اگر تاکنون در موزه‌های هنری که به دوران امپراطوری روم باستان اختصاص دارند، گشت‌وگذار کرده‌اید، به احتمال زیاد متوجه شده‌اید که تعداد زیادی از مجسمه‌های آن زمان بی‌سر هستند.
در واقع هرچند که دیدن شکستگی‌هایی نظیر آسیب به انگشتان یا بینی در مجسمه‌های دیگر تمدن‌ها و دوره‌های تاریخی رایج است، اما این تعداد زیاد مجسمه‌های رومی فاقد سر، این پرسش را به وجود می‌آورد که علت این پدیده چیست؟
راشل کوسر، استاد کلاسیک و تاریخ هنر در کالج بروکلین و دانشگاه سیتی نیویورک، در این زمینه عنوان می‌کند: «اگرچه معمولاً نمی‌توان دقیقاً فهمید که یک مجسمه چگونه سر خود را از دست داده، اما نشانه‌هایی وجود دارد که باستان‌شناسان را به سوی چندین دلیل رایج راهنمایی می‌کند.»
یکی از دلایل ابتدایی و ساده بی‌سر بودن این مجسمه‌ها این است که ناحیه گردن به عنوان یک نقطه ضعف طبیعی در ساختار مجسمه‌های انسانی شناخته می‌شود. در زمان‌هایی که مجسمه‌ای به زمین می‌افتد یا در فرایند جابجایی بین مالکان قبلی و جدید قرار می‌گیرد، معمولاً گردن اولین نقطه‌ای است که دچار آسیب می‌شود.
البته شکستن این سرها همیشه تصادفی نیست. در برخی مواقع رومی‌ها به‌طور عمدی سر مجسمه‌های خویش را می‌شکستند. این اقدام در قالب فرایندی به نام «محو یادبودها» (Damnatio Memoriae) انجام می‌گرفت.
سنای روم می‌توانست از این پروسه برای حذف یاد امپراتوری که پس از مرگ به جرم خیانت به نفرت رسیده بود، استفاده کند. در صورت تصویب چنین قانونی، سنا نام امپراطور را از فهرست‌ها حذف می‌کرد و اموال او نیز مصادره می‌شد و پرتره‌ها و مجسمه‌هایش آسیب می‌دیدند.
نرون یکی از مثال‌های این دسته از امپراطوران منفور بود که مجسمه‌ها و پرتره‌های او دچار آسیب یا تخریب شدند.
علاوه بر این، مجسمه‌سازان رومی گاهی مجسمه‌های خود را به گونه‌ای طراحی می‌کردند که سرهای آنها قابل جدا شدن از بدن بودند.
کنت لاپاتین، متصدی آثار باستانی در موزه جی پل گتی در لس‌آنجلس، می‌گوید این شیوه به آنها این امکان را می‌داد تا از مواد متفاوتی برای ساخت بدن و سر استفاده کنند.
این فرایند همچنین به چندین مجسمه‌ساز این فرصت را می‌داد که بر روی یک مجسمه کار کنند و در برخی موارد سر می‌توانست در محل دیگری تولید شده و در آخرین مرحله به بدن متصل شود.
آقای لاپاتین در ادامه توضیحاتش اضافه می‌کند: «مجسمه‌هایی از این نوع به وضوح قابل تشخیص هستند، زیرا بدن‌ها دارای سوراخی هستند که مجسمه‌ساز می‌تواند گردن را در آنها قرار دهد. همچنین در این مجسمه‌ها به جای شکستگی‌های دندانه‌دار، در بخش زیرین سر در نواحی گردن، لبه‌های صاف مشاهده می‌شود.»
در موارد نادر دیگری، سرهای این مجسمه‌ها در دوره مدرن برداشته شده‌اند.
مجسمه‌های رومی در بازار آثار باستانی به قیمت‌های بسیار بالایی خرید و فروش می‌شوند و دلالان هنر متوجه شده‌اند که می‌توانند با فروش دو اثر به جای یک، سود بیشتری کسب کنند. به همین دلیل، آنها اقدام به برش سر مجسمه‌ها کردند.
در چند مورد، موزه‌ها موفق به دستیابی به دو بخش مجسمه شده و آنها را به یکدیگر متصل کردند، هرچند در برخی موردها، فرایند جداسازی موجب شده که سر و بدن نتوانند دقیقاً به هم متصل شوند و باستان‌شناسان ناچار شده‌اند با ترمیم نواحی آسیب‌دیده این دو بخش را سر هم کنند.