ایمپلنت تازهای که برای شبکیه طراحی شده، موفق شده از میان ۳۲ بیمار مبتلا به دژنراسیون ماکولا، بینایی را در ۲۷ نفر بازیابی کند. این سیستم، تصاویر را از طریق یک عینک مخصوص به یک تراشه کوچک در شبکیه منتقل کرده و نور را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میکند. به رغم اینکه میزان بینایی بازگشته محدود است، کارشناسان این نتایج را بهعنوان «شگفتانگیز» ارزیابی کردهاند.
با گزارش انتخاب و به نقل از HealthDay News؛ — محققان برای نخستین بار بهکمک یک ایمپلنت مصنوعی شبکیه توانستهاند بخشی از بینایی افراد مبتلا به نوعی نابینایی رایج را احیا کنند.
این دستاورد ممکن است روزی زندگی بیش از یک میلیون آمریکایی که از اختلالات بینایی شدید رنج میبرند را متحول کند.
فناوری نوین که توسط شرکت Science Corporation مستقر در کالیفرنیا توسعه یافته، در مطالعهای که دوشنبه در نشریه پزشکی نیوانگلند (The New England Journal of Medicine) منتشر شده، موفق شد ۲۷ نفر از ۳۲ بیمار را به خواندن حروف سیاهوسفید در چارت بینایی قادر سازد.
«این فناوری در مرز علم قرار دارد»
دکتر دمیتریوس واواس، مدیر بخش شبکیه در بیمارستان چشم و گوش ماساچوست در بوستون، در مصاحبهای با نیویورک تایمز بیان کرد:
«این فناوری در مرز علمی قرار دارد.»
او که در این تحقیق نقشی نداشت اما نتایج را بررسی کرده بود، افزود:
«این ایمپلنت درمان نهایی نیست، اما مقدمهای بر دورهای نوین در فناوری است که بهطور مداوم بهبود خواهد یافت.»
ایمپلنت چگونه کار میکند؟
این ایمپلنت بر روی گروهی از سالمندان مبتلا به آتروفی منطقهای (geographic atrophy) که نوعی دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) به شمار میرود، آزمایش شد و به طور خاص به تخریب سلولهای مرکزی شبکیه میپردازد.
این سلولها برای دید واضح و مرکزی که برای خواندن، شناسایی چهره و انجام کارهای روزمره ضروری هستند بسیار مهم هستند.
سن متوسط شرکتکنندگان ۷۹ سال بود. پزشکان به بیشتر آنها اعلام کرده بودند که کاهشی که در بیناییشان وجود دارد، دائمی است.
اما پس از عمل جراحی، توانایی دید آنها بهطور میانگین پنج خط در چارت استاندارد بینایی بهبود یافت.
سازوکار فناوری
این سیستم از یک دوربین کوچک و عینک مخصوص تشکیل شده است که تصاویر فروسرخ را به تراشهای بیسیم منتقل میکند؛ تراشهای به اندازه سر یک سوزن که در شبکیه قرار میگیرد.
تراشه نور را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میکند که سلولهای عصبی باقیمانده در شبکیه را تحریک مینمایند.
نتیجه این فرآیند این است که مغز تصویر سیاهوسفیدی دریافت میکند که بخشی از بینایی از دست رفته را احیا میسازد.
نتایج و بازخورد بیماران
اگرچه بینایی بازگشته بهصورت تار و با وضوح پایین بود، اما قابلیت دوبارهی بیماران برای خواندن یا شناسایی شکلها، برای بسیاری از آنها بهعنوان «تغییردهندهی زندگی» توصیف شده است.
در حال حاضر، تنها درمانهای موجود برای آتروفی منطقهای — شامل داروهای پگستاکوپلان (pegcetacoplan) و آواکینکاپتاد (avacincaptad) — صرفاً قادرند روند کاهش بینایی را کند کنند و نه بازگردانند.
این داروها همچنین نیاز به تزریق درون چشمی هر یک یا دو ماه دارند.
دکتر رویس چن، کارشناس دژنراسیون ماکولا در دانشگاه کلمبیا، که در این مطالعه مشارکت نداشت، بیان داشت:
«این داروها در واقع فقط باعث میشوند با سرعت کمتری بدتر شوید.
اما حالا که بیماران میتوانند بخشی از بینایی خود را دوباره بهدست آورند، واقعاً شگفتانگیز است.»
دکتر رونالد آدلمن، رئیس بخش چشمپزشکی کلینیک مایو در فلوریدا، نیز بر این نظر تأکید میکند و میگوید:
«نتایج این مطالعه واقعاً شگفتآور است و به بیماران امیدی تازه میبخشد.»
عوارض جانبی و روند توسعه
از میان ۳۲ بیمار شرکتکننده، ۱۹ نفر دچار عوارض خفیف تا متوسط شدند — که شامل افزایش فشار چشمی، پارگیهای کوچک شبکیه یا خونریزیهای محدود بود.
با این حال، بیشتر این عوارض قابل کنترل بودند و در طی دو ماه برطرف شدند.
آزمایش بالینی در اروپا صورت گرفت، جایی که این دستگاه به وسیله شرکت فرانسوی Pixium Vision توسعه یافت.
این شرکت بعدها توسط Science Corporation در کالیفرنیا خریداری شد.
اکنون این شرکت در حال اخذ مجوز فروش در اروپا و همچنین گفتوگو با سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای عرضهی این دستگاه در ایالات متحده است.
آینده این فناوری
دانیل پالانکر، فیزیکدان دانشگاه استنفورد و مخترع این دستگاه، بیان کرد که کار بر روی این ایده بیش از ۲۰ سال پیش آغاز شده است.
او اضافه کرد که تیمش در حال آزمایش نسخهای جدیدتر از ایمپلنت است که دارای وضوح بالاتری بوده و در مرحله آزمایشهای اولیه نتایج امیدوارکنندهای به دست آورده است.
