“`html
پارسینه: گزارشی که اتاق بازرگانی ایران از شامخ آذرماه منتشر کرده، نشان‌دهنده این است که اگرچه فعالیت‌های ساختمانی در بخش مسکن در فصل تابستان بهبود یافته بود، اما در دو ماه پایانی پاییز دوباره به رکود بازگشته است. به عبارت دیگر، علاوه بر بخش معاملات، آمارهای رسمی نیز مؤید این است که ساخت‌وساز در بازار مسکن دچار رکود است. این وضعیت می‌تواند آسیب جدی به این بازار آسیب‌پذیر وارد آورد.
خروج از رکود مسکن به آسانی ممکن نیست
محمود فاطمی عقدا، تحلیلگر مسائل مربوط به مسکن، درباره رکود فعلی در بازار معاملات مسکن بیان کرد: «با در نظر گرفتن وضعیت اقتصادی کشور، کاهش قدرت خرید خانوارها و از طرف دیگر قیمت بالای مسکن، این بازار به سمت رکود پیش می‌رود. این رکود به گونه‌ای است که به سادگی نمی‌توان از آن خارج شد.»
او افزود: «از جمله نشانه‌های این رکود می‌توان به آمارهایی اشاره کرد که از شهر تهران به دست آمده است و طبق آن مشاهده می‌شود که قیمت‌ها در یک تا دو ماه اخیر کاهش یافته‌اند. فروشندگانی که تمایل به فروش ملک خود دارند، به دلیل کمبود مشتری، ناچارند آن را با قیمتی پایین‌تر بفروشند. اگرچه برخی از فروشندگان واقعی، ملکی خود را ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از قیمت واقعی ارائه می‌دهند، اما همچنان خریدار برای آن پیدا نمی‌شود.»
فاطمی عقدا همچنین در خصوص ناامنی موجود در بازار مسکن توضیح داد: «این موضوع نشان‌دهنده وجود جوی از ناامنی نسبت به آینده در بازار است و فعالان نمی‌دانند که در آینده چه تغییراتی اتفاق خواهد افتاد. به همین دلیل، خریداران با وجود کاهش قیمت‌ها نیز حاضر به انجام معامله نیستند تا به رونق بازار کمک کنند.»
ادامه رکود در بازار مسکن
این کارشناس حوزه مسکن ادامه داد: «این وضعیت نشان می‌دهد که رکود در بازار مسکن همچنان ادامه دارد، اما زمان دقیق خروج از آن بستگی به شرایط کلی اقتصاد کشور دارد و باید مواردی پیش بیاید که شاخص‌های اقتصادی مربوط به این بازار را مجدداً فعال کند.»
او افزود: «علاوه بر این، بازارهای موازی مسکن به جذب سرمایه مشغول هستند و این موضوع هم به تأخیر انداختن معاملات در بازار مسکن منجر می‌شود. چنانچه دولت بتواند برنامه‌هایی که خود اعلام کرده را به ویژه در راستای پروژه‌های نهضت ملی مسکن به اجرا درآورد، بدون تردید بازار به واکنش مثبت نشان خواهد داد و به سوی رونق حرکت خواهد کرد.»
فاطمی عقدا در مورد سناریوهای آتی یادآور شد: «اگر به هر دلیلی برنامه‌های مسکن دولت به موفقیت نرسد، به‌طور حتم آشفتگی و ناامنی موجود در بازار تشدید خواهد شد.»
چشم‌انداز بازار مسکن
این کارشناس در مورد پیش‌بینی خود از بازار مسکن برای سال ۱۴۰۳ گفت: «سال آینده با توجه به افزایش قیمت‌هایی که با آن مواجه خواهیم بود، به‌ویژه افزایش هزینه‌های مرتبط با قیمت تمام‌شده مسکن و نیز هزینه‌های ناشی از افزایش قیمت انرژی که تأثیر بر هزینه‌های حمل‌ونقل و در نهایت قیمت سیمان و فولاد را به همراه دارد، به طور طبیعی قیمت تمام‌شده خانه نیز افزایش پیدا خواهد کرد.»
او به افزایش هزینه‌های ساخت در سال آینده اشاره کرد و گفت: «با توجه به بودجه‌ای که برای سال ۱۴۰۳ تعیین شده و همچنین افزایش دستمزدهای کارمندان، به همراه رشد دستمزد در صنعت و کارگری، همچنین هزینه‌های مربوط به صدور پروانه ساخت و نظارت فنی و نظام مهندسی، در نهایت همه این عوامل منجر به افزایش هزینه‌های مربوط به قیمت تمام‌شده خواهد شد.»
