدمات مشاوره رایگان به مدت یک سال مستقر خواهند شد و همچنین در مناطق مختلف به دنبال برگزاری کارگاه‌های تاب‌آوری اجتماعی هستیم.
بر اساس گزارش سایت شهر، شهردار تهران در پایان با اشاره به اینکه «تهران جدید با استانداردهای بالاتر ساخته خواهد شد»، تأکید کرد: در مقاوم‌سازی ساختمان‌های آسیب‌دیده، از فناوری‌های بومی استفاده خواهیم کرد و ان‌شاءالله با نوسازی هویتی، فناورانه و تمدن‌محور، مناطق آسیب‌دیده شهرداری تهران به الگویی برای مدیریت بحران در سطح بین‌المللی تبدیل خواهد شد.