دلایل افزایش درگیری‌های مرگبار با آغاز فصل تابستان چیست؟

«یک لیوان آب بنوش تا آرام شوی». احتمالاً شما هم این جمله را از اطرافیانتان زمانی که عصبانی می‌شوید، شنیده‌اید. اما آیا می‌دانید که خنکی می‌تواند تاثیر مستقیمی بر کاهش عصبانیت شما داشته باشد و گرما به عکس، می‌تواند آن را تشدید کند؟ به همین دلیل با آغاز فصل گرما، شاهد افزایش آمار درگیری‌ها و نزاعات هستیم که به‌خصوص می‌تواند بر نرخ قتل‌هایی که بر اثر این درگیری‌ها روی می‌دهد، تاثیرگذار باشد. همان‌طور که در جمعه گرم پایتخت، سه درگیری خونین در نقاط مختلف تهران به وقوع پیوست که منجر به قتل چهار نفر گردید. اما جزئیات این قتل‌ها چه بود و چگونه می‌توان آمار درگیری و به تبع آن قتل را در روزهای گرم کاهش داد؟

بازی خطرناک

یکی از نتایج گرم شدن هوا، صرف زمان بیشتر جوانان در فضای بیرون و مشغولیت آن‌ها به بازی و تفریح است. لیکن گاهی اوقات، تلخ‌ترین درگیری‌ها در دل همین سرگرمی‌ها به وقوع می‌پیوندند. مانند حادثه‌ای که شامگاه جمعه در یکی از محله‌های پایتخت رخ داد. همان شب، چند جوان زیر ۳۰ سال در محلی جمع شده بودند تا به کارت‌بازی بپردازند. آن‌ها با هم شرط‌بندی کرده و به یکدیگر کری می‌خواندند، اما این کری‌خوانی‌ها به تدریج منجر به بروز یک درگیری خونین شد. یکی از پسران جوان، در اوج خشم، به دیگری با چاقو حمله کرد و هرچند فرد مجروح به بیمارستان منتقل شد، اما به سبب شدت خونریزی جان خود را از دست داد. گزارش این جنایت به قاضی سالار صنعتگر، بازپرس جنایی تهران اطلاع داده شد و به دستور ایشان، جسد مقتول به پزشکی قانونی منتقل گردید. همچنین تیمی از کارآگاهان اداره دهم پلیس آگاهی تهران مأمور شدند تا قاتل را که پس از ارتکاب جرم فرار کرده بود، شناسایی و دستگیر کنند. این درگیری در شرایطی به وقوع پیوست که شاهدان بیان کردند متهم ناگهان تحت تاثیر خشم از خود بی‌خود شده و کنترلش را از دست داد.

نزاع بر سر یک قلیان

عدم توانایی در کنترل خشم، به عنوان یکی از عوامل اصلی بروز درگیری‌های خیابانی شناخته می‌شود. حادثه‌ای دیگر که روز جمعه هجدهم خرداد ماه در پایتخت روی داد، به دلیل قلیانی بود که در دست یک دوست جا مانده بود.

جوانی به نام فرهاد، قلیان خود را به محسن، دوستش امانت داده بود. او چندین بار از محسن خواسته بود تا قلیان را به او بازگرداند، اما محسن به وعده‌اش عمل نکرد. روز حادثه، فرهاد تصمیم می‌گیرد که به سراغ دوستش برود و هر طور که شده قلیانش را پس بگیرد. بعد از جستجو از دوستان و بچه‌های محل، فهمید که محسن به گیم‌نت رفته است. وقتی فرهاد به آنجا رفت، منجر به یک مشاجره شدید شد که به خارج از گیم‌نت نیز کشیده شد. در این لحظه، محسن ۲۹ ساله با چاقو به فرهاد ۲۳ ساله حمله کرد.

قتل به علت جای پارک خودرو

با مرور صفحات حوادث روزنامه‌ها، با درگیری‌های مرگباری روبه‌رو می‌شویم که غالباً بر سر جای پارک اتومبیل رخ می‌دهد. به عنوان مثال، سومین جنایت روز جمعه در پایتخت به این شکل اتفاق افتاد. ماجرا از آنجا شروع شد که یک راننده تلاش داشت در یکی از خیابان‌های گاندی خودرویش را پارک کند، اما یک ماشین جک که سه سرنشین داشت در خیابان توقف کرده بود و گویا راننده آن نیز قصد پارک کرد داشته است، که در نتیجه درگیری میان دو راننده به وقوع پیوست. این دعوا اما با یک حادثه مرگبار پایان یافت و یکی از سرنشینان جک با چاقو به راننده خودروی دیگر ضربه‌ای وارد کرد. پس از آنکه راننده جوان غرق در خون به زمین افتاد، سرنشینان جک به سرعت محل را ترک کردند و با تماس شاهدان با پلیس و اورژانس، پیکر جوان مجروح به بیمارستان منتقل گردید، اما به علت شدت جراحات جانش را از دست داد و اکنون تحقیقات برای دستگیری متهم جنایت آغاز شده است.