این کارشناس بازار مسکن در مورد سیاست‌های کنونی دولت در این حوزه اظهار داشت: «دولت در اجرای سیاست‌های خود تأخیر داشته و در دو سال اول نتوانسته اقدامی مفید انجام دهد که این امر باعث برهم خوردن تعادل بازار مسکن شده و در نتیجه، قیمت‌ها افزایش یافت و بازار به رکود رفت.»
او ادامه داد: «از آنجایی که سیاست کنونی دولت به طور کلی معطوف به ساخت و ساز است و با توجه به خبرهایی که ارائه شده، نشان می‌دهد این فرآیند در حال شروع است، اگر دولت این ساخت‌وساز را با همکاری بازار سرمایه و بخش فنی و مهندسی خصوصی انجام دهد و پروسه ساخت را به سمت مردم سوق دهد، تأثیرگذاری بیشتری خواهد داشت. البته حتی همین شروع اگر ادامه یابد و بخشی از تعهدات انجام شود، قطعاً مؤثر خواهد بود.»
رکود در عرصه ساخت و ساز مسکن
فاطمی عقدا در مورد رکود حاکم بر عرصه ساخت مسکن در کشور توضیح داد: «زمانی که رکود معاملات وجود داشته باشد، برخی از سازندگانی که از نظر مالی ضعیف‌تر هستند از عرصه ساخت کنار می‌روند و این امر موجب کاهش عرضه می‌شود، اما حداقل در تهران، به‌ویژه در مناطق جنوبی، شاهد افزایش چشمگیری در زمینه صدور پروانه ساخت بوده‌ایم. مناطق شمالی نیز در مقایسه با مناطق جنوبی آمار کمتری دارند اما نسبت به سال قبل رشد داشته‌اند.»
او علت این وضعیت را نیز اینگونه بیان کرد: «مشوق‌هایی که شهرداری تهران برای بافت فرسوده در مناطق جنوبی در نظر گرفته، باعث افزایش تعداد پروانه‌های ساخت در آن مناطق شده است. هرچند بدیهی است که در نیمه دوم سال و در مناطق سردسیر میزان ساخت و سازها کاهش یابد، اما به‌نظر می‌رسد ساخت‌وساز نسبت به سال گذشته رشد داشته و انتظار می‌رود در فصل بهار نیز آمار ساخت مسکن دوباره رشد کند. یکی از عوامل تأثیرگذار در آمار ساخت و خرید مسکن نیز به جذابیت بازارهای موازی بستگی دارد. اگر این بازارها برای سرمایه‌گذاری بیشتر جذاب باشند، سرمایه‌ها به سمت این بخش‌ها انتقال خواهند یافت.»
فاطمی عقدا همچنین پیشنهادی به دولت مطرح نمود و خاطرنشان کرد: «دولت باید در زمینه مشوق‌های غیرمستقیم ساخت سرمایه‌گذاری کند. سازندگان به ثبات سیاست‌ها و بازار نیاز دارند و از این رو دولت باید به تعهدات خود در بخش مسکن بیشتر توجه کند. مشوق‌هایی نظیر معافیت یا کاهش مالیات می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد. اگر دولت به‌طور جدی از این بازار حمایت کند، می‌تواند مسکن را به بازاری مطمئن برای جذب سرمایه تبدیل کند. در غیر این صورت، در صورتی که بازارهای دیگر جذاب‌تر باشند، نمی‌توان از خروج سرمایه جلوگیری کرد و وضعیت بدتر خواهد شد.
همان‌طور که اشاره شد، اکنون اصلی‌ترین مشکل حوزه مسکن رکود است؛ رکودی که دولت در ابتدای تابستان امسال تصور می‌کرد می‌تواند روند کاهشی قیمت‌ها را کنترل کند، اما در واقع بر مشکل موجود در این بازار افزوده است.
کارشناسان بر این باورند دولت باید به خروج این بازار از رکود توجه ویژه‌ای نماید، فرآیندی که عواقب آن احتمالا سنگین‌تر از افزایش قیمتی است که در سال گذشته در این حوزه به وجود آمد.
منبع:
تجارت نیوز
“`