جلیل تجلیل، استاد زبان و ادبیات فارسی و مترجم برجسته، در سال ۱۳۱۳ به دنیا آمد و پس از نود سال زندگی پربار، به دلیل کهولت سن به دیار باقی شتافت. در پی این فقدان اندوهبار، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پیام تسلیتی را منتشر کرد.
در این پیام آمده است: «استاد برجسته و چهرهای ماندگار در ادبیات فارسی، مرحوم دکتر جلیل تجلیل، پس از زندگی پربار و سرشار از کوششهای علمی، تربیت شاگردان و ایفای نقش فرهنگی، به جهان باقی پیوست.
وی از آذربایجان نژاد بود و وابستگی عمیقی به زبان دلنواز فارسی داشت. او در تلاشی مستمر برای ارتقاء زبان و ادب فارسی کوشید. بسیاری از استادان کنونی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاهها مفتخر به آشنایی و استفاده از دانش او بوده و از صفات نیکو، تقوا و دیانت او، شیوههای آموزش و ادب را فراگرفتند.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی، درگذشت دکتر جلیل تجلیل را به جامعه علمی و دانشگاهی، شاگردان و همکارانش در دانشگاه تهران، بهویژه خانوادهاش، تسلیت میگوید و برای این استاد درگذشته، از درگاه خداوند رحیم آمرزش و آرامش روح را آرزو دارد.»
اکبر ایرانی، مدیرعامل مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب نیز در پیامی نوشت: «با کمال تأسف درگذشت دکتر جلیل تجلیل، استاد زبان فارسی دانشگاه تهران را به عموم تسلیت عرض میکنم. وی مولف آثار متعدد از جمله کتابهای معانی و بیان، اسرار البلاغه، تصحیح معیار الاشعار خواجه نصیر طوسی و نقشبند سخن بوده است.
او در گذشته ریاست کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه را بر عهده داشته و مدتی نیز مدیر گروه زبان فارسی دانشکده ادبیات بود. من نیز به مدت یک سال از محضر ادبی استاد بهرهمند شدم.
از معدود استادان زبان و ادبیات فارسی که دیدهام، او با لهجه دلنشین آذربایجانی خود، ادب کلاسیک و متون پیشین فارسی را با بیانی همچون مسجعی و گاه موزون همراه با حرکات دست و زبان بدن، با مهارت تدریس میکرد و به طور عمیق بر مخاطبان خود تأثیرگذار بود.
یاد او گرامی و روحش در جوار رحمت الهی قرار گیرد.»
از جمله آثار جلیل تجلیل در زمینه تألیف، ترجمه و تصحیح میتوان به «الغدیر»، «معیار الاشعار خواجه نصیرالدین طوسی»، «برگزیده متون ادب فارسی»، «معانی و بیان»، «جناس در پهنه ادب فارسی»، «نقشبند سخن»، «فنون و صنایع ادبی»، «تحلیل اشعار اسرارالبلاغه»، «مهدی کیست؟»، «شرح مشکلات تاریخ وصاف» و «کتابداری نوین در اسلام» اشاره کرد.