دلایل بروز دیابت چیست؟

و به‌همراه ایندیپندنت، در حالی‌که بیشتر افراد با دیابت نوع یک و دو آشنایی دارند، اما شاید آگاهی لازم درباره تفاوت‌های علت‌های این دو نوع دیابت را نداشته باشند.

در گفت‌وگویی که «یواس‌ای تودی» با دکتر «رودیکا بوسویی»، رئیس بخش پزشکی و علم انجمن دیابت آمریکا انجام داده، به بررسی علل ابتلا و شیوه‌های پیشگیری از این بیماری پرداخته شده است.

دیابت عارضه‌ای است مزمن که در نوع یک آن، بدن به اندازه کافی انسولین تولید نمی‌کند و در نوع دو، بدن نسبت به انسولین مقاومت نشان می‌دهد.

دلایل ابتلا به دیابت نوع یک چیست؟

دیابت نوع یک یک بیماری خودایمنی است که در آن، سلول‌های بتا در لوزالمعده که مسئول تولید انسولین هستند، تخریب می‌شوند. این فرایند ممکن است به‌طور ناگهانی یا به تدریج رخ دهد تا جایی که بخش عمده این سلول‌ها از کار می‌افتند و فرد باید به تأمین انسولین از منابع بیرونی متوسل شود. از این رو، بیماران مبتلا به دیابت نوع یک نیاز دارند به‌طور مرتب انسولین تزریق کنند.

هر شخصی ممکن است به این نوع دیابت دچار شود و نشانه‌های آن شامل تشنگی و گرسنگی مکرر، تکرر ادرار، احساس خستگی، تاری دید، بهبودی کند زخم‌ها و کبودی‌ها، و کاهش وزن است.

دلایل ابتلا به دیابت نوع دو چیست؟

دیابت نوع دو از شیوع بیشتری برخوردار است و اختلال عملکرد سلول‌های بتا در این نوع بیماری به دلایل متعددی از جمله افزایش وزن، تغییرات در سبک زندگی و فقدان تحرک، ارتباط دارد. همچنین، سابقه خانوادگی، نژاد و سن نیز از عوامل مؤثر در ابتلا به دیابت نوع دو به حساب می‌آید.

این تغییرات موجب می‌شود که بدن نتواند از انسولینی که خود تولید می‌کند به درستی استفاده کند، که به آن مقاومت به انسولین می‌گویند و در نتیجه کاهش سطح قند خون برای بدن دشوارتر می‌شود.

بوسویی خاطرنشان می‌کند: هرچقدر مقاومت به انسولین در بدن افزایش یابد، به انسولین بیشتری احتیاج است تا سلول‌ها از خون میزان مشابهی از گلوکز را دریافت کنند و انرژی تولید کنند. بنابراین، سلول‌های بتا باید به‌طور پیوسته کار کنند و در نهایت خسته می‌شوند و نمی‌توانند انسولین کافی ترشح کنند. این امر سبب تغییراتی در مغز و اختلال در حس سیری می‌شود.

با افزایش چاقی و کاهش دسترسی به غذاهای تازه و سالم، شمار کودکان مبتلا به دیابت نوع دو در سطح جهانی در حال افزایش است.

همه افراد مبتلا به دیابت نوع دو نیاز به تزریق انسولین ندارند و بدن بسیاری از این افراد هنوز قادر به تولید انسولین است. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام می‌تواند به بیماران کمک کند تا با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی یا مصرف داروها، از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.

بوسویی با تأکید بر اهمیت نظارت بر سطح قند خون می‌گوید هرچه میزان قند خون بالا باشد، می‌تواند تغییراتی در سوخت‌وساز بدن ایجاد کند که بر عملکرد سلول‌های بتا تأثیر منفی می‌گذارد.

آیا مصرف شکر زیاد زمینه‌ساز دیابت می‌گردد؟

تحقیقات نشان می‌دهد که نوشیدنی‌های شیرین می‌توانند با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع دو در ارتباط باشند اما عوامل دیگر مانند سابقه خانوادگی، سن و نژاد نیز در این زمینه تأثیرگذارند.

انجمن دیابت آمریکا توصیه می‌کند که از مصرف نوشیدنی‌های شیرین اجتناب کنید و به جای آن آب بنوشید و سهم شکر در کالری‌های روزانه نباید از ۱۰ درصد بیشتر باشد.

* نکات مهم در رابطه با پیشگیری از دیابت

به گفته کارشناسان، مدیریت دیابت به تغییرات در رژیم غذایی و سبک زندگی نیاز دارد. همچنین، سیگار کشیدن نیز از عوامل اصلی است که می‌تواند منجر به ایجاد مشکلات جدی‌تری در افراد دیابتی گردد.

تغییر در سبک زندگی شما می‌تواند گام مؤثری در جلوگیری از دیابت باشد و هرگز برای شروع تغییرات دیر نیست. اگر به‌دلیل اضافه وزن یا چاقی، کلسترول بالا یا سابقه خانوادگی در معرض ابتلا به دیابت نوع دو هستید، پیشگیری می‌تواند بسیار حائز اهمیت باشد. ایجاد تغییرات مختصر در سبک زندگی که هم‌اکنون ممکن است به شما در جلوگیری از عواقب جدی دیابت در آینده کمک کند. این تغییرات از سوی متخصصان مایوکلینیک پیشنهاد شده است که به شرح زیر است:

– کاهش وزن اضافی

کاهش وزن به کاهش خطر ابتلا به دیابت کمک می‌کند. انجمن دیابت آمریکا پیشنهاد می‌دهد افرادی که در مرحله پیش-دیابت به سر می‌برند، حداقل هفت تا ۱۰ درصد از وزن خود را کاهش دهند تا از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.

– فعالیت بدنی

همه بزرگسالان سالم باید پنج روز در هفته، حداقل ۳۰ دقیقه به فعالیت‌های ورزشی با شدت متوسط یا زیاد مانند پیاده‌روی سریع، شنا، دوچرخه‌سواری یا دویدن بپردازند. همچنین، ورزش مقاومتی باید حداقل دو تا سه بار در هفته انجام گیرد. محدود کردن زمان نشستن طولانی و عدم تحرک می‌تواند به تنظیم سطح قند خون کمک کند.

– مصرف کافی فیبر خوراکی

غذاهای غنی از فیبر به کاهش وزن و کاهش خطر ابتلا به دیابت کمک می‌کند. انواع غذاهای سالم و سرشار از فیبر شامل میوه‌هایی مانند گوجه‌فرنگی و فلفل، سبزیجات غیرنشاسته‌ای مانند سبزیجات برگدار، کلم بروکلی و گل‌کلم، حبوبات شامل لوبیا، نخود و عدس، و غلات کامل مانند ماکارونی و نان گندم کامل و برنج سبوس‌دار هستند.

– مصرف چربی‌های سالم

رژیم غذایی شما باید شامل انواع غذاهای حاوی چربی‌های غیراشباع باشد که به آن‌ها «چربی خوب» می‌گویند. این چربی‌ها باعث افزایش سطح کلسترول خوب و بهبود سلامت قلب و عروق می‌شوند. منابع چربی‌های خوب شامل روغن زیتون، انواع مغزها و دانه‌ها مانند بادام، بادام‌زمینی، تخم کتان و تخم کدو تنبل هستند.