«من از هر دگرگونیای که تجربه کردهام، خشنودم. صادقانه میگویم؛ بله. زیرا این تحولات بخشی از وجودم شده و شخصیت من نتیجه همین دگرگونیهاست و از همه آنها لذت میبرم. همچنین هرگز فکر نمیکنم اگر به گذشته برگردم، بابت آنچه که انجام دادهام پشیمان خواهم بود، چرا که در مکالماتی که با دوستانم دارم، همیشه میگویم که اگر به سنین نوجوانی برگردم، همان اشتباهاتی را میکنم که اکنون کردهام.»
این جملات از فرشاد فرهی ـ معمار برجسته ـ به گوش میرسند. مردی که به تازگی و در سن ۷۹ سالگی از دنیا رفت. سخنان او در گفتوگویی با یک تولیدکننده پوشاک ایرانی مطرح شده و در بخشی از آن درباره دگرگونی و تغییرات صحبت میکند.
فرهی در ادامه توضیح میدهد: «از جنبهای دیگر هم باید بگویم که من بسیار خوشحال هستم؛ چون توانستهام سه برهه از تحولهای اجتماعی و تکنولوژیکی را مشاهده کنم. ما نسل دوران مکانیکال هستیم و با ورود به عصر دیجیتال، بخشی از آن را تجربه کردیم و مقداری هم یاد گرفتیم که با آن تعامل کنیم. پس از آن، حالا در دوران هوش مصنوعی به سر میبریم! این نشان دهنده این است که من در طول زندگیام سه دوره مهم از تحولهای فکری، ذهنی و تکنولوژیک را دیدهام. این فوقالعاده و زیباست، آیا نه؟»
سپس او ادامه میدهد: «به جریان آب به شدت ایمان دارم. آب هم برای من مقدس است و هم یک پدیده بسیار جذاب. اولاً، شکلپذیری فوقالعادهای دارد. وقتی آب در یک ظرف بریزی، به شکل همان ظرف در میآید؛ یعنی انعطافپذیری آن بسیار بالا است و درسی که به انسان میآموزد این است که باید در حال حرکت و تحول باشی؛ نباید ایستا بمانی؛ باید پویا باشی، زیرا آب اگر در یک جا بماند، فاسد میشود. انسان نیز به همین صورت است.»
فرشاد فرهی اخیراً درگذشت و به آرامگاه سپرده شد. این جملات بخشی از تفکرات او را نمایان میسازد؛ مردی که در میانسالی به دنیای فشن بها میدهد و از زندگی و تمام دستاوردهایش رضایت کامل دارد؛ او روان و در حال حرکت است و هرگز در جا نمیزند.
سیدحمید میرمیران ـ معمار ـ که با فرشاد فرهی دوستی و همکاری داشته است، در گفتوگویی با ایسنا به معرفی آثار و ویژگیهای خاص این معمار فقید پرداخت.
میرمیران در آغاز به پیشینه آشناییشان اشاره کرده و به فعالیتهای فرهی پرداخت و گفت: او فارغالتحصیل دانشگاه ملی بود و از دیرباز با برادر من روابط دوستانه و همکاری داشت، به همین دلیل از گذشته با ایشان در ارتباط بودیم. وی مدتی در آمریکا زندگی کرد اما پس از درگذشت برادر من ـ سید هادی میرمیران ـ به ایران بازگشت و از آن زمان با فرشاد فرهی در مهندسین مشاور نقش جهان پارس به عنوان مشاور عالی طراحی همکاری داشتیم. همچنین در بنیاد معماری میرمیران نیز همکاریهای مؤثری داشتیم. در واقع، ما ارتباطی عمیق دوستانه و حرفهای داشتیم و فقط ۱۰ روز پیش، جلسهای با هم داشتیم.
او در ادامه درباره بازگشت فرهی از آمریکا به ایران را توضیح داده و گفت: در سال ۱۳۶۷، مرحوم میرمیران همراه با چند نفر دیگر، مهندسین مشاور نقش جهان پارس را تأسیس کرد که مرحوم فرشاد فرهی هم یکی از مؤسسان آن بود. این همکاری تا اواخر دهه هفتاد ادامه داشت و بعد از آن، برای کار پژوهشی و آموزشی به آمریکا رفت. فکر میکنم در اواخر دهه هشتاد به ایران برگشت و دوباره با یکدیگر همکاری آغاز کرد. او همچنین چند سالی با مهندس شیردل نیز همکاری داشت.
سیدحمید میرمیران درباره علاقه و استعداد فرهی در زمینههای هنر مانند معماری، عکاسی و نقاشی توضیح داد: فرشاد فرهی جنبههای مهندسی و هنری قابل توجهی داشت. او نه تنها یک معمار برجسته بود، بلکه عکاس ماهری نیز بود و عکاسی معماری او بسیار چشمگیر بود. همچنین آثار نقاشی زیبایی از خود به جا گذاشت و بر تاریخ هنر و معماری معاصر تسلط داشت. دوران زندگی او در آمریکا و آلمان نیز باعث شد تا با جریانهای معماری روز دنیا آشنا شود.
او به پروژههای مختلفی که فرهی در آنها مشارکت داشته اشاره کرده و گفت: ایشان در طرح جامع پولادشهر، طرح جامع منطقه تاریخی شیراز و همچنین طرح جامع خرمشهر که نخستین طرح جامع پس از جنگ به شمار میآید، نقش قابل توجهی ایفا کرده است.
میرمیران سپس به دیگر پروژههای معماری که فرهی در آن مشارکت داشتهاست اشاره کرده و افزود: او در پروژههایی مانند طرح موزه ملی آب ایران و طرح بانک توسعه صادرات ایران ـ بانک سپه در اراضی عباس آباد نیز حضور داشته است. در دوره دوم حضورش در ایران، به عنوان مشاور عالی در طرح جامع هندورابی هم بسیار مؤثر بود. فرهی در شورای سیاستگذاری و هیئت داوری جایزه معماری ایران نیز مشارکت داشت و در پنج سال اخیر از تجربیات او بهرهمند شدیم؛ به خصوص که در هفدهمین دوره جایزه میرمیران سخنرانی جذاب و مورد استقبال فراوانی انجام داد. قرار بود به زودی شورای سیاستگذاری برای هجدهمین دوره جایزه معماری میرمیران تشکیل دهیم که متأسفانه او دیگر در قید حیات نبود.
به گفته او، مشکلات سلامتی فرهی باعث تضعیف جسم او شده بود.
این معمار درباره شخصیت فرشاد فرهی و شیوه لباس پوشیدنش نیز گفت: او از جوانی فردی آراسته و موقر بود و به مسئله فشن توجه ویژهای داشت. او در زمینه مد و فشن بسیار آگاه بود و همواره با جدیدترین ترندهای جهان آشنا بود. به دلیل روحیه هنریاش، طبیعی بود که در انتخاب لباس و رفتار خود دقت بسیاری به خرج دهد.
سیدحمید میرمیران در انتهای صحبتهایش درباره روحیه منحصر به فرد فرهی و عناصر متمایزکنندهاش نیز گفت: ویژگیهای هنری او بسیار بارز بود و در ارتباطات اجتماعی و روابط عمومی، فردی بذلهگو و مملو از شور و شوق بود. او فضای اطراف را شاد و دلنشین میکرد و جوی صمیمی و اجتماعی ایجاد مینمود. فرهی با وجود بیماری، هرگز لبخند و شوخ طبعیاش را از دست نمیداد و همواره شادی را در کنار خود داشته است.
