افزایش قیمت دلار و نوسانات ارزی اخیر، نگرانیهایی را درباره وضعیت بازار شب عید به وجود آورده است. این نگرانیها به دنبال افزایش تورم ناشی از کسری بودجه و افزایش قیمت دلار، شکل گرفته و بهنوعی باعث ایجاد نگرانیهایی دیگر نیز شده است. افزایش نرخ دلار بر اثر تورم، بهطور طبیعی منجر به افزایش بیشتر تورم خواهد شد و بار سنگین این مسئله بر دوش طبقه متوسط و کمدرآمد خواهد افتاد.
سعید اسلامی بیدگلی، کارشناس اقتصادی، در گفت و گویی با «انتخاب» پیرامون دلایل افزایش نرخ ارز در روزهای اخیر اظهار داشت: همگان آگاهند که افزایش نرخ ارز با رویدادهای سیاسی در منطقه خلیج فارس ارتباط نزدیک دارد. لذا میتوان گفت که آغاز این ماجرا به تنشهای منطقهای بازمیگردد. البته بهمدت یک سال است که کارشناسان بهدفعات اعلام کردهاند که دولت سعی دارد نرخ ارز را برخلاف قواعد اقتصادی در یک سطح ثابت نگه دارد. بسیاری پیشبینی میکردند که جهش ارزی به پس از عید منتقل شود اما در حال حاضر شاهد وقوع آن هستیم. هرچند انتظار نمیرود که جهش ارزی بهاندازه 200 درصد مانند گذشته باشد.
وی در ادامه اشاره کرد: پیشبینی روزانه قیمت ارز با توجه به متغیرهای اقتصادی امری دشوار است. دولت این قابلیت را دارد که با بهکارگیری مجدد ارز، نرخ را تحت کنترل قرار دهد و پیشبینیها نشان میدهد تا خرداد ممکن است نرخ به نزدیک 70 تومان نیز برسد. اما اگر دولت برنامهریزی مناسبی داشته باشد و بخشی از افزایش قیمت را بپذیرد، تأثیرات منفی بلندمدت را کاهش میدهد.
در مورد سود دولت از افزایش نرخ ارز، این پژوهشگر اقتصادی بیان کرد: این موضوع همیشه مطرح بوده که دولت از جهش ارزی برای جبران کسری بودجه استفاده میکند. با توجه به تنشهای اجتماعی ناشی از افزایش قیمت ارز، توجیه عقلانی ندارد که دولت بهخاطر این مورد با افزایش تنش ارزی موافقت کند. همچنین کسری بودجه آنقدر بزرگ است که از این طریق جبران نخواهد شد. دولتها عمدتاً بهطور آگاهانه قیمت ارز را افزایش نمیدهند زیرا این کار غیر منطقی بوده و آسیبهای اجتماعی را به دنبال خواهد داشت.
این کارشناس اقتصادی در خصوص اثرات افزایش قیمت دلار بر تورم گفت: بهطور کلی در نظریههای اقتصادی مؤثر بودن افزایش تورم بر قیمت ذاتی ارز به ثبت رسیده است. یکی از روشهای مورد نظر برای تعیین قیمت تعادلی ارز، محاسبه قیمت کنونی با نرخ اختلافی است. اگر دولتها به افزایش طبیعی قیمت ارز رضایت دهند، اثرات تورمی افزایش قیمت ارز کمتر خواهد بود. در صورتی که دولتها مقاومت کرده و دست به سرکوب قیمتی بزنند، جهش ارزی میتواند به افزایش بیشتر تورم منجر شود و به کل اقتصاد آسیب برساند.
اسلامی بیدگلی در مورد وضعیت قیمت دلار در اسفندماه ابراز داشت: پیشبینی دلار در ایران به شدت دشوار است. دولت در آستانه یک انتخابات قرار دارد و حتی ممکن است برای کنترل قیمتها، ارزهای خود را از دست بدهد. اگر دولت به رفتار منطقی عمل کند، سعی نمیکند در شب عید قیمتها را کاهش دهد. احتمالاً کنترلهایی صورت خواهد گرفت، اما افزایش قیمتها را خواهد پذیرفت. به اعتقاد من، نرخ ارز در بازه 60 تا 65 تومان در شب عید باقی خواهد ماند.
