دکتر نسرین بابازاده، متخصص داخلی و غدد، در مصاحبه با ایسنا پیرامون عوامل تاثیرگذار بر تغییر سبک زندگی، کم‌تحرکی و رژیم‌های غذایی نادرست که به بروز بیماری‌هایی نظیر دیابت منجر می‌شود، اظهار داشت: دیابت به یک معضل جهانی تبدیل شده است. در حال حاضر در سطح جهانی حدود ۵۰۰ میلیون نفر دارای دیابت هستند، به این معنا که از هر ۱۰ نفر، یک نفر به این بیماری مبتلا است. این رقم بیش از حد قابل توجه است و پیش‌بینی می‌شود که در ۲۰ سال آینده تعداد بیماران دیابتی به حدود ۷۰۰ تا ۷۵۰ میلیون نفر برسد که آمار نگران‌کننده‌ای به شمار می‌رود.
این متخصص در ادامه ابراز کرد: دیابت نوعی بیماری متابولیکی محسوب می‌شود که در آن سطح قند خون بیمار به‌طور مزمن بالا است و این افزایش مداوم قند در خون می‌تواند منجر به بروز عوارض مختلفی در بدن شود. از جمله مهم‌ترین این عوارض می‌توان به مشکلات قلبی، عروقی، کلیوی و چشمی اشاره کرد. علاوه بر این، دیابت می‌تواند به اعصاب محیطی آسیب برساند. بسیاری از بیماران دیابتی ممکن است احساس کنند که پاهایشان حس ندارد یا دچار گزگز و دردهای شدیدی هستند تا جایی که خواب شبانه برایشان دشوار می‌شود و این مشکلات به تضعیف سیستم ایمنی بدنشان می‌انجامد. در نهایت، این شرایط می‌تواند منجر به بروز زخم‌هایی در پاها شده و حتی به قطع عضو منجر گردد. متاسفانه، بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نسبت به این بیماری بی‌توجه بوده و تا زمانی که عوارض جدی بروز نکند، اهمیت آن را درک نمی‌کنند و در آن زمان کار چندانی برایشان نمی‌توان انجام داد.
مکانیزم دیابت در بدن
او در ادامه بیان داشت: هنگام مصرف غذا و بالا رفتن قند خون، لوزالمعده یا پانکراس هورمون انسولین را ترشح می‌کند. اگر به هر دلیلی پانکراس قادر به ترشح انسولین نباشد یا اینکه انسولین ترشح شود اما سلول‌های بدن نسبت به آن مقاوم شوند، یعنی انسولین نتواند عملکردش را بر روی سلول‌ها به درستی انجام دهد و قند را از خون به داخل سلول‌ها منتقل نماید، دیابت به وجود می‌آید.
عوامل موثر در ایجاد دیابت
بابازاده همچنین خاطرنشان کرد: چاقی، زندگی بدون تحرک، رژیم‌های غذایی نامتعادل و عوامل ژنتیکی (که نقشی بسیار کلیدی ایفا می‌کند)، نارسایی پانکراس یا لوزالمعده (به هر دلیلی که باشد)، برخی بیماری‌های خودایمنی (که در آن سیستم ایمنی بدن به سلول‌های پانکراس آسیب می‌زند و مانع از ترشح انسولین می‌شود) و برخی داروها، همه می‌توانند منجر به بالا رفتن قند خون فرد شوند.
وی افزود: اصلی‌ترین عاملی که می‌تواند نشان دهد آیا فرد در سال‌های آتی به دیابت مبتلا خواهد شد یا خیر، وضعیت پیش دیابتی است. افرادی که در این مرحله قرار دارند، تقریباً سالانه حدود ۱۰ درصد از آن‌ها به دیابتمرضی تبدیل می‌شوند و در نهایت حدود ۷۰ درصد از کسانی که دچار پیش دیابت هستند، در طول عمر خود به دیابت مبتلا خواهند شد. در ایران آمار پیش دیابتی‌ها نشان می‌دهد که تقریباً ۲۵ درصد از جمعیت، عدد قابل توجهی است، به این معنا که از هر چهار نفر در ایران، یک نفر تحت تأثیر پیش دیابت قرار دارد.
پیش دیابت چیست؟
این متخصص در تعریف وضعیت پیش دیابت گفت: به حالتی اطلاق می‌شود که قند خون فرد در سطح نرمال قرار ندارد، اما به حدی هم نیست که بتوان آن را تحت عنوان دیابت مطرح کرد؛ این وضعیت در واقع میان این دو رنج قرار دارد. تشخیص پیش دیابت معمولاً بر اساس قند خون ناشتا، قند خون سه‌ماهه یا از طریق تست تحمل گلوکز انجام می‌شود. در این تست، یک محلول شیرین حاوی ۷۵ گرم گلوکز به بیمار داده می‌شود تا مصرف کند و دو ساعت بعد قند خون او اندازه‌گیری می‌شود و بر اساس آن می‌توان صحت وضعیت وی را تشخیص داد.
اهمیت شناسایی بیماران پیش دیابتی
وی در پایان تاکید کرد: علت اهمیت شناسایی بیماران در این مرحله این است که با اتخاذ برخی اقدامات مناسب، می‌توان قند خون آن‌ها را به حالت نرمال بازگرداند و احتمال ابتلا به دیابت را به حداقل رساند یا به صفر نزدیک کرد. دلیل دیگری که اهمیت شناسایی را دوچندان می‌کند، تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که برخی عوارض مانند بیماری‌های قلبی یا مشکلات عروقی و کلیوی، از زمانی که فرد دچار پیش دیابت است آغاز می‌شود، یعنی حتی هنگامی که قند خون هنوز به ۱۲۶ نرسیده و احتمالاً در حدود ۱۱۰ یا ۱۰۵ باقی مانده باشد، اما همان زمان فرایند سخت شدن عروق شروع می‌شود، بنابراین شناسایی زودهنگام اهمیت ویژه‌ای دارد.