یک بانک آمریکایی پیشبینی کرده است که عربستان سعودی تا پایان دهه جاری، به اندازهای که در ابتدا برای سرمایهگذاری یک تریلیون دلاری در بخشهای استراتژیک در نظر گرفته شده بود، به صنعت نفت اختصاص ندهد.
گروه گلدمن ساکس در نظر دارد تا عربستان سعودی تا سال ۲۰۳۰، تقریباً ۷۳ درصد از کل سرمایهگذاریها را به سمت بخشهای غیرنفتی معطوف نماید که این رقم نسبت به تخمین قبلی ۶۶ درصدی این بانک، بیانگر یک تغییر محسوس است.
افزایش تخصیص منابع مالی به سرمایهگذاریهای غیرنفتی به معنای باقی ماندن تنها یک چهارم بودجه برای حوزههای نفتی خواهد بود. عربستان سعودی بر روی توسعه صنایعی مانند فلزات و مواد معدنی، حملونقل و لجستیک و نیز دیجیتالیسازی تمرکز دارد که این روند به تنوع اقتصاد نفتی کمک خواهد کرد.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با اجرای برنامه چشمانداز ۲۰۳۰، افقهای جدیدی را برای اقتصاد کشور ایجاد کرده و به سرمایهگذاری در بخشهای نوین پرداخته است. هدف اصلی دولت عربستان در این برنامه، کاستن وابستگی به درآمد حاصل از فروش نفت خام میباشد.
فیصل العظمه، رئیس تحقیقات سهام CEEMEA در گلدمن، در گزارشی اشاره کرده است که اگرچه هزینههای سرمایه در صنعت نفت احتمالأ تا سال ۲۰۲۸ به اندازه ۴۰ میلیارد دلار کاهش خواهد یافت، اما گاز طبیعی هنوز به عنوان یکی از ارکان مهم در راستای برنامههای کربنزدایی و گسترش و تنوع اقتصادی عربستان سعودی باقی خواهد ماند.
با توجه به اینکه قیمت نفت برنت هماکنون در حدود ۸۰ دلار به ازای هر بشکه قرار دارد و تولید روزانه نفت عربستان به نزدیک ۹ میلیون بشکه کاهش یافته، ریاض با تهدید روزافزون کسری بودجه مواجه است. درآمدهای نفتی این کشور در مقایسه با سال ۲۰۲۲، که بهطور متوسط قیمت نفت نزدیک به ۱۰۰ دلار در هر بشکه بود، بهطور تقریبی یکسوم کاهش یافته است.
کسری بودجه عربستان سعودی در سهماهه دوم به ۱۵.۳ میلیارد ریال (معادل ۴.۱ میلیارد دلار) رسید که نشاندهنده وابستگی عمیق این کشور به درآمدهای هیدروکربنی است. مقامات سعودی برآورد میکنند که در سالهای آتی با چالشهای بودجهای مواجه خواهند بود.
گلدمن بر اساس تحلیلهای خود پیشبینی میکند که کسری بودجه عربستان سعودی در سال جاری به ۴.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی خواهد رسید که نسبت به ۲ درصد سال قبل، افزایش قابل توجهی خواهد داشت.
طبق گزارش بلومبرگ، با توجه به تحقیقات گلدمن، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر رو به افزایش است و تامین مالی برای بخشهای جدید در عربستان سعودی در حال رشد است. انرژیهای پاک با ۲۳۵ میلیارد دلار بودجه مواجه خواهند شد که در مقایسه با پیشبینی قبلی ۱۴۸ میلیارد دلار افزایش یافته، زیرا عربستان سعودی اهداف ظرفیت خود را برای پایان این دهه دو برابر میکند.
