دولت و مجمع تشخیص مصلحت نظام برای رفع دو مناقشه کلیدی پالرمو و CFT، که پیش‌نیاز الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی به شمار می‌رود، اقداماتی را آغاز کرده‌اند. در صورتی که این تلاش‌ها ثمربخش باشد، می‌تواند گامی مؤثر در جهت بهبود روابط بانکی و تجاری ایران با جامعه جهانی به حساب آید.
، اف‌ای‌تی‌اف (FATF) سازمانی فرادولتی است که به طراحی و ترویج سیاست‌ها و استانداردهای مقابله با جرایم مالی می‌پردازد. این استانداردها به مبارزه با پولشویی، تأمین مالی تروریسم و سایر تهدیدات مربوط به نظام مالی بین‌المللی اختصاص دارد.
در اوایل بهمن‌ماه سال ۱۴۰۲، پس از پایان زمان محدودیت‌ها، ایران از توصیه شماره ۷ گروه ویژه اقدام مالی (FATF) که مرتبط با سلاح‌های کشتار جمعی بود، خارج شد؛ این موضوع به‌عنوان یک پیشرفت مثبت و امتیاز ارزشمندی برای کشور به شمار می‌رود. هم‌اکنون از میان ۴۱ توصیه FATF، تنها دو توصیه مربوط به CFT و پالرمو هنوز به مرحله اجرا نرسیده‌اند، چرا که این دو به‌طور خاص باعث تحریم‌های داخلی شده‌اند.
احسان خاندوزی، وزیر پیشین اقتصاد، بر این باور بود که برطرف شدن این محدودیت می‌تواند در تسهیل تعاملات اقتصادی ایران تأثیر قابل توجهی داشته باشد. با این حال، به دلیل باقی ماندن دو لایحه مربوط به پالرمو و CFT در وضعیت نامشخص، روابط بانکی و اقتصادی ایران با کشورهای دیگر همچنان دچار چالش‌هایی است.
با اینکه محدودیت توصیه شماره هفت برطرف شده، گروه ویژه اقدام مالی در تاریخ چهارم اسفندماه اعلام کرد که نام ایران همچنان در فهرست سیاه این نهاد بین‌المللی قرار دارد. یک روز قبل از این اعلام، رئیس کل بانک مرکزی اظهار داشت که ایران به دلیل تحریم‌ها به دنبال استفاده از ابزارهای دیگری برای انجام تراکنش‌ها به جای سوئیفت است و تلاش دارد فینیان مالی خاص خود را برای اف‌ای‌تی‌اف داشته باشد.
از سوی دیگر، برخی از تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که تا زمانی که مسئله برجام حل نشود، هرچند که با کشورهای همسایه و جهانی روابط خود را گسترش دهیم، برای ما منافع اقتصادی نخواهد داشت. حسین اصغری ثانی، کارشناس اقتصادی، به این نکته اشاره می‌کند که روابط کنونی ما با امارات، قطر، ترکیه، پاکستان و سایر همسایگان خوب است، اما حتی گاه قادر نیستیم پول خود را از آنها دریافت کنیم یا با آنها تبادل مالی داشته باشیم که این موضوع به تحقق تراز تجاری مثبت کشور آسیب می‌زند. در حالیکه چینی‌ها در پاکستان و افغانستان سرمایه‌گذاری کرده‌اند، سایه‌ای در مذاکرات ما به دلیل برجام و FATF وجود دارد که تاثیرات منفی به همراه دارد.
در مهرماه سال گذشته، وزارت اقتصاد دولت سیزدهم اعلام کرد که استانداردهای کنوانسیون FATF در زمینه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم را پذیرفته و در داخل تلاش می‌شود تا قوانین و مقررات منطبق با آن پیش برود. با این حال، هنوز دو لایحه مربوط به پالرمو و CFT به تصویب نرسیده و تصمیم‌گیری در این رابطه به شورای امنیت ملی و مجمع تشخیص مصلحت نظام واگذار شده است.
روز گذشته، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم، اعلام کرد که بررسی مجدد اف‌ای‌تی‌اف با هماهنگی مجمع تشخیص مصلحت نظام و با توجه به منافع ملی در حال انجام است. این موضوع پیش از این نیز توسط مسعود پزشکیان در نشست خبری‌اش اشاره شده بود. این خبر می‌تواند برای فعالان اقتصادی خوشحال‌کننده باشد، زیرا گشایش در زمینه اف‌ای‌تی‌اف ممکن است منجر به افزایش رشد اقتصادی شود.
علی طیب‌نیا، مشاور عالی رئیس‌جمهور، در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری چهاردهم اشاره کرده بود که ما تنها کشوری هستیم که قبل از اجرای برنامه اقدام از لیست سیاه خارج شده‌ایم، اگرچه به شکل تعلیق. این اقدام شایسته قدردانی است و نه اینکه برخی به خاطر اینکه این اقدام در دوره روحانی انجام شده، ناراضی باشند. او در ادامه یادآور شد: چرا شخصیتی که در شرایط مسئولیت خود می‌گوید به عضویت درآمد، امروز مانع از تصویب الحاق ما می‌شود؟ چند روز پیش ترکیه از لیست خاکستری FATF خارج شد، اما ما هنوز در لیست سیاه هستیم و این امر تجارت ایران را در عرصه جهانی با مشکلاتی مواجه می‌کند. اما ما قادر به خروج از این لیست هستیم. حضور در این لیست تبادلات ما با سایر کشورها را محدود می‌کند و امکان انتقال درآمدهای نفتی را دشوار می‌سازد.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در مواضع انتخاباتی خود و حتی قبل از آن به دفعات بر ضرورت حل مسئله FATF تأکید کرده است.
در اولین نشست خبری رئیس‌جمهور در تاریخ ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۳، و در پاسخ به سوالی در مورد برنامه دولت چهاردهم برای معیشت مردم، وی بیان کرد: باید مسائل مرتبط با جهان را از جمله در زمینه FATF و برجام حل کنیم تا کشور به چشم‌انداز موردنظر رهبری انقلاب دست یابد. در این راستا نیازمند یک نگاه مشترک و برنامه‌ای هستیم که در قالب سیاست‌های کلی تدوین شده و در هر وزارتخانه بر اساس وظایف آنها اجرایی خواهد شد.
در روزهای اخیر، غلامرضا مصباحی مقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، اعلام کرد: آقای پزشکیان خود عضو مجمع تشخیص مصلحت است و در جلسات حاضر می‌شود و از FATF دفاع خواهد کرد. بررسی وضعیت FATF در مجمع متوقف مانده است و این توقف به امروز بازنمی‌گردد.