مشارکت شهروندان در سیاست همواره یکی از ارکان اصلی نظام‌های حکومتی به شمار می‌رود. این موضوع به‌ویژه در نظام‌های دمکراتیک همچون جمهوری اسلامی ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به‌منظور ارزیابی میزان مشارکت مردم در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، موسسه افکارسنجی ملت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، به تحقیق از افراد بالای ۱۸ سال کشور پرداخته و از تاریخ ۶ تا ۹ خردادماه ۱۴۰۳، با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده متناسب با جمعیت و به صورت تلفنی به این نظرسنجی اقدام کرده است.
براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، نتایج قابل تاملی از این پیمایش به‌دست آمده است که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌شود.
مشخصات پاسخگویان
این نظرسنجی ملی نشان می‌دهد که ۵۰/۱ درصد از پاسخ‌دهندگان مرد و ۴۹/۹ درصد زن هستند. همچنین، ۲۸/۹ درصد از پاسخ‌دهندگان در رده سنی ۱۸ تا ۳۵ سال (جوان)، ۵۷/۳ درصد در رده سنی ۳۶ تا ۶۰ سال (میانسال) و ۱۳/۱ درصد از آن‌ها بالای ۶۰ سال (سالمند) قرار دارند. در میان پاسخگویان، ۳۴/۵ درصد دارای تحصیلات دانشگاهی، ۶۰/۵ درصد تحصیلات غیر دانشگاهی و ۳/۹ درصد نیز بی‌سواد هستند. به‌علاوه، ۴۰/۳ درصد از پاسخ‌دهندگان در مراکز استان‌ها زندگی می‌کنند، ۳۶/۷ درصد در شهرهای تابعه و ۲۳ درصد در روستاهای کشور ساکن هستند.
تأثیر انتخابات بر بهبود شرایط کشور
در پاسخ به سوال «در آستانه انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری، به نظر شما شرکت در این انتخابات چه تأثیری بر بهبود شرایط کشور خواهد داشت؟»، تقریبا دوسوم از پاسخ‌دهندگان (۶۴/۲ درصد) اعتقاد دارند که این شرکت می‌تواند به مقدار زیاد یا بسیار زیاد تأثیرگذار باشد. در مقابل، ۱۴ درصد از آن‌ها به‌طور کم اهمیت به این موضوع نگاه می‌کنند و ۱۸/۳ درصد نیز می‌گویند که شرکت در انتخابات هیچ تأثیری بر بهبود اوضاع ندارد.
اولویت‌های اقدام رئیس‌جمهور آینده
پاسخ به سوال «از نظر شما رئیس‌جمهور آینده باید کدامیک از اقدامات را در اولویت قرار دهد؟» نشان می‌دهد که ۳۳/۸ درصد از پاسخ دهندگان بر ضرورت «عدالت خواهی و مبارزه با فساد»، ۲۶/۱ درصد بر اهمیت «رفع تحریم‌های خارجی»، ۲۶ درصد بر «بهبود مدیریت و افزایش کارآمدی مسئولان» و ۴/۴ درصد بر «آزادی‌های سیاسی و اجتماعی» تأکید می‌کنند.
میزان مشارکت در چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری
از پاسخ‌دهندگان سوال شده است که «در انتخابات پیش روی ریاست جمهوری، بعضی شرکت کرده و برخی دیگر شرکت نخواهند کرد؛ نظر شما چیست؟» ۵۳/۴ درصد اعلام کرده‌اند که قطعاً شرکت خواهند کرد، در حالی که ۱۷/۷ درصد ابراز کرده‌اند که هیچ‌گاه در این انتخابات شرکت نخواهند کرد. همچنین، ۲۸/۹ درصد از افراد در این زمینه هنوز تصمیم روشنی نگرفته‌اند. با توجه به این اطلاعات، نرخ مشارکت در سطح کشور با احتساب یک حاشیه خطای ۳ درصد، تا پایان هفته دوم خردادماه ۵۳/۴ درصد پیش‌بینی می‌شود.
لازم به ذکر است که با نزدیک شدن به تاریخ برگزاری چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری و ثبت‌نام چهره‌های مختلف، انتظار می‌رود که مشارکت در این انتخابات به‌طرز قابل توجهی افزایش یابد.