خود را مهار کنید

چرا در روزهای گرم بیشتر عصبانی می‌شویم؟ آیا می‌دانید که گرما می‌تواند به طور مستقیم بر خلق و خوی فرد تاثیر بگذارد؟ این مسئله بارها توسط کارشناسان بررسی و ثابت شده که افراد در فصل‌های گرم سال بیشتر از فصل‌های سرد دچار عصبانیت و اضطراب می‌شوند. قرار گرفتن در معرض هوای گرم، باعث افزایش ضربان قلب می‌شود و همین امر می‌تواند به بروز ناراحتی‌ها و اختلالات روانی منجر گردد. این ناراحتی‌ها می‌تواند بر نحوه بیان و ابراز احساسات تأثیر گذاشته و شاهد رفتارهای پرخاشگرانه‌ای باشیم. به‌ویژه در مواقعی که این درگیری‌ها منجر به جنایت شوند. همچنین، موضوع دیگری که باید مد نظر داشت این است که افراد در روزهای گرم بیشتر در فضاهای بیرونی حضور دارند و در نتیجه تعامل بیشتری با دیگران خواهند داشت که ممکن است به درگیری‌های بیشتر بینجامد.

دکتر عزیزالله تاجیک اسماعیلی، متخصص روانشناسی در این زمینه به همشهری می‌گوید: خشم یک احساس و حالت روانی است که افزایش آن به چندعامل زیستی، اجتماعی، فرهنگی و روانی وابسته است. گهگاهی این عوامل به طور همزمان عمل کرده و فردی که به خشونت گرایش دارد را در شرایط گرما، بیشتر عصبانی و خشن می‌کند. در حقیقت، با افزایش حرارت، آستانه تحمل او کاهش می‌یابد و اگر مهارت‌های لازم برای کنترل خشم را نداشته باشد، ممکن است شاهد حوادث تلخی باشیم.

این روانشناس ادامه می‌دهد: در نواحی گرمسیری، افراد بیشتر مستعد خشونت هستند تا کسانی که در مناطق سرد رشد کرده‌اند. اگر فرد به بلوغ فکری نیز نرسیده باشد، یک کلام کوچک می‌تواند او را به شدت خشمگین کند. در حالی که اگر در هوای سرد قرار بگیرد، احتمال بروز خشونت در او کاهش می‌یابد و دست کم می‌تواند آن را کنترل نماید. حتماً شنیده‌اید که گفته می‌شود در بحبوحه عصبانیت، یک لیوان آب خنک بنوشید تا دمای بدنتان پایین بیاید و نرخ ضربان قلبتان که بر اثر عصبانیت بالا رفته، کاهش یابد.

دکتر اسماعیلی می‌افزاید: سن نیز یک عامل مهم در بروز خشم‌های هیجانی و عدم توانایی در کنترل آن است. در سنین جوانی، برخی افراد هنوز به بلوغ شخصیتی نرسیده‌اند و یا در شرایط نامناسب خانوادگی و اجتماعی بزرگ شده‌اند. به اعتقاد من، راه‌های کنترل خشم باید به مردم آموزش داده شود. این آموزش می‌تواند از طریق مدارس، کلاس‌های آموزشی و رسانه‌ها انجام پذیرد. به کودکان باید از سنین پایین یاد داد که چگونه در زمان عصبانیت، خشم خود را مدیریت و کنترل نمایند. به آن‌ها راهکارهایی داده شود؛ مانند نوشیدن آب خنک، تمرین تنفس، ترک محیطی که در آن عصبانی شده‌اند و بسیاری از موارد دیگر که به آنها کمک کند تا خشم خود را کنترل کنند و از بروز حوادث فاجعه‌بار جلوگیری نمایند.

وی تأکید می‌کند: تمامی مواردی که ذکر شد، نیاز به تمرین دارد. باید افراد از دوران کودکی بیاموزند که چگونه بر خشم خود تسلط پیدا کنند نه اینکه خشم بر آن‌ها تسلط یابد. به عنوان مثال، باید یاد بگیرند هنگام عصبانیت از خود بپرسند آیا به خاطر گرما، گرسنگی، کم‌آبی یا استرس عصبانی شده‌اند؟ شناسایی دلایل بروز خشم نیز اهمیت زیادی دارد تا بتوانند به جای واکنش‌های تهاجمی، روی آرامش خود کار کنند. یکی از دیگر روش‌ها می‌تواند نوشتن باشد؛ افراد باید تمرین کنند که دلایل عصبانیت خود را بنویسند و بررسی کنند چگونه می‌توانند بر خشم خود غلبه کنند. در نهایت، می‌توانند از یک متخصص روانشناس کمک بگیرند تا روش‌های مختلفی را برای مدیریت خشم خود و دستیابی به آرامش یاد بگیرند.